Spor Tesisleri İşletmeciliğine Giriş
Özellikle gelişen teknoloji ile birlikte kitle iletişim araçlarındaki yenileşme, sadece dünyada oluşan yenilikleri ve gelişmeleri insanlara ulaştırmamış, aynı zamanda yaşamın birçok alanını da etkilemiştir. Spor kavramı da bu yenilikten etkilenerek, spor yönetimi içerisinde yeni alt alanlar oluşmaya başlamıştır. Bu alanlardan biri de spor tesislerinin fizibilitesi, planlanması, inşası ve yönetimine kadar birçok konuyu içeren spor tesis işletmeciliğidir. Aslında insan ihtiyaçlarını karşılayabilen basit bir semt sahasından, seyircili - seyircisiz, ulusal ve uluslararası spor programlarının uygulanabileceği rekreasyon ve spor merkezlerine kadar çeşitlilik gösteren spor tesisleri bulunmaktadır.
Spor Tesisi kavramı spor programlarının hazırlanıp sunulduğu kapalı ve açık yerleri tanımlamakta kullanılmaktadır. Başka bir ifadeyle spor tesisi; kullanım alanı içerisinde her türlü sportif faaliyetlerin yapıldığı alan olarak açıklanmaktadır. Bir spor tesisi, hizmet vereceği hedef kitlenin sportif ve rekreatif ihtiyaçları doğrultusunda planlanan ve donatılan her türlü mekânı içerir. Spor tesisi; kullanım alanı içerisinde ihtiyaca uygun spor programlarının uygulanabileceği ortamlardır.
Spor tesis yöneticisi, tesis amaçları doğrultusunda yönetim faaliyetlerini bir araya getirerek, mevcut kaynakları sistemli bir şekilde kullanarak başkaları aracılığıyla iş yapan kişidir.
Spor işletmeciliği, yerleşim alanlarındaki ve yakın bölgelerdeki açık veya kapalı spor tesislerinin uygun bir şekilde kurularak kazanç sağlaması işidir. Genel anlamda ise gerek bu tesislerdeki gerekse tesislerin dış alanlarında yer alan “orman, dağ, akarsu, göl, deniz, plaj ve hatta gökyüzü gibi doğal çevreden yararlanmak suretiyle” modern ve kapsamlı tesislere gerek duyulmadan gerçekleştirilebilecek sportif hizmet ve programların etkin bir biçimde planlanmasını ve uygulamaya konulması olarak açıklanmaktadır.
İhtiyaç en genel anlamıyla bireyin duyduğu bir eksikliktir. Ayrıca ihtiyaç; birincil (hava, su ) ve ikincil ihtiyaç (sosyal ihtiyaç) olarak sınıflanmaktadır.
Emek (iş gücü), işletmelerde üretim faaliyetlerini gerçekleştiren insan kaynağı olarak açıklanmaktadır. Emek, üretimin gerçekleşmesi için sağlanan fiziki ve zihinsel katkılardır.
Sermaye mal ve hizmet üretimini destekleyen servet, sermaye (kapital) adını alır. Sermaye, üretim aşamasında faydalanılan para ve parasal değeri olan her tür donanımı ifade eder.
Doğal kaynaklar tabiatta var olan, doğrudan veya işlenerek kullanılan çeşitli maddelerdir. Toprak, su, mineral, petrol ve ağaçlar temel doğal kaynaklar arasında olup, nicelik olarak ve içerdiği ham madde açısından sınırlıdır, arttırılması, belli bir düzeyin üstüne çıkarılabilmesi söz konusu değildir.
Teşebbüs, iktisadi hayatı kontrol altında tutan bütün iktisadi alanları kapsayabilecek genişliğe sahip bir kavramdır.
Girişimci bir işletmeyi ortak bir amaç için bir araya getirme, yönetme ve risk alma şeklindeki sorumlulukları üstlenen kişi denilince akla girişimci, patron ya da iş adamı, kısmen yönetici gibi kavramlar gelmektedir.
Yönetici kavramı; mal ve hizmet üretmek için üretim faktörlerini bir araya getirerek kar ve zarardan doğrudan etkilenmeyen kişi olarak tanımlanmaktadır.
Verimlilik genellikle yapılan faaliyetin -sayısal olarak ölçülebilen işgücü, sermaye, arazi, malzeme, enerji, zaman, bilgi, vb. -girdi maliyetleri ile çıktı sonuçlarına yani elde edilen faydalara oranlanması şekilde formüle edilmektedir.
Etkililik işletme açısından etkililik, girdilerin işletme hedeflerin ne düzeyde yerine getirildiğini gösteren bir değerlendirme kriteridir.
Tarihsel süreç spor tesisleri için modern dönem 1880’li yılların sonunda başlamıştır. 1960’larda, 1970’lerde ve 1990’larda oluşan bazı önemli gelişim dönemleri ile beraber günümüzün spor tesisi anlayışına ulaşılmıştır. Spor tesisleri zaman içerisinde önemli değişimler gösterse de, bu tesislerin yönetimi ve faaliyet biçimleri bir dereceye kadar sabit kalmıştır.
Spor tesis işletmelerinin amaçları kâr elde etmek ticari işletmelerin genel amacı olmakla beraber spor tesislerinin kuruluş ve faaliyetlerinin tek amacı sadece kâr elde etmek değildir. Herhangi bir spor tesisinin kurulup gelişmesindeki ilk ögeler işletmenin kâr ve topluma hizmet amacını gerçekleştirmektir. Spor tesis işletmeleri kuruluş türlerine göre birçok farklı amaca hizmet eder. Kâr elde etmek, sosyal fayda (verim) sağlamak, sporu yaygınlaştırmak, spor dallarını tanıtmak, tüketici memnuniyeti oluşturmak, sosyal sorumlulukları yerine getirmek, bünyesinde bulunduğu teşebbüsün imajını yükseltmek gibi amaçları yer almaktadır.