Spor Ekonomisinin Uluslararası Boyutu

Tarihsel süreçte spor ve ekonomi arasındaki ilişkiye baktığımızda bunun ilk antik Olimpiyat oyunlarına kadar uzandığını görebilmekteyiz. 19. yüzyıla geldiğimizde ise profesyonel sporların gelişmesi ve spor müsabakaları sonuçları üzerine bahislerin oynanmaya başlanması spor ekonomisinin yolunu açmıştır.

Uluslararası boyut olgusunun günümüzde tüm ekonomik, sosyal ve politik alanlar ile kurduğu etkileşimlerin bir sonucu olarak, spor fenomeni, artan bir şekilde iktisadi değerler ve serbest pazar ekonomisine ilişkin dinamikler etrafında düşünülmeye başlanmış ve bu bağlamda sporun daha çok ekonomik ve politik özelliğini ortaya çıkaran küresel spor ekonomisinin gelişimi hız kazanmıştır.

Küreselleşme ve Spor: Küreselleşme olgusu sosyal, siyasi ve ekonomik olarak açıklanabilecek çok yönlü bir kavramdır. Genel olarak tanımına baktığımızda küreselleşme; maddi, sosyal ve ekonomik süreçleri karakterize eden, hızla gelişen ve sürekli yoğunlaşan karşılıklı bağımlılık artıran bir olgudur.

Günümüzde ticarileşme ve küreselleşmenin spor endüstrisini nasıl etkilediğini görebilmemiz için spor endüstrisinin ilişkili olduğu alanlara bakmamız gerekiyor. Bir sporun bir işletme olarak gelişimi, bir dizi aşamayla karakterize edilir. Bu aşamalar: sporun temeli, kodlaması, tabakalaşması, profesyonelleşmesi, profesyonelleşme sonrası, ticarileştirilmesi ve ticarileştirme sonrasıdır. Küreselleşmenin spor ile ilişkine baktığımızda; Spor, dünyadaki sosyal ve hatta siyasi kimlikleri şekillendiren ve dengeleyen, kolektif duyguları harekete geçiren ve sıklıkla toplumsal çatışmaları yönlendiren bir olgu olarak tanımlanmıştır.

Spor Ekonomisinin Uluslararası Özellikleri: Spor, önemli bir ekonomik faaliyet sektörüdür ve tıbbi tedavi ve rehabilitasyon, araştırma ve geliştirme, spor turizmi, spor ürünlerinin satışı ve ticareti, spor sahalarının yapımı ve bakımı, spor etkinlikleri organizasyonu ve pazarlama ve reklamcılığı kapsar. Ayrıca çeşitli iş ve iş fırsatları yaratır.

Günümüzde spor endüstrisi, otomotiv endüstrisi gibi büyük endüstrilerden daha fazla paranın döndüğü bir endüstri hâline gelmiş ve en büyük endüstriler sıralamasında ilk yirmi endüstri içerisinde yer almıştır. Sporun ve spor endüstrisinin gelişmesi, spor olaylarına katılım, medya tanıtımlarındaki gelişmeler sağlanılan istihdamlardaki artış ve küresel pazardaki büyüme ile ölçülebilir. Küreselleşmiş spor ekonomisinin en temel özelliklerinden biri, spor yayıncılığıdır. Spor etkinliklerinin televizyon yayıncılığına baktığımızda bu pazarın kesinlikle küresel olduğunu görmekteyiz.

Spor Ekonomisinde Uluslararası Hareketlilik: Spor ekonomisi içerinde spor ürünleri ticareti küreselleşmiştir. Bu küreselleşen ticaret içerisinde markalar önemli yer tutmaktadır. Amerikan Pazarlama Birliği'nin tanımına göre, "Bir ürün ya da bir grup satıcının ürünlerini ya da hizmetlerini belirlemeye, tanımlamaya ve rakiplerin ürünlerinden ya da hizmetlerinden farklılaştırmaya, ayırt etmeye yarayan isim, terim, işaret, sembol, tasarım, şekil ya da tüm bunların bileşimi marka olarak tanımlanmaktadır.

Diğer taraftan üst düzey spor yetenekleri pazarı da küreselleşmiştir. Bu pazar, profesyonel oyuncuların ve yetenekli sporcuların uluslararası olarak transfer edildiği bir iş gücü piyasası olarak karşımıza çıkmaktadır.

Profesyonel Sporların Küreselleşmesi: Küresel spor endüstrisi bugün yılda 80 milyar doları aşan gelir üretmekte ve dünyadaki hemen hemen tüm diğer büyük endüstrilerden daha hızlı büyümektedir. Profesyonel spor sektörü, günümüzün önde gelen sporlarının çoğunun ortaya çıktığı ve günümüzün önde gelen spor müsabakalarının ve liglerinin çoğunun bulunduğu Kuzey Amerika ve Batı Avrupa'da merkezlenmiştir.

Futbol branşına ekonomik açıdan bakıldığı zaman rahatlıkla dünyanın önde gelen sporu olduğunu görmekteyiz. Ayrıca sadece dünyanın en çok izlenen sporu değil aynı zamanda dünyanın en büyükleri arasında en fazla lig ve müsabakalara sahip olan sporu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Uluslararası Boyutta Spor Endüstrisinin Değeri: Günümüzde spor milyonlarca insanın ilgisini çekmekte ve spor ve kitle iletişim araçları milyarlarca dolarlık ekonomi oluşturmaktadır. Profesyonel sporlar (futbol, basketbol, boks, Amerikan futbolu, formula 1 gibi) kitle iletişim araçları olmadan işlemesi mümkün olmamaktadır.

Diğer taraftan spor takımlar ile ilgili ürünler ve spor malzemeleri şu an günümüzde büyük bir pazar olarak karşımıza çıkmaktadır. Sporcular bu endüstri içerisinde büyük miktarlarda transfer ücretleri gerçekleşmekte, spor takımlar borsada alınıp satılmakta, büyük organizasyonlarda sponsorluk ücretleri milyonlarca dolara mal olmakta, televizyon kanallar oyunlar yayınlamak için büyük ücretler ödemekte ve spor malzemelerin ticareti uluslararası alanda gerçekleşmektedir.