Tapu Sicil İşlemleri II

Bu ünitenin amacı; yola terk, yoldan ihdas ve cins değişikliği işlemlerini Tapu Kanunu, Kadastro Kanunu, İmar Kanunu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun, Tescile Konu Olan Harita ve Planlar Yönetmeliği, Tapu Planları Tüzüğü ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün ilgili genelgeleri ile ilişkilendirerek öğretmektir.

Yola Terk

Yola terk, tapu kütüğünün müstakil bir sayfasında kayıtlı taşınmazın bir kısmının ilgilisinin talebi üzerine İmar Kanunu'nun 15 ve 16’ncı maddeleri gereğince bu parselden ayrılıp imar yoluna terk edilmesi; işlemin kadastro paftasında gösterilmesi ve terk edilen kısmın yüzölçümünün ilgili taşınmazın tapu kütüğü sayfasında düşülmesi işlemidir.

Yola terk kapsamına, yalnız imar yollarını değil, İmar Kanunu'nun 18’inci maddesinde yer alan, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi genel hizmetlere ayrılan diğer alanlar da girmektedir. Yola terk ifadesi bu alanların tümü için geçerlidir.

İmar planlarının uygulanışı sırasında yola terk işlemi nedeniyle yapılan haritalara ise yola terk haritaları denir.

Yola terk işlemi sonucunda işleme tabi olan parselin numarası korunduğundan tapu kütüğünde yeni bir sayfa açılmaz. Yola giden kısmın yüzölçümü tapu kütüğünden düşürülür. Yola terk işlemi sonucunda oluşan yeni durum kadastro paftasına işlenir.

Yoldan İhdas

Yoldan ihdas, öncesi yol olmasına karşın, imar planı gereği kapanan yolların, imar planındaki amacına uygun olacak şekilde kullanılmak üzere, ait olduğu adanın son parsel numarası altında, Tapu Kanunu'nun 21’inci maddesi gereğince, belediye sınırları içinde belediye, dışında ise köy tüzel kişiliği adına, tapu kütüğünün müstakil bir sayfasına kaydedilmesi işlemidir.

İmar planı uygulaması sırasında kapanan yol ve yol fazlalıkları nedeniyle oluşan taşınmazın tescili amacıyla yapılan haritalara ise yoldan ihdas haritaları denir.

İhdası talep edilen alanın bir plana dayalı olması esastır. Özellikle köy tüzel kişiliğine ait yerlerde köy yerleşim planının ya da belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan yerlerde imar planının bulunması gerekir. Planı bulunmayan alanlarda talep edilen ihdas işlemi kadastro müdürlüğünce reddedilir.

Yoldan ihdas için aşağıdaki planlardan birinin uygulanması gerekir:

• Köy yerleşim planı,
• İmar planı,
• Mevzii imar planı,
• Kamulaştırma planı.

Cins Değişikliği

Cins değişikliği, bir taşınmaz malın cinsinin yapısızken yapılı veya yapılıyken yapısız hale, bağ, bahçe, tarla vb. iken arsaya veya arazi iken bağ, bahçe, tarla vb. duruma dönüştürmek için paftasında ve tapu sicilinde yapılan işlemidir.

• Cins değişikliği için taşınmaz;
• Yapısızken yapılı olmalı,
• Yapılı iken yapısız hale gelmeli,
• Bağ, bahçe, tarla iken arsaya ya da arazi iken bağ, bahçe, tarlaya dönüştürülmelidir.

Cins değişikliği tescile tabi olan, talebe bağlı olarak gerçekleştirilen bir işlemdir. Cins değişikliği işlemleri; lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının (LİHKAB) kurulmuş olduğu yerlerde bu bürolar tarafından; lisanlı büroların kurulmadığı yerlerde ise kadastro müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Lisanslı bürolar tarafından yapılan işlemlerin kontrolü kadastro müdürlüğüne aittir.

Cins değişikliği işlemi; teknik çalışmayı gerektirmesi nedeniyle kadastro müdürlüklerini, tescili gerektirmesi nedeniyle de tapu müdürlüklerini ilgilendirmektedir.