Sporda Beceri Öğreniminde Değerlendirme

Dört ana performans eğrisi türü vardır (şekil 1). En geneli negatif hızlanan eğri olarak bilinen, çok hızlı bir başlangıç oranını gösterir, iyileştirme ardından iyileştirme oranında kademeli bir azalmayı ifade eder. Bu oran değişimi o kadar yaygındır ki, güç yasası olarak bilinen bir matematiksel yasa atanmıştır. (Newell & Rosenbloom, 1981; Snoddy, 1926). Negatif hızlanan eğriler yaygındır çünkü performans kazanımları erken uygulama sırasında çok daha hızlı gerçekleşir. Bir öğrenci temel olarak bir motor beceriyi sıfırdan başlattığında başlangıçta öğrenen iyileştirme için çok yer olduğu için hızlı iyileştirmeler yaşar; fakat bu gelişme hızının korunması imkansızdır. Öğrenci pratik yapmaya devam ettikçe, iyileştirme alanı azalır ve iyileştirme giderek zorlaşır.

Sporcunun performansını belirlemek için birçok özelliğini dikkate alırız.Bunlar; tutarlılık , azaltılmış zihinsel ve fiziksel çabalar gibi. Sporcular bu performanlar ile , gelişmiş koordinasyon kalıpları gibi motor becerileri öğrenmektedirler. Bu özelliklerin hepsi performans değerlendirmede önemlidir, ancak elde edilen öğrenme düzeyini belirlemenin anahtarı, motor becerinin kalıcılığıdır. Bir ergoterapist düşünün felçli bir hastaya dişlerini nasıl fırçalayacağını öğretiyor veya adını nasıl tekrar yazacağını yada trafik kazası geçirip felç kalan birine tekrar yürümeyi öğreten bir terapist. Hangisi öğrencinin performansının değerlendirilmesi noktasında , eğitmene öğrencinin öğrendiğini hareket ve gelişmiş performans ile göstermektedir.

Bir motor beceri kazanmanın en sezgisel,davranışsal özelliği performanstır. Performans çıktısındaki pozitiflik motor becerideki artışı ortaya koymaktadır. Öğrenme kalıcı değişikliklerin sonucudur, performans ise geçici bir değişikliktir. Performans gözlemlenebilir, oysa öğrenme bir yapıdır. Kişinin öğrendiğini performans değişikliklerinin yükselmesinin ancak belirli bir süre boyunca izleme sonucunda anlayabiliriz.

Uygulayıcıların sadece öznel değerlendirmeler yoluyla öğrencilerin ilerleme durumunu değerlendirmemeleri ayrıca zaman içinde objektif performans ölçümlerini elde edip ,kayıt altına alıp karar verirken performansı ölçüp o şekilde karar vermeleri gerekmektedir. Motor becerisini ölçmek için en uygun performans büyüklüğü olabilir (Örneğin bir atış mesafesi , yüksek atlamanın yüksekliği veya eğilmiş ağırlık miktarı.). Hata iyi bir performanstır, hedefin doğruluk olduğu motor beceriler için ölçüdür. Eğitmenler hareketin kinematiğini ölçmekle daha fazla teknoloji ile ilgilenebilirler (örneğin, yüksek hızlı kameralar ve eklem açısı değişikliklerini ölçeçek dedektörler ve hareket cihazları kullanarak görevi gerçekleştirmek için gereken çaba miktarını değerlendirmek, kalp atış hızlarını ölçmek performans boyunca yararlı olabilir). Performansı nicelleştirerek, eğitmenler şunları yapabilir: zaman içindeki performans değişikliklerini belgeler ve bunların etkinliğini inceler.

Performansı veya öğrenme değişikliklerini ölçmenin bir başka yöntemi de gösterilen performansı değerlendirmektir.Alanında uzman kişiler zor hareketleri cok fazla zorlanmadan yaparlarken yeni başlayanlar yada cok fazla pratik yapmayanlar ise cok fazla fiziksel ve zihinsel efor harcayabilirler.

Performansı değerlendirmenin başka bir yöntemi de uyarlanabilirliği ölçmektir. Uyarlanabilirlik görevin değişen taleplerine uyacak şekilde hareket ayarlamaları yapabilme ve çevre koşulları olarak ifade edilmektedir.

Tutmayı ölçmenin en basit yolu, mutlak kalıcılığı ölçmektir; yani, kalıcılık aralığının hemen ardından katılımcının performansıdır.

Dört ana performans eğrisi türü vardır (şekil 1). En geneli negatif hızlanan eğri olarak bilinen, çok hızlı bir başlangıç oranını gösterir, iyileştirme ardından iyileştirme oranında kademeli bir azalmayı ifade eder. Bu oran değişimi o kadar yaygındır ki, güç yasası olarak bilinen bir matematiksel yasa atanmıştır. (Newell & Rosenbloom, 1981; Snoddy, 1926).

Negatif hızlanan eğriler yaygındır çünkü performans kazanımları erken uygulama sırasında çok daha hızlı gerçekleşir. Bir öğrenci temel olarak bir motor beceriyi sıfırdan başlattığında başlangıçta öğrenen iyileştirme için çok yer olduğu için hızlı iyileştirmeler yaşar; fakat bu gelişme hızının korunması imkansızdır. Öğrenci pratik yapmaya devam ettikçe, iyileştirme alanı azalır ve iyileştirme giderek zorlaşır.

Performans eğrileri çok yararlı bir ölçme ve değerlendirme yöntemi olmasına rağmen performans, performans eğrilerinin temsil ettiğini anlamak önemlidir. Performans eğrileri de yalnızca sınırlı bir perspektif sağlar. Örneğin, ortalama alınırken katılımcılar arasında bireysel eğilimler genellikle kaybolur. Ortalama bir performans eğrisi, katılımcıları; bir motor beceriyi hızlı öğrenirken, bir kişi çok çabuk öğrenmiş diğerleri ise çok az miktarda öğrenmiş olabilir.

Isınma düşüşü bir süre hareketsiz kalmanın bir sonucu olarak performansta da bir söz konusu olacaktır. Bu etkilerin genel olarak süresi kısadır , kaybedilen performans miktarını değerlendirmek önemlidir. Isınmanın azalmasının ve sürenin uzunluğu veya deneme sayısının bir sonucu olarak Isınma azalmasının üstesinden gelmek için gereklidir. Eğer ısınma yarışma veya antrenman için hazırlanıyorsa cok değerlidir.

Performansın tutarlılığı, motor beceri öğreniminin bir başka önemli göstergesidir.Tutarlı performans gösteren kişi, zaman içinde daha yüksek bir performans düzeyini sürdürebilir. Tutarlılığın genellikle öğrenme anlamına geldiği varsayılsa da, durum her zaman böyle değildir. Motor öğrenme ;sonucunda kişinin bir motor beceriyi yürütme yeteneğinde nispeten kalıcı bir değişiklik uygulama olarak tanımlanmıştır. Performans tutarlı olduğu için kalıcı gibi görünse de antrenörler bunu motor öğrenmenin tek ölçüsü olarak kullanmamaya özen gösterilmelidir.

Katılımcının yeni hareketle tutarlı hale gelmesi zaman alacaktır. Model; arzu edilen hareket modelini tutarsız bir şekilde üretmek, kusurlu hareket modelini tutarlı bir şekilde gerçekleştirmekten daha iyidir.