Uluslararası Sigortacılık
Dünya sigortacılık piyasasının temelini oluşturan Batı medeniyetleri, yapısal özellikleriyle gelişmekte olan ülkelere model oluşturmaktadır. Bugün ABD’nin yıllık prim üretimi tüm dünyada üretilen prim üretiminin yarısını oluşturmaktadır. Diğer yandan Japonya, Almanya, Fransa, Birleşik Krallık gibi Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerini de eklediğimizde, dünya prim üretiminin %80’inden fazlasını bu gelişmiş ülkelerin ürettikleri kolaylıkla fark edilecektir.
Modern Sigortacılığın Doğuşu
Prim esasına dayanan sistematik ve bilimsel olmaya yakın ilk sigorta faaliyetleri M.S. 1250 yıllarında Venedik, Floransa ve Cenova şehir devletlerinde oluşmaya başlamıştır. Eldeki tarihi belge ve kayıtlar incelendiğinde ilk kanıtın bir deniz ticareti seferi olduğunu ortaya koymaktadır. 23 Ekim 1347 yılında İtalya’nın Cenova limanından kalkan Santa Clara isimli geminin, içinde taşıdığı yük ile İspanya’nın Mayorka adasına başarılı bir şekilde varması için bir sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Sigortacılığın tarihi süreci incelendiğinde bir kırılma noktası olarak Edward Lloyd’un sahibi olduğu Londra limanındaki kahvehanesi gösterilmektedir.
MModern Sigortacılığın Uluslararası Normları
Olasılık Hesapları ve Büyük Sayılar Kanunu
Günümüz modern toplumlarının ekonomik ve sosyal gelişmişliğine en temel katkıyı sağlayan sigorta endüstrisi, finans sektörünün üç temel ayağından biri olarak kabul edilmektedir. Sigorta endüstrisi, ekonomiye fon akışını sağlayan sermaye piyasalarının gelişiminde, sağlıklı ve istikrarlı bir biçimde büyümesinde anahtar rol oynamaktadır.
Sigortalanabilir Riskin Unsurları
Sigorta yapmaya uygun olması için bazı gerekli özelliklerin sağlanmış olması beklenir. Riskin bu özelliklere sahip olması tercih edilmesine rağmen, bazı riskler sigortalanmak için bu özeliklere sahip olmak zorunda değildir. Bu özellikler:
- Çok sayıda sigortalının olması
- Hasarın rastlantısal olması
- Hasarın belirlenebilir özellikte olması
- Hasarın katastrofik olmaması
- Hasarın hesaplanabilir özellikte olması
- Primlerin ekonomik esnekliğe sahip olması
Uluslararası Sigortacılığın Değerlendirmesi
Avrupa Birliği Tek Sigorta Piyasası
Avrupa Birliği Tek Sigorta Piyasası, AB üyesi 28 ülke ile Lihtenştayn, İzlanda ve Norveç’ten oluşan bir piyasadır. Avrupa Birliği bilindiği üzere toplumsal yaşamın her alanına ilişkin ortak standartlar yaratmayı amaçlayan ve buna uygun olan ülkelerin içine dahil olabildiği bir yapıda inşa edilmiştir. Bu piyasanın kurulmasındaki temel amaç Avrupa sınırları içerisinde rekabetin arttırılması ve böylece tüketicilerin daha iyi hizmet alabilmesini sağlamaktır.
Avrupa Birliği’nde Düzenleyici Sigorta Örgütlenmeleri
Avrupa Sigorta Komitesi (Insurance Europe)
Bu birliğin kuruluşunun temelinde yatan düşünce Avrupalı sigortacıların fikir alışverişinde bulunmaları ve ülkeler arası sektörel iletişimin bir birlik dahilinde kurulmasıdır.
Avrupa Sigorta ve Mesleki Emeklilik Otoritesi (EIOPA )
2011 yılı itibariyle AB genelinde daha önce faaliyette bulunan denetleme komitelerinin yerini almak üzere sigorta ve mesleki emeklilik alanlarındaki denetlemeden sorumlu olarak kurulmuştur.
Avrupa Sigorta ve Mesleki Emeklilik Komitesi (EIOPC)
Komitenin amacı, bireysel emeklilik ve sigorta alanlarında, mevzuat değişiklikleri önerme yoluyla daha etkin bir sigorta piyasası yaratmayı hedeflemektedir.
Verilerle Uluslararası Sigorta Piyasalarının Karşılaştırması
2017 yılında toplam doğrudan sigorta primleri 4.891,7 milyar ABD doları olmuş (hayat sigortaları primleri 2.657,3 milyar ABD doları, hayat dışı sigorta primleri ise 2.120,8 milyar ABD doları) büyüme reel olarak düşerek, %1,5 seviyesine gerilemiştir (2016 büyüme oranı %2,2). Türkiye ise yaklaşık 12 milyar dolarlık prim üretimi ile OECD ülkeleri arasında gerilerde yer almaktadır. Türkiye’nin altında ülkelerin nüfus olarak Türkiye’nin çok altında olması düşünüldüğünde prim üretimimizin ne kadar düşük kaldığı kolaylıkla anlaşılmaktadır.
Kişi başına düşen prim üretimi, toplam prim üretimine kıyasla çok daha iyi bir değerlendirme ölçütüdür. Zira nüfusun büyüklük etkisini dışarda bırakarak bir kişinin yılda ortalama ödediği prim üretimini ifade etmektedir. Türkiye ise 152 dolar ile OECD ülkeleri arasında son sıradadır.
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH), bir ülke içinde bir yılda üretilen mal ve hizmetlerin para birimi değerinden karşılığı olarak tanımlanır. Bu oran, sigortacılık sektörünün, ülke ekonomi içindeki payını bu anlamda temsil etmektedir. Türkiye ise %1,4 ile OECD ülkeleri arasında son sıradadır.
Dünya’da Sigortacılar Son Yıllarda Neleri Tartışıyor?
Şüphesiz ki gelişmiş ülkelerdeki sigorta gündemi ile ülkemizdeki gündem oldukça farklı içeriğe sahiptir. Ortak gündem maddeleri aşağıdaki gibidir:
- Akıllı Ulaşım Sistemleri (Oto-Kaza)
- Yaşlı Nüfus/Emeklilik Sorunu
- Düşük Faiz Oranları
- İklim Değişiklikleri
- Doğal Afetler ve İnsan Kaynaklı Riskler
- Alternatif Risk Transfer Sistemleri