Tur Kavramı ve Çeşitleri

Dünya ölçeğinde 19. yüzyılın sonlarına doğru, turizm pazarının büyümesiyle beraber, turizm müşterilerinin yani turistlerin beklenti ve ihtiyaçları da değişmiş ve daha karmaşık bir hâl almıştır.

Gray tarafından geliştirilen ve turistleri seyahat amaçlarına göre sınıflandıran modelde güneş tutkunu ve seyahat tutkunu iki grup turist vardır.

İlk gruptaki turistlerin temel amacı, yaşadıkları yerden kaçmak ve rahatlamaktır. Bu tür turistler daha çok deniz kıyılarını ve kumsalda yatıp güneşlenmeyi tercih ederler.

Seyahat tutkulu turistlerin amacı ise değişik yerler görmek ve yeni kültürler tanımaktır. Dolayısıyla ilk gruptakiler için deniz ve güneş olduğu sürece gidilen ülke çok önemli değilken, ikinciler için daha özgün ürünler geliştirmek gerekir.

Cohen’in oluşturduğu modelde, turistler gittikleri mekân ile ilişkilerinin niceliğine ve biçimine göre dört gruba ayrılmaktadır: Organize olmuş kitle turisti, bireysel kitle turisti, araştırıcı turist ve başıboş turist.

Başladığı noktada bitebilen, bir programa bağlı olarak yapılan ve bu programda öngörülen hizmetleri kapsayan organizasyonlara “tur” denilmektedir.

Tur, değişik amaçlarla bir veya birden fazla çekim merkezine belirli süreleri kapsayacak şekilde düzenlenen gidiş dönüş şeklinde önceden planlanmış yolculuklardır.

Turlar, birçok farklı kritere göre sınıflandırılabilir. Bu sınıflandırmalar genel olarak turların niteliğine, gidilen bölgenin sayısına, hareket noktasına, uzaklığına, ekonomikliğine ve seyahat amaçlarına göre yapılmaktadır.

Bağımsız turlar; genellikle tek başına, ailesiyle ya da küçük bir arkadaş grubuyla birlikte seyahat etmeyi planlayan turistlerin tercih ettiği bir tur çeşididir.

Gözetimli turlar; katılanlara eşlik edecek, sorunları çözecek bir görevli eşliğinde yapılan turlardır.

Teşvik turları; bazı büyük şirketler acente ya da tur operatörüyle anlaşma yoluna giderek kendi personeline ya da bünyesinde bulundurduğu bayilerine ödüllendirmek amacıyla satın aldıkları turlardır.

Toplantı turları; kongre, fuar, konferans, sempozyum ve seminer amacıyla bir araya gelecek katılımcılar için düzenlenen turlardır.

Ekonomik açıdan turlar, turistlerin satın alım gücüne göre düzenlenen turlardır. Lüks, birinci sınıf ve ekonomik turlar olmak üzere üçe ayrılır.

Gidilen bölge sayısına göre turlar; tek bir ülkeye, tek bir şehre ya da birden fazla bölgeye dönük düzenlenebilmektedir.

Mesafesine göre turlar, tur operatörlerinin gidilecek destinasyonların uzaklığını dikkate alarak düzenledikleri turlardır.

Seyahatin konaklama şekline göre turlar, sejour ve itinerant turlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Seyahatin amacına göre düzenlenen turlar; dinlenme ve eğlenme amaçlı, öğrenme ve kültür amaçlı, din ve etnik amaçlı, macera ve spor amaçlı, ekolojik, özel ilgi, özel gereksinim duyanlara yönelik turlar olarak sınıflandırılmaktadır.

Din, geçmişten bu yana insanları seyahate yönelten önemli bir faktör olmuştur. Dinî mekanlar, ayinler, dinî festivaller, inançlar ve dinsel olaylar turist davranışlarını etkileyen ve insanları inanç turizmine yönelten önemli faktörlerdir.

Macera ve spor amaçlı düzenlenen turlar; adrenalini seven, tehlike ve riskleri hayatlarının her safhasında göze alabilen turistlerin tercih ettikleri turlardır. Özellikle genç yaş grubuna hitap etmektedir. Dağcılık, safari, rafting, bungee jumping, yamaç paraşütü, dağ bisikleti ve daha birçok aktivite bu amaca yöneliktir.

Özel ilgi turları; çikolata sevenler için düzenlenen İsviçre turları, Çin’de kuş gözlemciliği turları ya da Fransa’nın Champagne bölgesine gerçekleştirilen şarap tatma turları bu tür turlara örnektir.