Spor Yönetiminde Liderlik ve Takım Çalışması
Bir çok insan takım ve grubu aynı şeymiş gibi algılamaktadır. Bununla beraber, herhangi bir oluşum içerisinde bir arada bulunan insan gruplarının çok azı takım olma özelliği kazanabilir.
Tüm takımların birer grup, fakat tüm grupların bir takım olmadıkları görülmektedir. Takım olabilmek için üyelerin birbirlerinin samimiyetine ve güvenine inanmış olmaları ve bağlılık duygularının oluşmuş olması gerekir.
Gruplar örgüt içinde biçimsel ve biçimsel olmayan yollarla ortaya çıkarken, takımlar örgütün amaçlarını ve hedeflerini geliştirmek için biçimsel bir biçimde oluşturulmaktadır.
Takım çalışmalarında yetki ve sorumluluk paylaşımı söz konusu iken gruplarda böyle olmayabilmektedir.
Gruplarda liderlik birileri tarafından üstlenilirken takımlarda liderlik takım üyeleri tarafından paylaşılmaktadır.
Takımda üyeler birlikte çalışmakta, ödülleri paylaşmaktadır. Gruplarda ise bireysel çabalar söz konusudur ve ödüllerin paylaşımı sınırlıdır.
Takımlarda üyelerin farklılıkları ve birbirleriyle etkileşimleri ile sinerji etkisi yaratılırken, gruplarda bu nadiren görülmektedir.
Takım çalışması, yetki ve sorumlulukla birlikte, bilgi deneyimin paylaşımı ile bireyler eksikliklerini tamamlamakta, üyeler birbirlerinin açıklarını kapatmalarına izin vermekte dolayısıyla insanların daha az gerilimli ortamlarda tüm yaratıcılıklarını kullanmalarına olanak sağlamaktadır.
Takımların aniden, kendiliğinden oluşan gruplar olmadıkları görülmektedir. Doğru eş güdümlenmiş bir takım meydana getirmek için önemli bir vakit bunun yanında da üyelerin kendi aralarında önemli ölçüde iletişim kurmalarına ihtiyaç vardır.
Takım oluşurken, üyeler hep birlikte bir takım aşamaları atlatarak olgunlaşmaktadır.
Takım çalışmasında lidere düşen en önemli görev; takımın oluşum aşaması içinde hangi gelişim aşamasında bulunduğunu belirlemek bunun yanında çalışmaya katkıda bulunacak önlemleri almaktır.
Takımların oluşum aşamalarında geçtikleri adımlar; “formingbiçimlendirme”, “storming-beyin fırtınası”, “normingstandartlaştırma”, “performing- uygulama” ve “adjourning-dağılma” şeklinde belirtilmiştir
Takımı oluşturan unsurların neler olduğu, takımların temel özellikleri, başarılı takımlarda işlerin nasıl yürütüldüğünü, başarılı takım çalışmasında takım üyelerinin yapması gerekenlerin neler olduğunu ve takım oluşturma sürecinin adımlarını incelemek takım çalışması içerisinde liderin önemini belirlemek fayda sağlayacaktır.
Farklı kişilerin oluşturdukları takımların, amaçlarına ulaşması ya da başarılı bir performans göstermeleri, sahip oldukları özelliklere bağılıdır. Etkili bir takımın sahip olması gereken özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz.
Doğru Üyelerden Takım Oluşturma, Ortak Amaç, Vizyon ve Misyona Sahip Olma, Güçlü Bir Takım İletişimi ve Sinerji, Aidiyet Duygusu, Paylaşılan Başarı, Yetki ve Sorumluluk Paylaşımı, Yenilikçilik ve Yaratıcılık, Takım Ruhu.
Planlama yeteneğine sahip olan lider takımın hedeflerine ulaşmasını organize etmekten ve ulaşılan sonuçların niteliğinden sorumludur. Sonuca hızlı bir şekilde ulaşabilmek için lider takımla ilgili sürekli ve düzenli olarak geribildirimde bulunmalıdır. Takımın göstereceği performanslara yönelik sonuçlar ne olursa olsun takım üyeleri ile paylaşmalıdır.
İnsanlar günümüzde farklı niteliklerde takımlar oluşturarak ya da farklı özelliklere sahip takımlar içinde yer alarak; farklı liderlik modelleri uygulayarak ya da farklı liderlik tarzları ve modelleri altında çalışarak, amaçlarını yaşama geçirmektedirler. İçinde yaşadığımız değişken, karmaşık ve belirsiz çevrede takım çalışması ve liderlik konusunda bilgi edinmek bu bakımlardan gerekli ve oldukça önemlidir.
Liderlik süreci; lider, izleyiciler, gerçekleştirilen iş ve içinde bulunulan ortam koşullarına ilişkin bir süreci tanımlamaktadır. Etkileme sürecinde, kişinin etkileyebileceği kişilerin sayısını tanımlamak için kullanılan güç alanı; kişinin başkalarını etkileyebildiği konuları tanımlamak için kullanılan güç konusu; kişinin başkalarını etkilemek için yararlandığı kaynakları tanımlayan güç unsurları özellikle önem taşımaktadır.
Liderlik, insanların takım çalışmasında yer almalarını; onların kişiler arası ilişki kurma, iletişim, zaman yönetimi, karar alma ve problem çözme, farklılıklarla bir arada çalışma, krizlerle başa çıkma, değişen koşullara uyum sağlama, yenilik ve yaratıcılık yapma ve benzeri becerilerini geliştirmek ve güçlendirmek ile de yakından ilişkilidir.
Takım lideri, takım çalışmalarında en önemli unsurlarından biridir. Takımın amaçları, vizyonu ve misyonunu takım üyelerine anlatan, onları bunlara inandıran ve benimseten, takımı oluşturan kişilerdir.
Takımların hem stratejik hem de taktiksel hedeflere büyük ölçüde ortak çalışma yoluyla ulaşmaları söz konusudur. Takım çalışması ve liderlik, sağduyulu ve dengeli bir şekilde uygulanması gereken bir beceridir. Takım çalışması ve liderlik arasındaki bu denge; her ikisinin de aynı zincirin iki ucu ya da bir madalyonun iki yüzü olarak değil, aynı zamanda birbirlerinden başarı için ilham aldıkları için önemlidir.
Liderler güçlerini kendilerine inananlardan alırlar. Liderliğin sürekliliği için de liderin gücünü çevresindekilerden aldığının bilincinde olması gerekir. Lider, hem öncü, hem kolaylaştırıcı, hem de takip edendir.
Takım çalışmasının başarısı doğrultusunda takım liderinin başarısından bahsedilebilir. Takımın başarısı lidere, liderin başarısı da ciddi oranda takımın başarısına katkı sağlamaktadır
Takım lideri, takımdaki ilişkilerin merkezidir. Bu sebeple, iletişim akışının bir kişide sabitlenmesini ve aksaklığa uğramasını engellemeli, akışı verimli sonuç elde etmek için yönlendirmelidir