Nicel Analizler

Bu ünitede araştırmacının hipotez veya araştırma sorularını test ederken kullanabileceği temel nicel analiz yöntemlerinden bahsedilmiştir. Bu çerçevede öncelikle nicel analizlerin iki temel grubunu oluşturan parametrik ve parametrik olmayan analiz yöntemlerinin ne olduğu açıklanmış ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Parametrik testler ana kütle dağılımı ile ilgili belirli varsayımlara dayanan ve çeşitli istatistiki parametrelerin tanımlanmasını gerektiren nicel araştırma testleri olarak tanımlanmaktadır. Parametrik olmayan testler ise, ana kütle ile ilgili herhangi bir dağılım varsayımı aranmayan, parametre tanımlarının yapılamadığı durumlarda kullanılması tercih edilen testlerdir. Araştırmacı, araştırmanın amacı, araştırmada kullanılan yaklaşım, veri toplama yöntemi ve nihayet toplanan verinin karakteristik özellikleri gibi birtakım koşulları göz önünde bulundurarak kullanacağı analiz yöntemine karar verebilir. Genellikle uygulamada, hipotez testlerinde kullanılacak olan veri, parametrik testlerin kullanılabilmesi için gerekli olan koşulları sağlamadığında parametrik olmayan testler kullanılmaktadır. Hipotez testlerinde parametrik ve parametrik olmayan testlerin kullanımına karar verilirken dikkat edilmesi gereken birtakım hususlar: Verinin toplanmasında kullanılan ölçeğin özellikleri; verinin normal dağılım özellikleri göstermesi; örneklem sayısının yeterliliği ve tesadüfiliktir. Verinin toplanmasında kullanılan ölçek türleri incelendiğinde, aralıklı ve oransal ölçeklerle ölçülen verilere istatistiki analizler uygulanabileceği için, bu verilere parametrik testler uygulanabilir. Ancak bu tek başına yeterli bir varsayım değildir. Verinin aynı zamanda normal dağılım sergilemesi de gereklidir. Veri seti normal dağılım göstermiyorsa ve düzeltme işlemi yapılamıyorsa, araştırmacının parametrik olmayan testleri kullanması gerekir. Ayrıca, örneklem sayısının otuzdan az olduğu durumlarda parametrik olmayan testlerin kullanılması tavsiye edilmektedir. Diğer bir varsayım ise verinin tesadüfilik özelliği göstermesidir. Parametrik ve parametrik olmayan testlerin özellikleri ve tanımlanmasının ardından ünitede, nicel analizlerde kullanılan temel ilişki ve fark testleri anlatılmıştır. Temel ilişki testleri olan Ki-kare analizi, Korelasyon analizi ile Doğrusal Regresyon analizleri incelenmiştir. Sonraki kısımda, değişkenler ve gruplar arası farklılıkların test edilmesinde kullanılan temel nicel fark testleri olan T-testleri ve Varyans analizi (ANOVA) ile bu testlerin parametrik olmayan karşılıkları üzerinde durulmuştur. Son kısımda ise çok değişkenli analiz türlerinde Kümeleme Analizi, Faktör Analizi, Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi ve Konjoint Analizi ve sosyal bilimlerde hangi amaçlarla kullanılabileceği açıklanmıştır. Sosyal bilimlerde uygulanan araştırmaların birçoğunda çok sayıda ilişkili değişken söz konusudur. Diğer bir ifade ile araştırmaya konu olan problemi etkileyen birçok faktör vardır ve araştırmacı söz konusu faktörleri birlikte ele alarak incelemelidir. İşte, çok değişkenli veri analizi, birden fazla değişkenden elde edilen verinin eş zamanlı analizinde kullanılan analiz yöntemleridir. Çok değişkenli analizler genel olarak ikiye ayrılarak incelenebilir. Birincisi, bağımlılık analizleridir. Bu analizler, çoklu regresyon, lojistik regresyon ve MANOVA bu analizlere örnektir. Bu kısımda anlatılacak olan diğer bağımlılık analizleri, ayırma analizi ve konjoint analizidir. İkinci grup çok değişkenli analiz teknikleri ise, bağımsızlık analizleri olarak adlandırılabilir. Faktör analizi, kümeleme analizi ve çok boyutlu ölçekleme analizi bağımsız çok değişkenli analiz tekniklerindendir.