Sosyal Hizmet Sivil Toplum İlişkisi

Sosyal hizmet, insan davranışı ve sosyal sistem kuramlarını kullanarak insanların çevreleriyle etkileşimde bulunduğu noktalara müdahale eder.

İnsan hakları ve sosyal adalet ilkeleri sosyal hizmette temeldir. Sosyal hizmet, çeşitli uygulama biçimlerinde insanların çevreleriyle çoklu, karmaşık alışverişlerini temel alır.

Sosyal hizmet mesleğinin tarihinde gönüllü faaliyetler ve gönüllülük anlayışı her zaman var olmuştur.

Bu demektir ki sosyal hizmet, sivil oluşumlarla birlikte çalışmaya tarihsel olarak büyük önem vermektedir. Aslında sosyal hizmet mesleğini yürüten meslek elemanları, uygulamalarını güçlendirmek ve farklı bir gözle değerlendirmek istiyorsa sivil toplum örgütleri ile birlikte çalışmak ve işbirliği sağlamak durumundadır.

Sivil toplum örgütleriyle yapılacak mesleki çalışmalar en genel anlamı ile toplumsal refaha katkıda bulunacaktır. Nihai amaç olarak gördüğümüz toplumun kendi kendine yeterli olmasına da yardımcı olacaktır.

Sosyal Hizmet-Sivil Toplum İlişkisinde Etik

Sivil toplum çalışmalarında etik konusu ise daha fazla önem kazanmaktadır. Etik, sosyal hizmet mesleğinin ana odaklarından biri olarak uygulamaların da çerçevesini oluşturur. Özellikle sosyal yardım veren sivil toplum örgütleri, iş akış süreçlerini etik, hak, adalet ve eşitlik gibi temellere oturtarak planlamalıdır. Sivil toplum örgütleri sosyal hizmet sağlayan kuruluşlar oldukları için meslek etiği odağında sosyal hizmet bilim ve mesleğinin etik değer ve ilkelerini önemsemelidir.

Çocuk ve Gençlik Refahı Alanındaki Sivil Toplum Örgütleri

Çocuk refahı alanındaki sivil toplum örgütleri, kendi çalışmaları bağlamında farklı uzmanlaşma süreçlerine girmiştir. Bunların her biri sosyal hizmet mesleğinin uygulama düzeyleri ile yakından ilişkilidir.

Sosyal hizmet mesleğinin alanları içerisinde en fazla aktif olan sivil toplum örgütlerinin çocuk ve gençlik refahı alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri olduğunu belirtmek yanlış olmaz.

Ünitede çocuk ve gençlik refahı alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri öğrencilere sunulmuştur. Buna göre çocuk ve gençlik refahı alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinden bazıları kısaca şu şekildedir.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF): Çocuk haklarının uygulanmasını destekleme konusunda uzmanlaşmış Birleşmiş Milletler kurumudur. UNICEF’in çalışmalarının büyük bir kısmı dünyanın en yoksul bölgelerinde ve özellikle de acil durumlarda çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanmasıyla ilgili olsa da kurum toplam 193 ülkede güçlü bir varlığa sahiptir. Gelişmiş ülkelerde 36 UNICEF Milli Komitesi bulunmaktadır. UNICEF, Türkiye gibi güçlü kurumları olan ülkelere teknik destek sağlamaktadır.

Uluslararası Çocuk Merkezi: 2004 yılında Dernekler Kanunu uyarınca dernek statüsünü almıştır. Uluslararası Çocuk Merkezi, çocuk haklarının farklı alanlarında hizmet sunan bir örgüttür.

Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği: Amacı bireyin doğum öncesinden başlayarak tüm gelişim evrelerinde sağlıklı bir biçimde yetişmesini sağlamak, fiziksel, duygusal ve cinsel istismarını önlemek bilimsel çalışmalar üretmek ve çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesi, istismar ve ihmal edilen çocukların tedavisi konusunda danışmanlık yapmaktır.

Çocuk Vakfı: Vakfın varoluş sebebi çocukların kardeşliği inancından hareketle, çocuğa felsefe ile bakmanın yeni ufuklar açabileceğini evrensel çocuk politikasını temeli kabul etmek, çocuğa yönelik dil, sanat ve edebiyatın oluşmasında sanat ve edebiyat çevrelerini çocuğa uyandırmak, içinde yaşadığı toplumun değerlerine saygılı, bütün insanlığa şefkatle bakabilen, ideal ahlakı özümsemiş, sağlam karakterli, insanlığa hizmet etmeye kararlı, ruh zenginliğine ulaşmış, erdemli kuşakları yetiştirmektir.

Anne Çocuk ve Eğitim Vakfı (AÇEV): Ülkenin dört bir yanındaki ihtiyaç sahibi çocuklar, anne babalar ve genç kadınlar için bilimsel temelli eğitim programları geliştirmekte ve uygulamaktadır. Eğitim programları ve saha çalışmalarının yanı sıra toplumsal farkındalığı artırmak, bilinç ve destek oluşturmak üzere farkındalık ve savunu faaliyetleri gerçekleştirmektedir.

Serebral Palsili Çocuklar Derneği (SERÇEV): Serebral Palsili çocukların eğitim ve sağlık alanında sahip oldukları haklardan maksimum düzeyde faydalanmaları için çalışmaktadır.

Hayat Sende Derneği: Korunma altında bulunan ve reşit olarak kurum bakımından ayrılan gençlere yönelik çalışmalar yürütmektedir.

Umut Çocukları Derneği: Çeşitli sebeplerle aile ortamında yaşayamayan ve sokaklarda barınmak zorunda kalan çocuk ve gençlerin korunmasının sağlanması amacıyla kurulmuş bir dernektir.

Özetle ihtiyaç sahibi insanlara en iyi hizmeti sunmak amacıyla sivil toplum ile sosyal hizmetin bir araya gelmesi çok önemli ve kaçınılmazdır. Sosyal hizmet veren kamu ile sivil toplum örgütlerinin birbirlerini rakip ve tehlike olarak görmemeleri gereklidir.

Bu ünitede tanıtılan bazı sivil toplum örgütleri ile sosyal hizmet devlet eliyle yürüten kamu arasında çok iyi işbirlikleri sağlanmaktadır.