Topluma Yönelik Etik Sorumluluklar
Toplumla çalışma 5 aşamadan oluşan bir süreç olarak düşünülebilir:
- Toplum uygulamasına odaklanmak
- Topluluk üyeleri ile ilişki kurmak ve onlarla bir araya gelmek -Planlama öncesi hazırlık -Toplantı yapmak
- Fikirleri değerlendirmek ve paylaşmak
- Bir eylem planı geliştirmek ve uygulamak
- Değerlendirme
Toplumla Çalışmada Etik Sorumluluklar
Topluma Yönelik Etik Sorumluluklar
Sosyal Refah
Sosyal hizmet uzmanları toplumun genel refahının yerel düzeyden küresel düzeye ulaşmasına destek olmalıdır.
Sadece insanların değil toplulukların ve çevrelerinin de gelişimini teşvik etmelidir.
Temel insani ihtiyaçların yerine getirilmesine yardımcı olan yaşam koşullarını savunmalıdır.
Sosyal adaletin gerçekleşmesiyle uyumlu sosyal, ekonomik, politik ve kültürel değerleri ve kurumları desteklemelidir.
Halkın Katılımı
Toplumla çalışmada en önemli konu var olan sorunun çözümünde halk katılımının yaratılmasıdır.
Toplumu ilgilendiren bir sorunun çözümünde zaman zaman sosyal politika ve kurumların da şekillendirilmesi gerekir. Değişimi yaratmak için oluşturulan ekibin her bir üyesi ne için o ekibin içinde olduğunu bilmeli ve sürece bir katkı sunabilmelidir.
Katılımı artırmak için söz konusu faaliyetle ilgili yapılacak açıklamaların çok basit, anlaşılır ve tarafsız bir dille yapılması gereklidir.
Olağanüstü Hâller
Ülkede zaman zaman çeşitli afetler meydana gelebilir. Bu olağanüstü durumlarda sosyal hizmet uzmanların profesyonel hizmetleri en kısa zamanda ve mümkün olan en geniş ölçüde sağlaması gerekmektedir.
Acil hâllerde acil müdahale ekibinde yer alan uzmanların zorlu şartlarda görev yapmaya uygun özellikte olmaları önemlidir.
Sosyal ve Siyasi Eylem
Öncelikli olarak problemin tanımlanmasından hemen sonra yaşanılan toplumun özelliklerinin iyi bir şekilde ortaya konulması gerekir.
Problemin nasıl çözüleceğiyle ilgili tüm alt amaçları belirgin, sınırları ve süresi belli bir planlama yapılmalıdır.
Planlama sonrası problemin çözüm sürecine katkı sunacak bileşenlerin yerinde ve zamanında etkili bir şekilde çalışabilmesi için hem bir koordinasyon sistemi hem de bir organizasyon oluşturulmalıdır.
Sosyal eylemde yeterli maddi kaynağın yaratılması için fon toplama çalışmalarının yapılması gerekmektedir.
Bu çalışmaların esas hedefi olmayan ya da gerektiği gibi faaliyet gösteremeyen bir sosyal politikanın etkin hâle getirilmesidir.
Oluşturulan ekibin üyelerinin toplumun genel yapısını yansıtır özellikte olmaları gereklidir.
Sosyal hizmet uzmanı tüm bu süreçlerin sevk ve idaresinden sorumlu olacaktır. Bu süreçte alınan bu görevin ağırlığının farkında olmalı, eksik olan bilgi ve becerilerini tamamlamalıdır.
Tüm insanların temel insani ihtiyaçlarını karşılamak ve tam olarak geliştirmek için ihtiyaç duydukları kaynaklara, istihdama, hizmetlere ve fırsatlara eşit erişime sahip olmasını sağlamaya çalışan sosyal ve politik eyleme katılmalıdır.
Temel insan ihtiyaçlarını karşılamak ve sosyal adaleti sağlamak için sosyal koşulları iyileştirmek için politika ve mevzuattaki değişiklikleri savunmalıdır.
