Spor Ve Spor Hukuku Kavramları

Sporun Tanımı

Spor, en yalın tanımıyla kişilerin bedensel ve psikolojik gelişimine katkı sağlayan, devlet tarafından desteklenen bir faaliyettir. Spor tanımı yapılırken spor bilinci kavramını da unutmamak gerekir.

Sporun Evreleri

Hayat İçin Zorunlu Hareketler Evresi

İnsanların günlük yaşantılarını sürdürürken yapmış oldukları her türlü hareket, spor olarak değerlendirilebilir.

Eğlence ve Sağlık Evresi

Bu evrede, insanların boş vakitlerini değerlendirmek, eğlenmek ve bununla bağlantılı olarak sağlıklarını korumak ve kazanmak amacı ortaya çıkmaktadır.

Ekonomik Evresi

Zamanla spor, eğlenmek ve sağlık için yapılan hareketler olmaktan çıkarak, ekonomik bir boyut kazanmaya başlamıştır. Sporun, ekonomik anlamda önemli ve büyük bir yere gelmesi, kaçınılmaz olarak onun hukuksallaşması sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Politik Evresi

Sporun kitlesel bir faaliyete dönüşmesi ve büyük gelirlerin elde ediliyor olması devletlerin, sporun geniş etki alanını kullanmasına ve politik anlamda muhataplarını etkilemesine sebep de olmaktadır.

Sporun Tarihsel Gelişimi

Spor faaliyetlerinin M.Ö. 3000-1500 yılları arasında Sümerlerde başladığı ileri sürülmektedir. Ayrıca Roma’da M.Ö. 146’dan itibaren Olimpik Oyunların yapıldığı da bilinmektedir. Türklerde sporun Orta Asya’da yaşayan Türk Boylarına kadar dayandığı ve binlerce yıllık bir tarihe sahip olduğu söylenir.

Sporun Çeşitleri

Sporun pek çok türünden bahsetmek mümkündür. En genel ayrımlar spor, bireysel sporlar, takım sporları ve sıra dışı (ekstrem) sporlar olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Spor Hukuku'nun Tanımı ve Niteliği

Spor hukuku, spor süjeleri arasındaki ilişkileri düzenleyen ve sporun belirli kriterler çerçevesinde yapılmasını sağlayan kuralların düzenlendiği hukuk dalı olarak tanımlanabilir.

Spor hukuku bünyesinde birçok hukuk dalına ilişkin kuralları barındırdığı için (yukarıda da belirtildiği gibi hem özel hukuk hem de kamu hukukuna ilişkin kurallar söz konusudur), onun bir karma hukuk dalı olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

Spor Hukuku'nun Kaynakları

Spor Hukuku’nun kaynaklarını, yazılı kurallar oluşturmaktadır.

Bir Hak Olarak Spor

Spor Hakkının Anayasal Temelleri

Sporun geliştirilmesi sporcular olduğu kadar seyirciler açısından da önem arz etmektedir. Sporun eğitici ve sağlık kurallarından hareketle insanları yaşamaya sevk edici özelliği, bunun devlet tarafından ele alınma ihtiyacını doğurmuş ve devletin pozitif yükümlülükleri arasında yer almıştır.

Anayasa'nın 59. Maddesi Kapsamında Spor Hakkı

Maddede, Devletin spor konusundaki pozitif yükümlülüklerinden bahsedilmektedir. Buna göre devlet, sporcuyu teşvik edecek, ona gerekli imkânları sağlayacaktır.

Eğitim Hakkı ve Spor

Spor, eğitim hakkının içinde yer alan ve ondan ayrı düşünülemeyen bir kavramdır. Spor kişileri bedenen ve ruhen şekillendiren ve geliştiren bir faaliyettir. Bu sebepten dolayı, eğitim hakkı kapsamında, spor hakkından bahsetmek mümkündür.

Sağlık Hakkı ve Spor

Sporun sağlık hakkı çerçevesinde değerlendirilmesinde Anayasa’nın 17. ve 56. maddeleri dikkate alınmalıdır. Kişilerin bedensel ve ruhsal gelişimi, sağlıklı olmalarıyla doğrudan ilgilidir. Devlet bu kapsamda sporun yapılması ve geliştirilmesi için gerekli tedbirleri almak ve sporu teşvik ederek görevini yerine getirmelidir.

Spor Hakkının Sınırlandırılması

Spor hakkı, ancak kanunla sınırlanabilir. Spor yapma hakkının kısmen veya tamamen yasaklanması da söz konusu olabilecektir.

Spor Hakkının Özel Hukuk Temelleri

Spor hakkının özel hukuk temelleri, Türk Medeni Kanunu’na dayanmaktadır. Şöyle ki spor hakkı, özel haklar içerisinde mutlak haklardan birisi olan kişilik hakları içinde değerlendirilmektedir.

Spor hakkı, kişinin kendini geliştirmesi ve kişisel yeteneklerine ilişkin bir kişilik hakkıdır.