Spor Organizasyonlarında Maliyet Analizi ve Fiyatlandırma

Her yatırımın bir sosyal ve ekonomik boyutu vardır. Bunların ortak karışımları ile toplumsal faydanın en üst düzeye çıkartılması hedeflenir. Bir mal veya hizmeti üretmek için katlanılması gereken fedakârlıklar vardır. Bunu maliyetler oalrak adlandırabiliriz. Maliyetler, parasal bazen de toplumun yaşam kalitesini arttırmak için toplumun yapacağı katkılardan oluşur.

Genel anlamda maliyet, bir şeyi elde etmek, kazanma veya geliştirme için harcanan fedakârlığın tümüdür. Bunun ölçümü genellikle parayla ölçülür. Fayda maliyet analizinde de bireylerin katlanabileceği ölçeği belirtir. Bir işletme için maliyet işletmeye bir fayda sağlayacak mal veya hizmetlerin nakit veya benzeri değerlerle tanımlanmasıdır. Bu maliyetlerin hesaplanması, analizi, kontrolü ve yönetilmesi kuruluş için önemlidir.

Sporda karşılaşmalarında kazanılan galibiyetler ve spor tesisleri için yapılan yatırımlar uluslararası arenada ortaklaşa kullanılmaktadır. Bu etkinlikler döviz, finans, sermaye piyasaları gibi farklı sektörleri etkilemektedir. Sermaye piyasası yoluyla spor kulüpleri hisse senedi piyasasında boy göstermektedirler. Gelir arttırıcı bir yöntem olarak sponsorluk antlaşmaları ile takımlarına gelir sağlamaktadırlar. Sponsorluk sözleşmelinin yanında bilet satışları, mağaza gelirleri, televizyon gelirleri ve kulüp adına çıkartılan kartlarla gelir elde edilmektedir. Spor kulüplerinin bulundukları liglerde elde ettikler başarılara göre gelirleri de değişmektedir.

Fiyatlandırma kararları alınırken işletmenin gelecekteki yatırım ve satış politikalarını yakından ilgilendirmektedir. Uygun bir fiyatlandırma kararı rakipleri karşısından sürdürülebilir rekabet ortamı sağlayacaktır. Fiyatlandırma kararları maliyetler ile yakın ilişkilidir. Yönetim tarafından belirlenecek fiyatlandırma kararları maliyetleri karşılaması gerekmektedir. Dolayısıyla maliyet bilgilerinin güvenilirliliği son derece önem arz etmektedir. Yapılacak olan maliyet hesapları fiyatlandırma kararlarının alınmasında önemli bilgileri sunabilmektedir. Böylece işletme yöneticilerinin verecekleri önemli kararlardan biri de fiyatlandırma kararlarında maliyet bilgilerinin doğru, güvenilir ve gerçeğe uygun olmasına dikkat etmeleri gerekmektedir.

Toplam gelir arasındaki olumlu farkın hesaplanması bize kârlılığı verir. Burada üç temel belirleyici bulunmaktadır. Bunlar maliyet, satış ve kapasitedir. Satış gelirleri ile bu üç değişken ölçekle yapılacak/ ya da yapılan müsabaka ile ilgili kârlılık değerlendirilmesi yapılabilir. Bu analizde karşılaşma ile ilgili tüm giderlerin gelirlere eşit olduğu nokta bulunarak satış hacminin arttırılması hedeflenir. Bu hesaplama yöntemi genellikle kısa dönemler için yapılmaktadır.

Kâra geçiş analizi kısa dönemli planlamalar için uygun bir tekniktir. Kulübün kar elde edebilmesi için ulaşması gereken bir satış hasılatı hedefi olmalıdır ve belli bir satış miktarına ulaşınca toplam hasılat ile toplam maliyetler eşit olacaktır. Bu temel varsayımlar altında değerlendirmemiz gerekir. Rakip takımların uyguladığı satış politikalarından bağımsız düşünülerek hedef kitlesinin analizi yapılarak satış politikası belirlenir. Seyircilerin kulübün aldığı kararlardan bağımsız hareket etmeyeceği varsayılır.

Spor pazarı monopol piyasa olarak bilinmektedir. Bir izleyici için tuttuğu takım önemlidir ve diğerlerini rakip olarak kabul eder. Kendilerini bir grubun üyesi olarak görmekten mutlu olurlar. Takımlarını forma ve giysilerini alarak onlara destek olurlar. Müsabakaları izlerken farklı alanlarda oturdukları için biletleri farklı fiyatlardan alırlar. Taraftarların farklı gelir düzeylerine sahip olmaları müsabakayı düzenleyenlerin farklı fiyat seçeneklerini kullanmalarına imkân verir.

Spor kulüpleri fiyatlandırma kararları verirken bilete olacak tahmini talebi belirlemeleri gerekir. Bu talebi oluştururken alıcıların gelir düzeyleri ve satın alma davranışları incelenir. Ülkemizde çoğu verilere göre asgari ücret alan çalışanların genel istihdam içindeki payı yarısına yakındır. Kulüplerin uygulayacağı fiyat politikası o karşılaşmaya olan talebi geniş ölçüde etkileyecektir. Kulüpler açısından bakılınca rakiplerine karşı güçlü olabilmeleri için iyi bir pazarlama politikası geliştirmelidir. Bu kararların alınmasında mevcut gelir düzeyleri, enflasyon gibi etkenler göz önüne alınmalıdır.