Kadınlara Yönelik Sosyal Yardımlar ve Sosyal Hizmetler
Son otuz yılda dünyada ve Türkiye’de yaşanan ekonomik krizler yoksulluğun artmasına neden olmuştur. Yoksulluk tüm insanlık için temel bir sorun olmakla birlikte, ağırlıklı olarak kadınlar arasında yaşanmaktadır.
Kadınlara Yönelik Sosyal Yardım ve Sosyal Hizmetlere Duyulan Gereksinimin Nedenleri
Kadınlara yönelik sosyal yardım ve sosyal hizmetlere duyulan gereksinimin en önemli nedeni, yoksulluğun kadınlar arasında daha yaygın olmasıdır. Diğer nedenler; kadın emeğinin değersiz görülmesi nedeniyle kadınların işgücü piyasalarındaki ikincil konumları, ikincil konum nedeniyle sosyal sigortalara, sağlık ve eğitim gibi kamusal hak ve fırsatlara eşitsiz erişimleri ve son olarak sosyal güvenliğin evrensel bir insan hakkı olması ve sosyal hukuk devletinin bu hakkı sağlama görevinin bulunmasıdır.
Kadınlara Yönelik Sosyal Yardım ve Sosyal Hizmetlerin Amaçları
Kadınlara yönelik sosyal yardım ve sosyal hizmetlerin iki temel amacı bulunmaktadır. Birincisi, kadınlara yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayacak geliri sağlamaktır. Kadının istihdam yaşamına dönmesini sağlamak için sunulan destekler de bu kapsama dâhildir. İkinci temel amaç ise kadınların gerekli yaşamsal mallar ve hizmetlere erişimini sağlamaktır.
Türkiye'de Kadın Yoksulluğu
Türkiye’de kadın yoksulluğunda cinsiyete göre eğitime erişimdeki eşitsizlikler önemli rol oynamaktadır. Ayrıca Türkiye’de kadınların iş gücü piyasasına katılımının düşüklüğü, istihdamdaki ikincil konumları ve aldıkları ücretlerin erkeklerle kıyaslandığında geri olması yoksullukları ile doğrudan ilişkilidir.
Türkiye'de Kadın Yoksulluğu ile Mücadele
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Türkiye’de sosyal yardım ve sosyal hizmetlerin sunumunu sağlayan ve kadının güçlendirilmesi ile toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin azaltılması için çaba gösterip koordinasyon sağlayan en önemli birimdir. Kadın yoksulluğu ile mücadele etmek için Türkiye’de kadınlara yönelik sosyal yardım programları; kadın istihdamını desteklemeyi öngören düzenleme ve uygulamalar, kadınların eğitimini desteklemeyi öngören düzenleme ve uygulamalar, kadınların sağlığa erişimini arttırmayı öngören düzenleme ve uygulamalar ile kadınların gelir güvencesini desteklemeyi öngören düzenleme ve uygulamalarla azaltılmaya çalışılmaktadır.
Türkiye'de Kadınlara Yönelik Sosyal Yardım Programları
Türkiye’de kadın istihdamını destekleyici düzenleme ve uygulamalar arasında; gelir getirici projeler, mikro kredi uygulamaları ve istihdam eğitimi projeleri sayılabilir.
Kadınların eğitimini desteklemeyi öngören düzenleme ve uygulamalar arasında ise şartlı eğitim yardımı yer almaktadır. Sadece kadınların eğitimi ile sınırlı olmayan diğer yardımlar; eğitim materyali yardımı, öğle yemeği yardımı, ücretsiz ders kitabı, öğrenci taşıma barınma ve iaşe yardımı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması ve yurt yapım projeleridir.
Kadınların sağlığa erişimini desteklemeyi öngören uygulamaların başında, şartlı sağlık yardımı gelmektedir. Sadece kadınlarla sınırlı olmayan sağlık yardımları kapsamında ayrıca; kronik hastalara (tüberküloz ve SSPE hastalarına) yönelik yardım programları, tedavi destek yardımları/katılım payı ödemeleri, GSS gelir tespiti ve prim desteği bulunmaktadır.
Kadınların gelir güvencesini desteklemeyi öngören uygulamalar kapsamında, doğum yardımı ve eşi vefat etmiş kadınlara yardım yer almaktadır. Kadınlarla sınırlı olmamakla birlikte gelir güvencesini destelemeyi öngören diğer uygulamalar; muhtaç asker ailelerine yapılan yardımlar, muhtaç asker çocuğu yardımı, öksüz ve yetim yardımı, yakacak barınma ve gıda yardımlarıdır.
Türkiye'de Kadınlara Yönelik Sosyal Hizmet Uygulamaları
Türkiye’de kadına yönelik sosyal hizmet uygulamalarından en dikkat çekeni, şiddet mağduru kadını korumayı hedefleyen Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı “Kadın Konukevleri”dir. 2018 yılında bakanlığa bağlı kadın konukevlerinden 36.767 kadın ve beraberindeki 26.769 çocuk olmak üzere toplam 63.536 kişiye hizmet verilmiştir.