Adli Sosyal Hizmette Etik Uygulama
Sosyal hizmet mesleğinin de etik ilkeleri hizmet, sosyal adalet, kişinin onuru ve değeri, insan ilişkilerinin önemi, dürüstlük ve yetkinlik olmak üzere 6 temel değer etrafında şekillenmektedir.
Müracaatçı ile Yapılan Çalışmalarda Etik Uygulama
Müracaatçılara Bağlılık: Sosyal hizmet uzmanı adli süreçlerde haklı bir gerekçe yoksa her müracaatçı ile çalışmalıdır.
Kendi Kaderini Belirleme: Sosyal hizmet uzmanı adli süreçlerde karşılaştığı tüm müracaatçıların kendini gerçekleşmesi için teşvik etmeli ve kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymalıdır.
Bilgilendirilmiş Onay: Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıya kendisi ile yapılacak tüm işlemlerle ilgili açık ve net bir şekilde bilgi vererek bu işlemler için müracaatçının olayını almalıdır.
Yetkinlik: Sosyal hizmet uzmanı adli süreç içinde hizmet sunduğu müracaatçılar için kendi mesleki sınırları çerçevesinde bir hizmet sunmalı, birlikte görev yaptığı diğer meslek elemanlarının görev tanımlarına ve mesleki sınırlarına giren uygulamalardan kaçınmalıdır.
Kültürel Fakındalık ve Sosyal Çeşitlilik: Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıların tüm farklılık ve çeşitliliklerine saygı duymalı hiçbir biçimde ayrımcı bir davranışta bulunmamalı, ayrımcı bir dil kullanmamalıdır.
Çıkar Çatışmaları: Sosyal hizmet uzmanları adli süreç içinde çok farklı müracaatçı grupları ile karşılaştıkları için hiçbir müracaatçı ile bir çıkar çatışmasına girmemelidirler.
Mahremiyet ve Gizlilik: Sosyal hizmet uzmanı adli süreç içinde yaptığı çalışmalar sırasında yapılan tüm görüşmeleri adli birimde konu ile ilgili personel dışında hiç kimseyle paylaşmamalıdır. Tüm kayıtları yazılı veya online depolama araçlarında gizlilik esasına uyarak saklamalıdır.
Kayıtlara Ulaşma: Sosyal hizmet uzmanları adli süreç içinde alınan kayıtlara kanun çerçevesinde nasıl ulaşılabileceği ile ilgili müracaatçıyı bilgilendirmelidir.
Duygusal/Cinsel İlişki: Sosyal hizmet uzmanı adli süreçlerde çalıştığı tüm müracaatçılarla hiçbir şekilde mesleki samimiyet dışında herhangi bir duygusal yakınlık içerisine girmemelidir.
Fiziksel Temas: Sosyal hizmet uzmanları adli süreç içinde çok farklı bir durum oluşmadıkça el sıkma dışında fiziksel temastan kaçınmalıdırlar.
Cinsel Taciz: Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılara yönelik cinsellik içeren sözler söylememeli, fiziksel müdahalelerde bulunmamalıdır. Sözel ya da fiziki taciz konusu tümüyle etik dışıdır.
Küçük Düşürücü Dil Kullanma: Sosyal hizmet uzmanları adli süreçlerde karşılaştıkları müracaatçıların karıştıkları suç ne olursa olsun asla onları karşı küçük düşürücü bir dil kullanmamalıdırlar.
Hizmetler İçin Ödemeler: Kamu ya da özel sektörde ücretli bir şekilde istihdam edilen sosyal hizmet uzmanları müracaatçıdan herhangi bir ek ücret veya ödeme talep edemezler.
Karar Verme Kapasitesine Sahip Olmayan Müracaatçılar: Sosyal hizmet uzmanları, adli süreç içinde reşit olmayan veya bilinçli kararlar alma kapasitesine sahip olmayan müracaatçıların tüm hak ve çıkarlarını en üst düzeyde koruyarak bu tür müracaatçılar adına pek çok çalışma yapması gerekebilir.