Savunmasız, dezavantajlı, ezilen ve sömürülen insanlara ve gruplara özel olarak saygı göstererek, tüm insanlar için seçimleri ve fırsatları genişletmek için hareket etmelidir.
Türkiye ve dünya çapında kültürel ve sosyal çeşitliliğe saygıyı özendiren tüm koşulları teşvik etmelidir.
Farklılığa saygı gösteren, kültürel bilgi ve kaynakların genişlemesini destekleyen, kültürlerarası farklılıkları kabul eden programları ve kurumları savunan politikaları ve uygulamaların sürmesini teşvik etmeli ve tüm insanlar için eşitliği ve sosyal adalet hakkını koruyan ve onaylayan politikaları savunmalıdır.
Toplum içindeki tüm farklılıklara saygı duymalı, bu farklılıklar nedeniyle maruz kalınan baskı, sömürü ve ayrımcılığın önlenmesi ve ortadan kaldırılması için hareket etmelidir.
Konuyla ilgili diğer etik sorumlulukları özetlemek gerekirse şu başlıklar altında ele alınabilir:
Sosyal hizmet uzmanı toplumla yapılan çalışmalarda kendi mesleki sınırlarının bilincinde olmalı başka mesleklerin görev tanımı ve sınırına giren uygulamalardan kaçınmalıdır.
Olası sorunlara karşı hazırlıklı olmalı bu tür konuların çok süratli ve etkin bir şekilde çözümünü sağlamalıdır.
Toplumla çalışmada çok farklı müracaatçı gruplarıyla karşılaştıkları için hiçbir müracaatçı veya müracaatçı grubuyla herhangi bir çıkar çatışmasına girmemelidir.
Çalışma sırasında tüm kayıtlar ve raporları gizlilik esasına uyarak saklanmalıdır.
Yaptıkları çalışmalarda zaman zaman çok katı tutum ve davranışlarla karşılaşılabilir. Her durumda sakinliğin muhafaza edilmesi önemlidir.
Toplumla çalışma sürecinde lokomotif olacakları için çalışmalarını kesintisiz sürdürmeye gayret etmelidirler.
Yapılan çalışmanın istenilen noktaya gelmesiyle yine ekip üyeleriyle son bir değerlendirme toplantısı yapılarak süreç sonlandırılmalıdır.
Toplum ile Çalışmada Sosyal Hizmet Uzmanlarının Meslektaşlarına ve Diğer Meslek Elemanlarına Karşı Olan Etik Sorumlulukları
Toplumla çalışmada birlikte çalışılan tüm meslek elemanlarıyla genel mevzuata uygun, sorumluk bilinci olan, iş birliğine dayalı ve açık, hoşgörülü, saygılı, ayrımcı olmayan ve meslek ahlakı temelli şekillenen bir ilişki içinde olunmalıdır.
Olası sorunların çözümünde sosyal hizmet uzmanları sorumluluk almalı ve sorunların büyümeden önlenmesi için çaba göstermelidir.
Toplumla çalışmada mesleki konularda daha yetkin olan meslektaşlarından danışmanlık alabilir, kendi ilgi alanına giren konularda da istek hâlinde diğer meslektaşlarına yardımcı olur.
Toplumla çalışma süreçlerinde birlikte çalıştığı meslek elemanları ve diğer ekip üyeleriyle hiçbir şekilde sözlü, yazılı, elektronik ve fiziksel hiçbir cinsel faaliyette bulunmamalı, aynı şekilde cinsel herhangi bir taciz durumunun oluşmasına da izin vermemelidir.
Bu tür çalışmalarda tükenmişlik duygusu yaşanması durumunda mutlaka destek alınmalıdır.
Toplumla çalışma sürecinde etik olmayan davranışlar sergileyen meslektaş ve meslek elemanları uyarılmalı, süreçle ilgili bilgilendirilmeli ancak bu konuda gereken adımı atmayla ilgili sorumluluk alamayan meslektaş ve meslek elemanlarına karşı yasal prosedürler uygulanmalıdır.