Spor Endüstrisi ve Boyutları
Bir Endüstri Olarak Spor
Spor endüstrisi dünyadaki en büyük endüstrilerden birisidir. Spor endüstrisi, spor malları (imalat ve perakende), spor ekipmanları, spor kıyafetleri, amatör sporlar, profesyonel sporlar, rekreasyonel sporlar, lise ve kolej sporları, doğa sporları, spor sponsorluğu ile ilişkili tüm unsurlar, spor yönetimi ve spor pazarlaması firmaları/şirketleri gibi spor işletmeleri de dâhil olmak üzere birçok farklı bölümden oluşmaktadır.
Spor Endüstrisinin Gelişmesini Etkileyen Unsurlar
Spor endüstrisinin gelişmesini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin bazıları aşağıdaki biçimde değerlendirilebilir:
Spor ve Spor Benzeri Aktiviteler: Spor tarihi içerisinde birçok farklı spor ve spor benzeri etkinlik spor pazarı içerisine girmiştir. Elbette bu etkinlikler gerek aktif gerekse de pasif katılım noktasında spor tüketicisinin sayısal artışını sağlamıştır.
Katılımcılar: Spora katılım, aktif ve pasif katılım üzere iki şekildedir. Her düzeyde spor etkinliğine uygulayıcı olarak katılan bireyler aktif katılımcıyı tanımlar. Sporu bir medya aracılığı ile “izleyici” olarak ya da yerinde “seyirci” olarak tüketen bireylere ise pasif katılımcı denmektedir. Ayrıca “okur” olarak ifade edebileceğimiz, sporu yazılı basın araçları vasıtasıyla tüketen bir pasif katılımcı tipi de mevcuttur. Bunun yanında özellikle sosyal medyanın ortaya çıkışı ile “takipçi” ve “kullanıcı” olarak ifade edebileceğimiz yeni bir pasif katılımcı tipi ortaya çıkmıştır.
Medya: Spor her türlü medya için cazip içerikler sunmaktadır. Dolayısıyla yazılı, görsel ya da dijital medyada spor ile ilgili birçok program, görüntü, metin ve yayın görmekteyiz. Özellikle spor müsabakalarının yayını ve bu müsabakalar ile ilgili üretilen içerikler spor yayıncılığının temelini oluşturmaktadır.
Tesisleşme: Spor tarihi içerisinde spor tesisleri gerek maliyetleri, gerek organizasyon yapıları gerekse de istihdam olanakları noktasında ele alındığında spor endüstrisi içerisinde gelişimi etkileyen önemli faktörlerden biri olarak ifade edilebilir.
Serbest Zaman: Özellikle gelişmiş ekonomilerde çalışma saatlerin azaltılması yönünde yapılan düzenlemeler ve teknolojik gelişmeler bireylerin serbest zamanlarında bir artışın meydana gelmesine neden olmuştur. Spor ve spor benzeri aktiviteler bireylerin serbest zamanlarındaki önemli faaliyet alanlarından biridir.
Spor Mal ve Hizmetlerinin Çeşitlenmesi: Spor endüstrisi içerisinde mal ve hizmetler spor tarihinin her döneminde çeşitlenerek ve artarak spor pazarı içerisinde yer almıştır. Özellikle dijitalleşme ve teknoloji yeni ve farklı birçok spor ürününün spor pazarı içerisine girmesini sağlamıştır.
Ticarileşme ve Pazarlama: Sporun bir meta olarak ticarileşmesi, onu küresel bir olgu hâline getirmiştir. Küreselleşme de sporu daha ticari hâle dönüştürmüştür. 2018 yılı verilerine göre, küresel spor pazarı yaklaşık 1.5 trilyon ABD doları değerine ulaşmıştır.
Profesyonel Hizmetler: Spor reklamcılığı, spor hukuku, spor finansmanı, spor pazarlaması ve spor menajerliği gibi profesyonel hizmetler sunan işletmelerin yarattığı ekonomik büyüklük spor endüstrisinin gelişmesine ve büyümesine etkide bulunmuştur.
Eğitim: Sporun bir endüstri hâline dönüşmesi birçok iş kolunun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunun sonucunda nitelikli işgücüne olan ihtiyaç artmış ve spor yönetimi ile ilişkili birçok program eğitim içerikleri içerisine girmiştir.
Sponsorluk: Spor sponsorluğu spor endüstrisi içerisinde en büyük ekonomik paya sahip alanlardan birisidir. Spor sponsorluğu pazar büyüklüğünü yıllar içerisinde artış göstermiştir. 2018 yılında Kuzey Amerika’daki spor sponsorluğu geliri 17.17 milyar ABD dolarına ulaşmıştır. Bu rakamın 2023 yılında 20.65 milyar ABD dolarına ulaşması beklenmektedir.
Dijitalleşme: Teknolojik gelişmeler her alanda olduğu gibi sporda da önemli etkilere sahiptir. Yeni nesil teknolojiler spor endüstrisi içerisindeki tüm parçaların dijitalleşmesi için fırsatlar sunmaktadır.
Spor Bahsi: En genel hâli ile spor etkinliklerinin sonucuna yönelik bir miktar para ile gerçekleştirilen tahminler olarak tanımlanan spor bahsinin yarattığı yıllık piyasa hacminin toplam 1 trilyon ABD doları olduğu tahmin edilmektedir
Spor Endüstrisinin Boyutlar
Spor endüstrisi içerisinde birbirleri ile sıkı ilişkili iş kolları bulunmakla beraber, birbirinden tamamen farklı ve uzak iş kolları da bulunmaktadır. Spor endüstrisi; sportif performans, sportif üretim ve sportif tutundurma olarak üç parçaya ayrılabilir.