Gebelik Süreci ve Patolojileri
Gebelik
Oositin fertilizasyonundan fetusun doğumuna kadar geçen süre gebelik olarak tanımlanmaktadır. Tek bir hücre olan döllenmiş oosit gebelik sürecinde devamlı gelişmek suretiyle komplike bir canlı olarak doğmaktadır. Fertilizasyon tuba uterinin ampulla isthmus bölgesinde şekillenmektedir.
Blastogenesis Dönemi
Gebelik süreci evcil hayvanlarda blastogenesis, embriyogenesis ve fötal dönem olmak üzere üç dönemde incelenir. Blastogenesis fertilizasyonla başlar balstosistin zona pellusidadan dışarı çıkması ile son bulur.
Gebeliğin Maternal Kabulü
Memeli hayvanlarda gebeliğin devam edebilmesi için progesteron hormonuna ihtiyaç duyulmaktadır. Bu dönemde progesteron hormonu korpus luteumdan sentezlenmektedir. Uterus içerisinde sağlıklı ve gelişmesinde problem olmayan bir embriyonun varlığı durumunda embriyo, uterus ve korpus luteum arasında karmaşık bir hormonal aktivite ile gebeliğin annne tarafından kabul edilmesi işlemine gebeliğin maternal kabulü denir.
Embriyogenesis Dönemi
Embriyogenesis döneminde doku, organ ve sistemler şekillenir. Embriyonik dönemin sonunda embriyo bağlı olduğu türün küçük bir kopyası olarak karşımıza çıkar.
İmplantasyon
Embriyonun trofoblast hücreleri ile annenin uterusunun endometrium katmanının epiteli arasında bağ kurulmasına implantasyon denir.
Yavru Zarlarının Ve Plasentanın Oluşumu
İmplantasyon şekillenirken yavru zarları oluşmaya başlar. Yavruyu saran 3 adet zar mevcuttur. Bu zarlar amnion, allantois ve koryon zarlarıdır. Göbek kordonu yavru zarları tarafından şekillendirilir.
Evcil Hayvanlarda Plasentanın Sınıflandırılması
Evcil hayvanlarda plasenta morfolojik, yavru ve annenin kanlarının ayrıldığı histolojik katmanlara göre histolojik ve jinekolojik olarak sınıflandırılmaktadır.
Evcil Hayvanlarda Plasentanın Görevleri
Plasenta yavrunun anne ile bağını kurar, hayati fonksiyonları vardır. Beslenme, solunum, karaciğer fonksiyonları, hormonal görevleri, yavrunun bağışıklık sisteminin gelişiminde görevlidir.
Gebelikte Yavrunun Gelişimi
Fötal büyüme gebelik ilerledikçe artar.
Gebelikte Annedeki Değişimler
Gebelikte annenin reprodüktif sistem ile memelerinde belirgin değişimler mevcuttur.
Gebelik Süreleri
Gebelik süreleri türlere göre değişim göstermektedir.
Gebelik Patolojileri
Hayvanlarda gebeliğin farklı evrelerinde şekillenen anne ve yavruda hayati tehlike oluşturabilecek aynı zamanda fertilede aksamalara neden olabilecek hastalıklar ve anomalilere gebelik patolojisi adı verilmektedir. Gebelik patolojileri başlığı altında plasenta, yavru suları ve zarlarındaki patolojiler, fötüsün gelişim anomalileri, gebeliğin annede oluşturduğu bozukluklar, abortuslar, erken doğumlar incelenir.
Plasenta, Yavru Suları ve Zarlarındaki Patolojiler
Plasenta, yavru suları ve zarlarındaki patolojiler başlığı altında molalar, yavru zarlarının hidropsu, plasentitis olguları değerlendirilir.
Fötüsün Gelişim Anomalileri
Fötüsün gelişim anomalilerinden süperfekondasyon, süperfötasyon, hiperfötasyon, gelişme anomalileri, yavrunun ölümü incelenmektedir.
Yavrunun Ölümü
Yavrunun ölümü sonrasında gelişebilecek muhtemel olaylar rezorpsiyon, mumifikasyon, maserasyon ve amfizemdir.
Gebelikte Annede Şekillenebilecek Bozukluklar
Gebelikte annede şekillenebilecek muhtemel patolojiler yalancı gebelik, gebelikte kızgınlık gösterme, yalancı sancılar, gebelite ödem, serviks uterinin kapanamaması ve anormal akıntılardır.
Yavru Atmalar
Yavru atmalar dış ortamda hayatını devam ettirmesi mümkün olmayan yavruların gebelik süresinin tamamlanmadan doğmasıdır. Gebeliğin ineklerde 200, kısraklarda 300, küçük ruminantlarda 130, köpeklerde 55, kedilerde de 45. gününden önce şekillenen doğumlar abortus kabul edilmektedir. Enfeksiyöz ve non enfeksiyöz sebepleri vardır.
Erken Doğumlar
Gebelik süresi tamamlanmadığı hâlde dış ortamda özel bakım koşullarında yaşamını devam ettirebilecek yavruların doğumu erken (prematüre) doğum olarak adlandırılmaktadır. İneklerde doğum gebeliğin 250-270. günleri arasında, kısraklarda 310-330. günler arasında, koyunlarda 130-140. günler arasında, kedi ve köpeklerde 52-58. günler arasında doğarsa erken doğum kabul edilir.