Sosyal Hizmet Uzmanı ve Sosyal Politika

Sosyal hizmet mesleğinin odağı, bireylerin toplum içindeki işlevsellik yeteneğini etkileyen birey ve çevresi arasındaki etkileşimdir. Sosyal hizmet mesleği işlevselliğini, bireyin sosyal işlevselliği ve çevresi ile etkileşimi temelinde yöntemleri aracılığı ile yerine getirmektedir.

Sosyal refah politikasının pek çok aşamasında sosyal hizmet uzmanları; analitik, politik, yönetimsel ve örgütsel, araştırma ve program değerlendirme rollerini yerine getirler.

Sosyal hizmette politika uygulama modelleri incelendiğinde birbirleri ile temelde benzeşen üç model bulunmaktadır. Bu modeller; Figueira (1993), Wyers (1991) ve Dolgoff (1981)’un modelleridir. Josefina Fiqueira- Mc Donough’un Modeli; politika uygulamasının dört temel yöntemi olduğunu belirtmektedir. Bunlar sırası ile yasal savunuculuk, dava yoluyla reform, sosyal aksiyon ve sosyal politika analizidir. Norman L. Wyers’in Modeli; sosyal hizmet uzmanlarının politika uygulamasına katılım biçimleri beş başlıkta inceler. Bunlar; politika uzmanı olarak sosyal hizmet uzmanı, dışsal çalışma ortamlarında değişme ajanı olarak sosyal hizmet uzmanı, dahili iş ortamlarında değişme ajanı olarak sosyal hizmet uzmanı, politika kanalı olarak sosyal hizmet uzmanı, politika olarak sosyal hizmet uzmanıdır. Ralph L. Dolgoff’un Modeli ise, alanda çalışan sosyal hizmet uzmanlarının, örgütsel yaşam ve ideoloji boyutunda da politika oluşturma sürecine katıldığını savunmaktadır.

Sosyal hizmet uzmanları, tüm insanların temel insan ihtiyaçlarını karşılamak ve tam anlamıyla gelişebilmek için gerek duyduğu kaynaklara, işlere, hizmetlere ve fırsatlara eşit ulaşımını sağlamak için sosyal ve politik eyleme katılmalıdırlar. Sosyal hizmet uzmanları, politik arenanın uygulama üstündeki etkisinin farkında olmalı ve temel insan ihtiyaçlarını karşılamak ve sosyal adaleti sağlamak konusunda sosyal koşulları geliştiren politika ve düzenlemelerdeki değişiklikler için savunuculuk yapmalıdır.

Sosyal politika oluşturma süreçlerine katılmanın çok çeşitli düzey ve biçimleri mevcuttur. Doğrudan sosyal hizmet uygulamacıları da, (alanda çalışan sosyal hizmet uzmanları) uygulamanın doğası gereği olarak sosyal politika oluşturma süreçlerine katılmakta, önemli katkılar vermektedirler. Sosyal hizmet uzmanları, hem birey olarak hem de diğer vatandaş ve meslek elemanları ile birlikte sosyal aksiyona katkıda bulunurlar. Toplumsal ilgi gruplarında olduğu gibi kuruluşlarda ve mesleki örgütlerde sosyal hizmet uzmanları insanların ihtiyaçlarını karşılamasına yardım edebilecek ve ihtiyaçların karşılanmasına olanak yaratacak ve yeni kaynaklar sağlayabilecek olanların dikkatini sosyal refah ihtiyaçlarını çekebilecek konumdadır.

Sosyal hizmet uzmanlarının politik katılımlarını inceleyen araştırmaların çoğu; sosyal hizmet uzmanlarının politik olarak aktif olup olmadığını, daha aktif olanları daha az aktif olanlardan ayıran özelliklerin neler olduğunu ve sosyal hizmet uzmanlarının politik katılımlarını nasıl gösterdiklerini tanımlamaya çalışmışlardır. Çeşitli demografik özelliklerle politik katılım arasındaki ilişki bir dizi çalışmada incelenmiştir. Araştırma sonuçları; makro uygulama yapanların, eğitim düzeyi yüksek olanların, daha yaşlı olanların, daha yüksek maaş alanların, kendine ait evi olanların ve daha fazla profesyonel deneyimi olan sosyal hizmet uzmanlarının politik olarak daha aktif olduklarını göstermiştir. Sosyal hizmet uzmanlarının politik katılımlarını ve bunun etkisini politik sonuçları nasıl daha olumlu etkileyebileceğimizi de tanımlayarak inceleyen araştırmalara devam edilmelidir. Sivil katılımı arttıran ulusal hareketlerde sosyal hizmet uzmanları liderlik etmelidir. Etik kodlar, yalnızca bizim sosyal ve politik katılımımızı değil daha geniş toplum için politik eyleme katılımını kolaylaştırmada da teşvik edici olmalıdır.