Sporda Menajerlik

Spor endüstrisinin büyüklüğü gün geçtikçe hızlı bir şekilde artmaktadır. Bu endüstri içerisinde büyük transfer bedelleriyle gündeme gelen sporcular ve milyon dolarlık değerlere ulaşan profesyonel spor kulüpleri yer almaktadır. Bu sporcu ve kulüpler, birçok alanda uzmanlaşmış kişilerden hizmetler talep ederler.

Spor temsilciliği kavramıyla da nitelenen spor menajerleri; spor takımlarına yeni yetenekler kazandırmak, oyuncu sözleşmelerini müzakere etmek, halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmek ve temsil ettikleri sporcu, antrenör veya kulüpler ile güvene dayalı ilişkiler kurmak gibi çeşitli görevler yürütürler. Bu görevleri yürütürken de hukuk, finans, pazarlama ve yasal konular gibi alanlarda etkin ve bilgi sahibidirler.

Menajerlik Kavramı

Menajer kelimesi Fransızca kökenlidir. Kökü Latince "MAHUS" - EL anlamında olan kelimeden gelmektedir. 1281 yılında "manager" Fransa’da küçük topluluklar ve aileleri yönetenlere verilen bir isimdir. 1968 yılında İngilizceye manager (yönetici) kelimesi girmiştir.

Menajerlik, günümüzde önemi giderek artan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Menajer kavramının kökenine baktığımızda; İngilizce literatüründe “yönetici”, “sorumluluk sahibi kişi” anlamına gelmektedir. Menajer kavramının çeşitli türleri olmakla birlikte iş dünyasında genellikle satış ve pazarlama yetkililerine menajer adı verilmektedir. Yine ticari şirketlerin yapısında yer alan, satış, pazarlama, idari ve teknik gibi görevlerin sorumluluğunu alan kişiler de aynı kavramla nitelenmektedirler.

Menajerlik Türleri

Sanat menajerliği; Sanatçı menajerliği, bir sanatçının mesleki işlerini düzenleyen ve yöneten kimse olarak tanımlanır. Başka bir tanımlamaya göre eğlence sektöründeki bir sanatçının randevularını, çalışmalarını organize eden, sözleşmelere vekaleten imza atabilen, mesleki işlerini düzenleyen ve yöneten kişidir.

Sporcu menajerliği; Sportif alanda menajerler ile ilgili düzenlemeleri yapan ilk eyalet olan California’da menajer tanımı; sporcuyu herhangi bir takımda veya bireysel sporda temsil eden, temsil ettiği sporcuların profesyonel spor sözleşme görüşmelerini yürüten veya profesyonel sporculara iş arayan kişi olarak yapılmaktadır.

İdari Menajerlik; İdari menajerlik, spor kulüplerinin ihtiyacına ve aradıkları niteliklere göre seçilir. Direkt olarak kulübün veya kulübün bağlı olduğu kuruluşun personelidir. Tamamen kulüplerin tercihi ile görevlendirilir.

Spor Kulüpleri Menajerliği; Spor kulüplerindeki menajerlik kavramı; reklam ve imajdan sorumlu, mali sorunlardan sorumlu ve spordan sorumlu gibi alanlarda çeşitlilik gösterir. Kulüp menajerliği tanımına bakıldığında ise; bir spor kulübünde yönetim kurulunun verdiği yetkiye bağlı olarak profesyonel olarak çalışan teknik, idari, mali veya ticari görevleri olan kişidir.

Sporda Menajerlik

Yönetici anlamını taşıyan menajer kelimesi spor alan yazınında farklı görevler için kullanılmaktadır. FIFA 2008 Menajer Yönetmeliği’nde menajer kavramı; belirli ücret karşılığında, bir oyuncu için sözleşme şartları görüşmek veya var olan sözleşmeyi yenilemek adına pazarlık etmek amacıyla oyuncuları kulüplere sunan veya bir transfer faaliyetini gerçekleştirmek üzere iki kulüp arasında bağlantı kuran gerçek kişi olarak tanımlanmıştır.

Profesyonel Futbol Kulüplerinde Menajerlik

Günümüzde futbol dünyası sadece bir spor alanı olmaktan çıkarak milyon dolarların yönetildiği bir sektör haline gelmiştir. Bu sektörün kuşkusuz en önemli elemanları futbolculardır. Çünkü sportif başarının kazanılmasında yeteneklerini ve emeklerini ortaya koyarak futbolu popülerleştiren ve onun bir endüstrisi haline gelmesini sağlayan onlardır.

Futbolcu temsilcisi/menajer; lisanslı olarak, ücret karşılığında futbolcuların veya kulüplerin transfer sürecinde ve idari işlemlerde hak ve çıkarlarını koruyan gerçek kişi olarak tanımlanabilir. Futbolcu temsilciliği faaliyetlerinin lisanslı şekilde yürütülmesi dünya genelinde giderek artmaktadır. Özellikle futbolcular ve kulüpler karmaşık transfer pazarı içerisinde sorunsuz bir süreç yaşamak istedikleri için lisanslı futbolcu temsilcilerinin/menajerlerinin hizmetlerinden faydalanmak istemektedirler.

Spor Kulüpleri: Spor kulüplerinin yapısına baktığımızda, ister amatör olsun ister profesyonel olsun spor takımlarının hepsinin yöneticilere, pazarlamacılara, halkla ilişkiler uzmanlarına, acentelere ve antrenörlere ihtiyacı vardır. Spor kulüplerindeki bu ihtiyaç spor yönetimi için önemli çalışma alanıdır.

Futbolcu Temsilcisi TFF ’nin Futbolcu Temsilcileri Talimatı ve FIFA Futbolcu Temsilcilerine İlişkin Düzenleme (FIFA Players’ Agents Regulations) uyarınca (FIFA, 2008) elde edilen lisans ile, bir ücret karşılığında, profesyonel futbolcu sözleşmesi müzakeresi yürütmek amacıyla bir futbolcu ile bir kulübü veya bir transfer sözleşmesi müzakeresi yürütmek amacıyla iki kulübü bir araya getiren gerçek kişi olarak tanımlamaktadır.

Menajerlik Sözleşmesi

Menajerlik sözleşmesi ile menajer bir sanatçının veya sporcunun sanat ve spor hayatındaki başka bir deyişle mesleki kariyerindeki tüm faaliyetleri organize etmek, gerektiği ve müvekkilinin menfaatine olacak şekilde organize etmekle yükümlüdür.