Özel Güvenlik Görevlisinin Suç Önlemedeki Rolü

İletişim ve Sözsüz İletişim Kavramları

İletişim tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanın var olması ile ortaya çıkan iletişim kavramının temelinde, bir arada yaşayan insanların paylaşma ihtiyacının giderilmesi gerçeği yatmaktadır. Konumuz gereği sözel iletişim kavramından bahsedilmeyecektir. Suç önlemede özel güvenlik görevlisinin dış görünüşü üniforması ve davranışlarından bahsedeceğimizden sözel iletişim kavramı üzerinde durulacaktır. İnsan farkında olarak veya olmayarak günlük hayatta sözsüz iletişimi ve beden dilini son derece fazla ve etkili bir biçimde kullanmaktadır. Bu konuda yapılan araştırmalar, kişilerin karşılıklı konuşmalarında mesajın %35’inin sesli, % 65’inin ise sessiz kanallarla iletildiğini göstermektedir. Güvenlik ve koruma hizmeti yerine getiren özel güvenlik görevlileri görev alanlarında ve görev saatleri içerisinde suçla mücadele etmek için gerekli tüm fiziki ve teknik imkânları sağladıktan sonra kendilerine de dikkat etmek zorundadır. Çünkü duruşları, üniformaları, davranışları ve diğer sözsüz iletişim unsurları suç işleme potansiyeli olan kişilerce izlenerek değerlendirilip neticesinde suç işleme yönünde adım atma kararını olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilecektir.

Kişisel İmaj ve Suç Önleme

Konumuz gereği ilgileneceğimiz kavram bireysel imaj yani kişi imajı kavramıdır. İmaj, bireyin bir öğrenme veya algılama süreci sonunda bir kişi ya da örgüt hakkında sahip olduğu yargı, izlenim ya da değerlendirmelerdir. Olumlu ve kalıcı imaj oluşturmanın birinci adımını giyilen kıyafetin tarzı, rengi ve kullanılan aksesuarlar oluşturmaktadır. İkinci adımı konuşma becerisi, üçüncü adımı ise beden dili oluşturmaktadır.

Özel güvenlik görevlilerinin kendilerinin suç önlemedeki rolü incelenirken kişisel imaj çerçevesinde algılanan imaj eksenli değerlendirmeler yapılacaktır. Çünkü algılanan imaj kavramının içeriğinde başkalarının kişiyi nasıl algıladığı fikri yer almaktadır. Dolayısıyla suç işleme niyetindeki kişilerin görev bölgelerindeki özel güvenlik görevlilerini nasıl algıladıkları suçun önlenmesi açısından önem kazanmaktadır.

Dış Görünüş, Üniforma ve Teçhizat

Üniforma giyen özel güvenlik görevlileri gerekli araç ve gereci üzerlerinde taşırlar. Bu araç gereçler, kelepçe, cop, kalem, not defteri, düdük, el feneri ve görev alanının silahlı görev yapılması gerekli olan yerlerde silahtır. Özel güvenlik görevlilerinin bu araç gereci üzerinde tam olarak taşıyor olması suç işleme potansiyelindeki kişinin özel güvenlik görevlisinin algılanan imajını kendi açısından olumsuz algılamasına sebep olacaktır. Çünkü bu araç gereçler suç işleme potansiyeli olan kişinin herhangi bir fiilinde sert müdahale ile karşılaşacağını düşünmesine sebep olacaktır. Ayrıca suçlu yapacağı eylem karşılığında bu araç gereçler ile tepki göreceğini bilmesi hâlinde başarma ihtimalinin zayıflayacağını bilir. Tam tersi durumda algılanan imaj suç işleme yönünde olumlu olabilecektir.

Çünkü herhangi bir şekilde yapılacak suç fiilini engellemeye ve bertaraf etmeye yarayan sadece özel güvenlik görevlisinin bedeni gücü kalacak ve bu da yetersiz olacaktır.

Beden Dili

Sosyologlar, eğitimciler ve dil uzmanları günlük iletişimde kullanılan sözcük sayısının bini geçmediğini belirlemişlerdir. Ama insanlar, sözcüklerin dışında elleriyle, kollarıyla, bedensel duruşları ve hareketleriyle de iletişimlerini gerçekleştirmektedirler.

Sözsüz iletişimin bir unsuru olan beden dilini şu şekilde alt sınıflara ayırabiliriz:

• Vücut hareketleri, vücudun duruşu ve baş hareketleri
• Mimikler (yüz ifadeleri) ve jestler (el ve kol hareketleri)
• İnsanlar arası ilişkilerde mesafe ve bedensel temas
• Söyleyiş tarzı (sesin tonu ve vurgulamalar)

Özel güvenlik görevlilerinin görev yaptıkları alanlarda suç önleme noktasında vücut hareketlerine ve duruşlarına dikkat etmeleri gerekmektedir. Özel güvenlik görevlisi hizmet verdiği alanda şüpheli birtakım davranışları gözlemlerken bir başkası yani suç işleme niyetinde olan bir kişi de aynı şekilde görevlinin davranışlarını kontrol ediyor olabilir. Özel güvenlik görevlisinin dik duruşu, emin adımlar ile yürüyüşü, el ve kol hareketleri ile iletişime açık oluşu onun enerjik ve dinamik olduğunu gösterir. Bu durumda olan bir görevlinin bulunduğu yerde suç işleme niyetinde olan kişiler varsa da bu niyetlerinden vazgeçme ihtimalleri yüksektir. Çünkü özel güvenlik görevlisi duruşu ve hareketleri ile görevinin ciddiyetinde, duyarlı ve her an olumsuz bir durum olması hâlinde müdahaleye hazır olduğunu göstermektedir.

Söyleyiş Tarzı

İletişimde sözü kullanırken ses tonu, sesin yüksekliği, konuşmanın hızı, vurgulamalar, sözsel olmayan sesler, telaffuz, dili kullanma becerisi ilişkinin doğasının belirlenmesi ve yürütülmesine katkıda bulunur. Örneğin, ses tonları kendi içinde, dört tonda gruplandırılır ve bu ses tonlarını hepsinin etkisi farklıdır;

• Yumuşak, inandırıcı sesler: İnsanları yatıştırır, sahibine saygınlık kazandırır.
• Kızgın, sert sesler: İnsanları daha da kızdırır, sorunları içinden çıkılmaz hâle getirir, bir anlaşmaya varma olanağını azaltır.
• Sıcak, sempatik sesler: Yardım arzusunu gösterir, güven verir, iş birliğini özendirir.
• Soğuk kayıtsız sesler: Lütfediyormuş gibi bir duygu uyandırır, çok meşgulmüş izlenimi verir, ilgisizlik gösterir, düşmanlık uyandırır.

Konuşurken sesimize bu dört tondan birini verebiliriz.

Özel güvenlik görevlisi görev alanı içerisinde bir olaya müdahale ederken veya bir kişi ile karşılıklı iletişim hâlinde iken sesini uygun bir şekilde kullanmak zorundadır. Örneğin olumsuz bir durum ile karşılaştığında olayların büyümesini engellemek amacı ile karşısındaki insanın durumuna göre ses tonunu ya yumuşatıcı ya da kızgın tonlarda kullanabilir. Eğer soğuk ve kayıtsız bir konuşma ile karşısındakilere yaklaşırsa olayların daha da büyüyerek içinden çıkılmaz hâl almasına sebep olabilir