Spor Yönetiminde Liderlik ve Liderlik Yaklaşımları

Toplum, toplum üyelerinin birbirleri ile kurdukları etkileşim ve ilişkilerden meydana gelmektedir. Bu etkileşim ve ilişkiler, toplumsal gruplar vasıtası ile ortaya çıkmaktadır. Bireylerin gündelik hayatları, dahil oldukları sosyal gruplarla kurdukları ilişkiler çerçevesinde gelişmektedir.

Belli amaçlar doğrultusunda bir araya gelerek gruplar oluşturan insanlar, meydana getirdikleri toplumsal grupları yöneterek amaçlarına kendilerini yaklaştıracak birilerine ihtiyaç duymuşlardır.

Bu noktada grubun bazı üyeleri, diğerlerine göre yönetim ve kişilerin organize edilmesi noktasında ön plana çıkarak daha baskın hale gelmiş gruba liderlik etme noktasında sorumluluk üstlenmiştir.

Lider, grup üyelerini grubun veya kurumun amaçları çerçevesinde davranmaya yönlendiren ve onları etkileyen kişidir.

Yönetim, bir taraftan endüstriyel ve diğer resmi örgütlerdeki üretim etkinliklerinin planlanması, örgütlenmesi, yürütülmesi, koordine edilmesi ve denetlenmesi faaliyetlerinin toplamıdır.

Yöneticilik ise bireysel eforlar ile gerçekleştirilemeyecek işlerin gerçekleştirilmesi için çalışan etkinliklerinin organize edilerek yönlendirilmesi sürecidir.

Her yöneticinin bir lider olduğu düşüncesi doğruluktan uzak görünmektedir. Yönetici, görev başına atanma yolu ile gelmektedir. Lider ise kendi beceri ve kabiliyeti ile ön plana çıkmaktadır.

Akıl hocalığı yapmak, örgütte bir iş kültürü oluşturmak, bir kaynakmışçasına hareket etmek, gelişme fırsatı yaratmak, başkalarını mücadeleye davet etmek, geniş kapsamı olan bir vizyon kurmak liderlikte öne çıkan davranışlardır.

Talimatlar vermek, iş akışının düzenlenmesi, planlama ve hedef belirlemek, etkinliklerin destekçisi olmak, performans antrenörlüğü yapmak, insanlarla ilgilenmek yönetimde öne çıkan davranışlardır.

Günümüzün rekabet barındıran ortamı içerisinde modern kurum ve organizasyonlarda, pratik yöneticiler ile üretken liderlerin aynı şemsiye altında birleştirilmesi ya da bu özelliklere tümü ile sahip olan bireylere sorumluluk verilmesi düşüncesi yaygınlık kazanmaktadır.

Lider yöneticiler, kendi liderlik özelliklerini bağlı oldukları organizasyonun veya kurumun yönetilmesi için kullanmaktadırlar.

Lider yöneticiler, hümanist olma, eğitimin öneminin farkında olma, güçlü iletişim kurabilme, insanlara sorumluluk kazandırma, ilkeli, erdemli, hukuka saygılı olma vasıflarına sahiptirler.

Yönetim gibi toplumsal bir olgu olan spor da yönetilmesi gereken alanlardan biri olarak öne çıkmaktadır.

Yönetim bilimlerinin alt dallarından biri olan spor yönetiminin birçok alan gibi yönetim bilimi ile birçok ortak noktası bulunmaktadır.

Spor yönetimi, genel yönetim anlayışının ilkeleri ve kurallarının sportif alana uygulanmasıdır.

Spor yöneticisi, örgütün kolektif hedeflerine ulaşabilmek için, spor kurumlarındaki personeli örgütleyen, emir veren, organize eden, sorumluluk alan ve gidişatın kontrolünü sağlayan kişidir.

Liderlik yaklaşımları dört başlık altında toplanmaktadır; Özellikler Yaklaşımı, Davranışsal Yaklaşım, Durumsallık Yaklaşımı ve Yeni Liderlik Yaklaşımlarıdır.

Özellikler teorisi, liderleri ve liderliğin süreçlerini tanımlamakta en eski ve en temel yaklaşım olarak ele alınmaktadır. ‘Lider, lider olarak mı dünyaya gelir yoksa sonradan mı lider olur?’ Bu soru özellikler teorisinin temelini oluşturur. Bu soruya teorinin verdiği cevap ise ‘liderlik doğuştan gelmektedir’ olmaktadır

Davranışsal teori, bir lideri başarılı kılan özellikleri liderlik yaptığı esnada ortaya koyduğu davranışların belirlediği düşüncesine dayanmaktadır. Liderin çevresindekilerle kurduğu ilişkiler, iletişim şekli, karar verme biçimleri, sorunları çözme tarzları vb. davranışlar, Davranışsal teoriye göre bir liderin etkili olmasındaki ana unsurlardandır.

Durumsallık kuramı, etkin liderliği, hem liderin kendi özelliklerine hem de dahil olduğu ortama bağlamaktadır.

Günümüzde gelişen teknoloji, değişen rekabet koşulları, farklılaşan örgütsel yapılar gibi nedenlerle geleneksel liderlik teorilerinin etkisi azalmış gibi görünmektedir. Bugün örgütsel yapılar içerisinde verimliliğin artırılması için yeni liderlik teorileri gelişmeye devam etmektedir.

Yeni Liderlik Yaklaşımı bağlamda öne çıkanlar; Karizmatik Liderlik, Dönüşümcü Liderlik, Vizyoner Liderlik, Stratejik Liderlik ve dahası olarak sayılabilir.

Karizmatik liderler, beklenmedik davranışları olan, cesaretli, harekete geçen, gerçekçi, risk alabilen, özverili, güven veren, vizyonlu, çözüm için ilginç yollar bulan, duyarlı, güçlü iletişim kurabilen, fırsatları görebilen, mücadeleci, empati kurabilen kişilerdir.

Dönüşümcü liderlik, etkili bir değişimi ortaya koymak ve bu değişime rehberlik edecek ileri görüşlülüğü inşa etmek üzerine kuruludur.

Vizyoner lider, grubunu yeniliğe ve deney yapmaya teşvik ederken risk almayı da serbest bırakan liderdir.

Stratejik Lider; Stratejik liderlik, lider olan kişinin stratejik düşünerek hareket etmek ve bireyleri etkileme sürecine verdiği değerin bütünüdür.