Stratejik Liderlik

Lider; işletme içerisindeki birey ve grupları etkileyen, amaçların gerçekleştirilmesinde onlara yardımcı olan ya da bu yolda onlara rehberlik eden ve bu şekilde onların etkili olmalarına yardımcı olan kişi biçiminde tanımlanabilir. Bir liderin iki temel sorumluluğu vardır. Bunlar; sorun çözme ve izleyenlerine mümkün olan her biçimde yardım etmedir.

Örgütsel anlamda ikisi de gerekli olmakla birlikte yöneticilik ve liderlik birbirinden farklı iki kavramdır. En önemli farklılık etkileme ilişkisindeki gücün kaynağında yatmaktadır. Yönetici, gücünü biçimsel örgüt yapısından alırken; lider, gücünü izleyenleriyle arasındaki ilişki ve bağdan almaktadır.

Stratejik liderlik, liderin olayları diğerlerinden önce tahmin etme yeteneğine, işletmeye rehberlik etmek için gerekli esneklik ve uzun dönemli bakış açısına sahip olmasıdır. Mevcut durumu değiştirmek amacıyla bir vizyon oluşturma, işletmeyi mevcut durumdan istenen duruma getirme amacına odaklanma ve yeni vizyonu gerçekleştirmek amacıyla çeşitli faaliyetleri uygulama stratejik liderlikteki en önemli yetenek ve becerilerdir.

Etkili bir stratejik liderde bulunması gereken özellikleri şu şekilde özetleyebiliriz: Geleceği görebilmek, vizyon yaratabilmek, bir görev duygusu yaratabilmek, deneyimlerden öğrenmek ve uyum sağlama kabiliyeti ve isteği sergilemek, esnek olabilmek, belirsizliklerle baş edebilmek, çalışanları güçlendirebilmek, başkalarının duygu, düşünce ve davranışlarını anlamlı ve olumlu bir şekilde etkileyebilmek, insan kaynaklarını etkili yönetebilmek, paydaşlarla iyi ilişkiler kurabilmek, kendi bakış açısını ve yeteneklerini sürekli sorgulamak ve geliştirmek, çevresel koşullara uygun cesur kararlar alabilmek, strateji oluşturma ve uygulamada fikir birliği oluşturmak ve güç mücadelelerini kontrol altında tutmak, stratejilerin uygulanmasına öncülük etmek.

Stratejik kurgu, stratejik konum, stratejik kontrol, stratejik kadro ve stratejik kültür ise stratejik liderliğin temel fonksiyonları olarak ifade edilmektedir. Bu bağlamda başarılı stratejik liderler şu kritik liderlik faaliyetlerine odaklanmaktadırlar: Vizyonu oluşturma ve hayata geçirme, vizyonu uygulamayı sağlayacak yapıyı kurma, insan kaynağına yatırım yapma ve işletmeyi öğrenen örgüt hâline getirme, esneklik sağlama, örgütsel bağlılığı oluşturma ve destekleyici bir örgüt kültürü yerleştirme.

Stratejik liderlikle ilgili olarak liderin yaşamın sürdürülmesi ve rekabet üstünlüğü elde edilmesine yönelik faaliyetlerinde izlemesi muhtemel üç farklı yol olduğu ifade edilebilir. Bunlar; etkileşimci (geleneksel) stratejik liderlik, dönüştürücü stratejik liderlik ve vizyoner stratejik liderliktir.

Etkileşimci liderlikte, çalışanların sorumlulukları, liderin onlardan bekledikleri, çalışanların gerçekleştirmeleri gereken işler, lidere itaat ve yapılan işleri yerine getirmeleri karşılığında elde edecekleri ödüller açık bir biçimde ortaya konur.

Dönüştürücü liderlik modeli, örgütsel dönüşümü sağlamak amacıyla belirli liderlik davranışlarını, eylemlerini ve stratejilerini içermektedir. Dönüştürücü liderlik yaklaşımı, liderin tutumunu açıklamada üç temel boyut kullanmaktadır. Bunlar; karizma ve ilham, entelektüel teşvik ve bireysel ilgi olarak ifade edilebilir.

Vizyoner liderlik, bugünden ya da mevcut durumdan hareket ederek gerçekçi, inanılır, çekici bir gelecek görüntüsü ya da vizyonu oluşturma ve bunu diğerleri ile onların anlayabilecekleri şekilde paylaşma yeteneğidir.