Örgütsel Değişme ve Gelişme Süreci ve Öğrenen Örgütler

İçinde bulunduğumuz çağda küreselleşmenin de etkisiyle toplumsal yapıda sürekli bir değişim söz konusudur. Bu doğrultuda toplumsal yapıdaki değişimler toplumsal yapının alt sistemlerini de etkilemektedir. Bu yapının içerisinde örgütler de bulunmaktadır. Günümüzde örgütlerin karşılaştıkları en temel sorun, yaşanan bu değişimlere başarılı bir biçimde uyum sağlayamamaktır. Bu bölümün amacı; örgütsel değişme, gelişme ve öğrenen örgüt yaklaşımları ile örgütlerin çevresel koşullara başarılı bir uyumun sağlanabileceğini ortaya koymaktır. Literatür taraması doğrultusunda elde edilen bilgiler ışığında, örgüt düzeyinde yaşanan değişim ve uyum sürecinin başarılı bir şekilde gerçekleştirilebileceği üzerine çalışılmıştır. İfade edilen bu yaklaşımlar, örgütsel değişmenin ve gelişmenin aktörleri olarak kabul edilen örgüt bünyesinde bulunan bireylerin bilgi ve beceri düzeylerinin geliştirilmesini temel almaktadır. Örgüt sistemlerinde var olan çalışanların desteği, katkısı ve rolü olmaksızın değişimin başarılı olarak gerçekleşmesi mümkün değildir. Değişim süreklilik arz eden bir süreç olarak kabul edilmektedir ve örgüt çalışanlarının değişim sürecinin gerektirdiği bilgi ve beceri düzeyine sahip olmaları gerekliliği söz konusudur. Ayrıca örgüt yönetimi tarafından desteklenen ve teşvik edilen örgütler, bünyesinde bulunan çalışanları ile birlikte öğrenme davranışı göstermektedir. Gösterilen öğrenme davranışı sonucunda, örgütler tüm alt sistemleri ile birlikte gerekli başarılı uyumu sağlayabilmektedir.Örgütsel Gelişme Yaklaşımı, planlı ve başarılı bir örgütsel değişmeyi sağlamak için örgütsel tutumu, davranışı ve örgütün sahip olduğu örgüt kültürünü değiştirmeyi hedef alır. Örgütsel gelişme; örgütün sahip olduğu vizyonu, değeri ve yapıyı eğitim aracılığı ile değiştirmeyi ve örgütün sahip olduğu tüm sistemleri geliştirmeyi amaçlar.

Öğrenen örgütler; öğrenme davranışının süreklilik arz ettiği ve bu sürekliliğin belirli bir yöntem olarak kabul edilip düzenli hale getirildiği örgütleri ifade etmektedir.

Öğrenen örgütler, bilginin oluşmasını, elde edilmesini, elde edilen bilginin örgütün tüm sistemlerince paylaşılmasını ve aktarılmasını hedefleyen ve bu elde edilen yeni bilgiler ile öğrenme davranışı gerçekleştiren örgütler olarak tanımlanmaktadır.

Örgütsel değişmenin bir sonucu olarak; devamlı olarak öğrenme davranışı geliştiren, öğrendiğini örgüt yapıları içinde paylaşan ve devamlı olarak kendini geliştiren bireyler ile öğrenen örgüt yaklaşımının örgüt tarafından benimsenmesi çok daha kolay olacağı vurgulanmaktadır.

Örgütsel değişim, örgütlerin en temel kaynakları olan çalışanlarının değişimine ve dönüşümüne bağlı olarak gerçekleşmektedir. Örgütsel değişimin gerçekleşmesi için en başarılı yöntem, sürekli olarak gelişen ve öğrenmeye istekli bir örgüt oluşturmaktır. Bu bağlamda örgütsel değişimin, insanın değiştirilmesi ve geliştirilmesi ile gerçekleşeceği ifade edilebilir.

Sosyal hizmet disiplinin mesleki alandaki her bir uygulayıcısının bir örgüt yapısı olduğu görülmektedir. Bu örgüt yapıları, devlete bağlı kuruluşlardan sivil toplum örgütlerine kadar ulaşmaktadır. Sosyal hizmet örgütleri de diğer örgütler gibi toplumsal yapı içerisinde yer almaktadır. Sosyal hizmet disiplini hizmet sunumunu müracaatçı olarak isimlendirilen kitlelere sunmaktadır. Müracaatçılar da toplum içerisinde varlığını sürdürür ve değişen çevresel şartlardan etkilenir. Sosyal hizmet örgütlerinin, değişen çevresel şartlara ve bu doğrultuda müracaatçıların değişen ve çeşitlenen ihtiyaçlarına uyumlu örgütler olmaları gerekmektedir. Bu nedenle; sosyal hizmet örgütlerinin sürekli olarak değişmeye ve gelişmeye açık, bilgi üreten, sürekli olarak öğrenme davranışını gerçekleştirebilen ve içinde bulunduğu çevresel koşullara rahatlıkla uyum sağlayabilen Öğrenen Örgüt Yaklaşımı'nı benimsemeleri gerekmektedir.