Spor Yönetiminde Liderlik Becerileri ve Liderlik Yönetimi

Sporda liderlik becerileri, sporda lider konumunda yer alanların karar verme stilleri ile problem çözme becerileri sportif performans üzerinde yarattığı sonuçlar ile etkisini göstermektedir. Davranışlarını etkilemesi ve kişiler üzerinde bıraktığı bu etki ile yönlendirmesisürecidir.

Liderlik şaşırtıcı oranda nadir bir yetenektir; öyle ki çoğu zaman lider olarak kabul edilen kişilerin bu özelliği doğuştan getirdikleri düşünülmektedir. Oysa liderlik bileşenlerine ayrıldığında her biri öğrenilebilir ve geliştirilebilir belli duygusal becerilerle karşılaşılmaktadır: kararlılık, amaç duygusuna sahip olmak, duygusal esneklik (resilience) gibi… Değişen teknolojik ve ekonomik zemin, hızla ve büyük oranda kalıcı olarak değişen iş yapma biçimleri, liderlik becerilerini hiç olmadığı kadar yaşama hatta günlük hayatın içine yerleştirmektedir.

Sportif organizasyonların tüm faaliyet alanlarında ve her kademede görev alan/alacak lider pozisyonundakiler için, personelin karar verme yeteneğini kullanarak takım içi problemlere çözüm bulabilmek ve sahip olunması gereken liderlik nitelikleri ile karar verme teknik ve yöntemlerinin önemi artmıştır.

Liderlerin özelliklerinin ortaya koyulduğu, liderlerin rollerinin tartışıldığı çok sayıda araştırma literatürde yerini almıştır. Rol, belli statülere atfedilmiş toplumsal beklentiler olup bu beklentilerin ortaya konulup konulmama sürecini analiz eder. Birtakım yaptırımları olan standartlara göre biçimlenen roller, toplumun normlarına uygun davranışların ortaya konulmasıdır.

Liderlik konusu, işletme, yönetim, eğitim, spor ve sağlık gibi birçok alanın ilgisini kazanabilmiş bir olgudur. Liderliğin bu yönü, liderliği çok sık araştırılan ve çalışılan bir konuma oturtmaktadır. Bunun sonucu olarak da çeşitli liderlik tanımları, liderlerin özelliklerinin ortaya koyulduğu, liderlerin rollerinin tartışıldığı çok sayıda araştırma alanyazında yerini almıştır. Liderlerin sahip olduğu düşünülen özellikleri ve temel liderlik rollerinden önce rol kavramının açıklanması konunun tam anlamı ile kavranabilmesi bakımından faydalı olacaktır.

Liderlik ve yöneticilik; birbirini tamamlayıcı, benzer hatta iç içe geçmiş kavramlardır. Aralarındaki en belirgin fark; liderlerin değişim durumlarının, yöneticilerin ise karmaşık durumların üstesinden gelmesidir. Bununla birlikte, yöneticilik liderlik, liderlik de yöneticilik becerilerini gerektirir. İkisinin özellikleri de birbirini besler, bu yüzden ayrı ayrı düşünülmeleri zordur.

Liderlik becerileri kazandıkça; çevresine güven veren, farklı durum ve koşullara kolay adaptasyon sağlayan, ilham verici etkin bir lider olma yolunda hızlı adımlarla yol alan liderlerin daha etkili oldukları görülmektedir.

Lider hedeflerini SMART çerçevesinde oluşturduktan sonra bu vizyonunu çalışanlarıyla paylaşmalıdır. Paylaşılan amaçlara ulaşmak her zaman elbirliğiyle, kolaylıkla gerçekleşebilir. “Biz birlikte, hedeflerimiz için buradayız” yaklaşımı esas olmalıdır.

Bireysel spor, takım sporu ayrımına göre daha önemli görünen şey, bir liderin sporcularından beklentisidir. Beklenti teorisi ya da kendini gerçekleştiren kehanet, koçların sporcu ile ilgili algılarının kendilerine karşı davranışlarını etkilediği durumu açıklar.

Japonlar, liderliğin sadece iki şartı olduğunu kabul ederler. Birincisi, rütbenin insana ayrıcalık vermeyip sorumluluklar yüklediğini kabul etmektir. Diğeri ise bir kuruluştaki veya takımdaki liderlerin, yaptıkları ile söylediklerinin, davranışları ile beyan ettikleri inançlar ve değerler arasındaki tutarlılığı, yani “namus” dediğimizşeyi önce bizzat kendilerinin yaşamayı kabul etmesidir.