Hizmetlerin Kesintiye Uğramaması: Sosyal hizmet uzmanları adli süreç içinde çalıştıkları özel müracaatçı grupları ile çalışmalarını kesintisiz sürdürmeye gayret etmelidirler.
Hizmetlere Yönlendirme: Sosyal hizmet uzmanları, adli süreç içerisinde çalıştıkları müracaatçıların ihtiyaç duydukları hizmeti verme noktasında kendilerini yetersiz görmeleri hâlinde veya süreç içinde öngörülen bir ilerleme sağlanamadığında müracaatçının başka bir meslektaşa veya başka bir meslek elemanına yönlendirilmesi ile ilgili çalışmalar yapılmalıdır.
Hizmetin Sonlandırılması: Sosyal hizmet uzmanları yönlendirme koşulları gerçekleştiğinde müracaatçının yönlendirmesinin yapılmasını sağlamalı, yine müracaatçıya verilen hizmetin belirlenen planlamanın sonuna gelmesi ve bir nihayete erişmesi hâlinde yine hizmet müracaatçıya bilgi verilerek sonlandırılmalıdır.
Sosyal Hizmet Uzmanlarının Meslektaşlarına ve Diğer Meslek Elemanlarına Karşı Olan Etik Sorumlulukları
Sosyal hizmet uzmanlarının meslektaş ve diğer meslek elemanlarına yönelik etik sorumlulukları 10 başlık altında ele alınmıştır:
Saygı: Sosyal hizmet uzmanları adli sistemde birlikte çalıştığı tüm meslek elemanları ile genel mevzuata uygun, sorumluk bilinci olan, iş birliğine dayalı ve açık, hoşgörülü, saygılı ve meslek ahlakı temelli şekillenen bir ilişki içinde olmalıdır.
Gizlilik: Sosyal hizmet uzmanları adli vakalarla çalışırken diğer meslek elemanları ile paylaştıkları bilgilerin gizliliğine özen göstermelidir.
Disiplinler Arası İşbirliği: Sosyal hizmet uzmanı ekip çalışmalarında hem kendi mesleki rollerinin hem de diğer meslek elemanlarının görev, rol ve sorumluluklarının bilincinde olmalıdır.
Meslektaşlar Arası Uyuşmazlıklar: Sosyal hizmet uzmanları, adli sistem içerisinde birlikte çalıştıkları meslektaşları ile bir sorun yaşadıklarında bu anlaşmazlığı ileri boyuta götürerek oluşan anlaşmazlıktan kendilerine bir fayda sağlamamalı sorunu en hızlı şekilde çözüme ulaştırmalıdırlar.
Danışmanlık: Sosyal hizmet uzmanları müracaatçıların ihtiyaç duyacağı konularda daha yetkin olan meslektaşlarından danışmanlık almalı, kendi ilgi alanına giren konularda da diğer meslektaşlarına yardımcı olmalıdır.
Cinsel İlişkiler: Sosyal hizmet uzmanı birlikte görev yaptığı tüm personelle sözlü, yazılı, elektronik ve fiziksel hiçbir cinsel faaliyette bulunmamalıdır.
Cinsel Taciz: Sosyal hizmet uzmanı adi sistem içinde birlikte görev yaptığı tüm personelle hiçbir şekilde cinsel taciz ve benzeri davranışları sergilememelidir.
Meslektaşların Sorunları: Sosyal hizmet uzmanları bir sorun yaşamaları hâlinde mutlaka destek almalı, meslektaşlardan birinde bir sorun belirtisi gördüğünde onlara da gereken desteği sağlamalıdır.
Meslektaşların Yetersizliği: Bir vaka ile çalışırken vakanın istek ve beklentilerine uygun bilgi ve becerilere sahip olunmaması hâlinde mutlaka konu ile ilgili bilgisi olan meslektaşlarından destek almalıdırlar.
Meslektaşlarının Etik Olmayan Davranışı: Sosyal hizmet uzmanları, her fırsatta meslektaşlarının etik olmayan davranışları sergilemelerini önlemek ve düzeltmek için önlem almalıdırlar.