Suni Tohumlama Teknikleri
Suni tohumlama genetik olarak üstün yapıdaki erkek damızlıklardan uygun yöntemler ile alınan spermanın uygun teknikler ile muayene edilmesi, işlenmesi, saklanması ve uygun zamanda ve doğru bir yöntemle dişi hayvanların üreme kanalına aktarılması ile genetik ıslah sağlamak amacıyla yavru elde etme tekniğidir.
Üreme biyoteknolojileri arasında en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. Bu yöntemle elde edilecek başarı; tohumlanacak hayvanın üreme organlarının türe özgü anatomik ve fizyolojik yapısının iyi bilinmesi, en uygun tohumlama ve ovulasyon zamanının doğru tespit edilmesi ve hijyenik kurallar çerçevesinde hareket edilerek uygun teknik kullanımına bağlıdır.
Sığırlarda Suni Tohumlama Teknikleri
Vajinal Tohumlama, spermanın bir kateter ile vajinaya bırakılması ile yapılır.
Spekulum ile Tohumlama, penssiz ve pensli olmak üzere iki farklı yöntemle yapılır.
Rektovajinal Yöntem ile Tohumlama, rektumdan sokulan bir el yardımıyla serviks uteri kavranır. Sperma çözdürülüp suni tohumlama kateteri hazırlandıktan sonra vulvanın temizliği yapılıp diğer el yardımıyla kateter vulva ve vajinadan ilerlitilip servikisin önüne gelinir serviksin giriş deliği bulunduktan sonra serviks nazikçe geçilir. Uterusa ulaşıldıktan sonra sperma korpus uteriye bıraklılır.
Koyunlarda Suni Tohumlama Teknikleri
Spekulumla penssiz tohumlama, vulvanın temizliği yapılır uygun bir kayganlaştırıcı ile kayganlaştırılmış olan spekulum vajinaya sokulur. Baş lambası yardımıyla serviksin giriş deliği tespit edilir. Kateter ile serviksin 1-2 cm kadar içerisine sperma bırakılır.
Laparoskopik tohumlama yöntemi; Laparoskop denilen bir endoskop ve tohumlama kateteri ile memelerin 5 cm ilerisinden karın boşluğuna girilerek spermanın uterusa verilmesini sağlayan bir yöntemdir. Opere edilmeden en az 24 saat önce hayvanların aç ve susuz bırakılması rumen, bağırsaklar ve idrar kesesinin boş kalmasını ve böylece genital organların daha iyi görülmesini sağlar
Kısraklarda Suni Tohumlama Teknikleri
El yardımıyla vajinal tohumlama, kısraklarda rektumun daha ince ve kuru olmasıyla birlikte serviksinde sığırlardaki gibi bir yapıya sahip olmaması nedeniyle rektovajinal suni tohumlama yöntemi kullanılamaz. Bunun yerine bir el kateteri avuc içine alacak şekilde vulvan ve vajinadan ilerleyip servikse ulaştırılır.
Köpeklerde Suni Tohumlama Teknikleri
Köpeklerde vajinal tohumlama, köpeklere uygun bir tohumlama pipeti ile vajinadan girilerek sperma vajinanın derinlerine bırakılmasıdır.
Trans servikal tohumlama, iri yapılı köpekler için geliştirilmiş olan üreteroskop veya küçük ve orta yapılı köpekler için geliştirilen Norveç kateteri ile serviksin geçilerek tohumlama yapılır.
Laparoskopik tohumlama; koyunlardaki yönteme benzer bir şeklide köpeklerde de tohumlama yapılabilir.
Kedilerde Suni Tohumlama Teknikleri
Vajinal tohumlama, bu yöntemde kedi tepki gösterebileceğinden tercihen anesteziye alınması gerekir. Spekulum ile vajina kanalı gözlenir kediler için uygun olan Fransız kateteri ile sperma vajinaya bırakılır.
Transservikal tohumlama, tohumlamacı bir parmağını rekumdan sokup serviksin yatay kalmasını sağlarken diğer el ile vajinadan ilerletilen kateterin serviksi geçmesi sağlanır.
Laparoskopik tohumlama, koyunlardaki yönteme benzer bir kedilere tohumlama yapılabilir.
Kanatlılarda Suni Tohumlama Teknikleri
Kanatlı türleri arasında en yaygın olarak hindilerde kullanılan bu yöntem, tavuklarda da uygulanmaktadır. Bir yardımcı tavuğu kanadının altından ve ayaklarında tutarak sabitler. Rektum ve vajinanın ortak açıklığı olan kloakaya hafifçe baskı uygulanarak vajinaın giriş deliği tespit edilir. Sperma çekilen tohumlama pipeti 5 cm kadar ilerletilip sperma buraya bırakılır. Uygulama haftada bir tekrar edilir.