Spor Kulüplerinde Örgütsel Davranış

Spor, her insanın ulaşabileceği bir hizmet veya meslek olarak ele alındığında spor yapma imkanlarını insanlara ulaştıran en önemli arz kaynağının spor kulüpleri olduğu söylenebilir. Elbette yerel yönetimler, merkezi yönetimler ve diğer birçok spor kuruluşunun yanı sıra spor kulüpleri de insan odaklı bir hizmet aracı olarak düşünülebilir. Diğer spor kuruluşları ile örgütsel ve yapısal farklar olsa da asli amacı spora ve insanlığa hizmettir. Spor örgütlerinin geneli ile karşılaştırıldığında spor kulüplerinin en önemli farkı aralarında bir rekabet ilkesinin olması ve arz ettiği hizmetlerin çoğunu bu rekabette başarı alabilmeye dayandırır. Diğer taraftan ülke genelindeki sayısı göz önünde bulundurulduğunda hedef kitleye ulaşabilmesi açısından da avantajları vardır.

Spor kulüplerinin ülkemizde ilk kez faaliyet gösterdiği yıllar 1800lü yılların sonu ve 1900lü yıllarında başlarına tekabül etmektedir. İlk spor kulüpleri örgütsel yapıları net şekilde belli olmayan, resmi bir kişiliği bulunmayan ve devletin organları tarafından kabul görmeyen özerk birliklerdi. Güreş ve okçuluk tekkelerinin (mektep-okul) başı çektiği bir yarışma düzeni oluşturmak için bu birlikler kurulmaya başlamış ve sonra futbolun ülkeye girmesiyle birlikte kulüpleşme kavramı öğrenilmeye başlamıştır. Yıllar geçtikçe spor kulüpleri örgütsel gerek yapısal ve gerekse hukuksal düzenlemelerle günümüzdeki halini almıştır.

Spor Kulüpleri

Ülkemizde spor kulüpleri resmi tüzel kişiliği olan yapılardır. Tüzel kişilik, belli bir amacı gerçekleştirmek için kişi ya da mal gruplarının bağımsız şekilde örgütlenmesine denir. Örneğin; şirketler, vakıflar, dernekler ve diğer sivil toplum örgütleri gibi. Bu yapılar hukuken varlık kazandıkları ve devletin ilgili organları tarafından onaylandıktan sonra tüzel kişilikleri geçerli olur. Spor kulüplerinin de benzer bir onay ve kabul süreci vardır. Spor kulüpleri, örgütsel ve yönetsel açıdan idari özerk yapıya sahip kuruluşlardır.

Ülkemizde iki tip spor kulübü kurulabilir. Bunlar;

• Dernekler statüsüne göre kurulan spor kulüpleri
• Şirketler statüsüne göre kurulan spor kulüpleri

Dernekler Statüsündeki Spor Kulüplerinin Örgütsel Yapısı

Türk Medeni Kanunu kapsamındaki Dernekler mevzuatı esas alınarak kurulan spor kulüpleridir. Ayrıca Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe alınan “Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliği” kapsamında da yapısı, görevi, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir.

Şirketler Statüsündeki Spor Kulüplerinin Örgütsel Yapısı

Sporun endüstrileşmesi, adeta bacasız bir sanayi sektörüne dönüşmesiyle dünya genelinde spor kulüpleri de dönüşmek zorunda kalmışlardır. Önceden amatör misyonlar üstlenen spor kulüpleri amatör ve fahri yöneticiler tarafından yönetilirken günümüzde değişen spora ayak uydurabilmek maksadıyla profesyonelleşmeye ve dönüşmeye başlamışlardır.

Spor Kulüplerinde Örgütsel Davranış

Davranış bilimleri doğrultusunda değerlendirme yapıldığında spor kulüplerinde bazı temel kavramlar öne çıkmaktadır. Çünkü spor kavramı insan temellidir.

Dolayısıyla davranış, motivasyon, kişilik, sosyalleşme, rol, liderlik, çatışma ve güç kavramlarının spor kulüpleri özelinde değerlendirilmesi gerekir. Bir spor kulübünün gerek bünyesinde çalıştıracağı personeller bakımından ve gerekse hizmet vereceği kamuoyu bakımından bu kavramların farkında olması, plan ve uygulamalarını bu yönde geliştirmesi sayesinde minör hedeflerin yanı sıra toplumsal boyutta sporda başarı elde edilmesine büyük katkıları olacaktır.

Spor kulüplerinde örgütsel davranış boyutunda dikkate alınması gereken temel kavramlar şunlardır: Davranış, motivasyon, kişilik, sosyal grup, rol, yetki, liderlik, çatışma