Menkul Kıymet Analizleri

Tahvil gibi faiz getirili menkul kıymetler, vadeleri boyunca sabit olarak faiz getirisi sağlarlar. Hisse senetleri ise vadesiz olduklarından zaman içinde fiyatları değişim, dalgalanma gösterebilir. Hisse senetlerinde değerleme yapma işi, onun fiyatını belirlemek olduğu kadar, ne zaman alınacağına, ne zaman satılacağına, elde tutulacak süre konularında açıklayıcı olacaktır. Hisse senedi alım-satımında yatırımcının beklentisi kâr elde etmektir. Ancak kâr elde etme arzusuyla yatırım yapan zarar da edebilir. Dolayısıyla kâr etme olasılığı yanında zarar etme riski de dikkate alınmalıdır. Risk kavramı ikiye ayrılır: Biri sistematik, diğeri sistematik olmayan risktir. Bu ikisine toplam risk denir.

Finansal kararlar eğer olasılık dağılımına göre veriliyorsa risk, aksi durumda belirsizlik ifadesi kullanılır.

Menkul kıymet analizinde üç analizden yararlanılmaktadır. Bunlar tek tek kullanılabileceği gibi, bu üç yöntem birlikte de birbirlerini destekleyici nitelikte kullanılabilir. Bunlar;

Temel Analiz
Teknik Analiz
Tesadüfi yürüyüş hipotezidir.

Temel Analiz; Gerçek değerin hesaplanmasına yönelik menkul kıymet seçiminde kullanılan en yaygın analiz türüdür. Temel analiz üç aşamada yapılır. Bunlar;

Ekonomi analizi
Endüstri analizi
Şirket Analiz

Teknik analiz, piyasadaki hisse senetleri fiyatlarının kendi içinde önceden izlenebilecek bir eğilimlerinin olduğu ve bu eğilim yorumlanarak gelecek fiyatının tahmin edilmesidir.

Çubuk Grafikler; gün içinde oluşan en düşük fiyatla en yüksek fiyatın dikey bir çubukla birleştirilmesinin ardından bu çubuğun sol tarafına açılış, sağ tarafına kapanış fiyatının küçük bir çizgi ile çizilerek çubuk üzerinde gösterilmesi işlemidir.

Nokta ve Şekil Grafikler; Hisse senetlerinin önemli fiyat

değişikliklerinin grafik üstünde gösterilmesidir. Çubuk grafikten farkı, zamanı dikkate almamasıdır. Nokta ve Şekil Grafiklerde hisse senedi fiyatının artış göstermesi X ile, fiyatın azalması O ile dikey sütun olacak şekilde grafiğe işaretlenir.

Mum Grafikleri; Bu grafik, çubuk grafiğe benzer. Grafik çiziminde kapanış fiyatı, açılış fiyatından daha büyükse gövdenin içi boş bırakılmaktadır.

Hisse senedi fiyatının belirlenmesinde, bu hisse senedinden elde edilecek gelir ile riski dikkate alınır. Bu varsayıma göre bir ülkedeki sermaye piyasası eğer tam gelişmiş ise, menkul kıymetlere ait olan bütün bilgileri yansıtır.

Burada piyasanın etkinliği üç sınıfa ayrılmış ve şöyle sıralanmıştır:

Zayıf Formda Piyasa Etkinliği; bu etkinlikte, hisse senetlerinin geçmiş ve gelecek fiyatları arasında hiçbir ilişkinin olmadığıvarsayılır. Fiyatın bağımsız hareket ettiği, mevcut bilgilerin fiyata yansıdığı kabul edilir.

Yarı Kuvvetli Formda Piyasa Etkinliği; hisse ile ilgili pazara duyrulan tüm bilgilerin pazarda dikkate alındığı ve fiyatlara yansıdığı piyasa şeklidir.

Kuvvetli Formda Piyasa Etkinliği; hisse ile ilgili duyrulan –duyrulmayan tüm bilgilerin tam olarak hisse fiyatına yansıdığı piyasa şeklidir.

Rassal Yürüyüş (Tesadüfi Seçim) Yaklaşımı ve Etkin Piyasalar Varsayımı

Bu yaklaşımda, hisse senetlerinin eski verilerinin önemi yoktur, bu durum fiyatların hafızasının olmadığı şeklinde ifade edilir. Rassal anlayış sahipleri, hisse senetlerinin fiyatını incelerken önceki verileri hafızaya almamakta, yani eski bilgileri değerlendirmeye almamakta, geçmiş verilerden yararlanan yöntemleri kabul etmemekte ve bu görüşlerin geçerliliğini de reddetmektedir. Bu yaklaşımın geçerliliğinin şu üç varsayıma bağlı olduğu ifade edilir:

Menkul kıymet piyasaları etkindir.
Yatırımcılar pazardaki tüm bilgiye sahiptir.

Gelecek risk ve gelire etki edebilecek bilgileri doğru olarak değerlendirir, rasyonel davranırlar. Yatırımcılar karar verdiğinde hemen alım-satım yaparlar.

Etkin piyasa anlayışında, yatırımcıların alım-satım işlemlerinde fiyatı etkileyen bütün faktörlerin bilindiği ve dikkate alındığı varsayımına Etkin Piyasalar Varsayımı denir.

Piyasanın Etkinliği

Pazarda etkinlik; likit sermayenin çabuk ve tam olarak, ulusal ekonomi için en iyi sonucu vereceği düşünülen yere yönlendirilmesi olarak ifade edilir, piyasanın etkinliği üç sınıfa ayrılır:

Zayıf Formda Piyasa Etkinliği; hisse senetlerinin geçmiş ve gelecek fiyatları arasında hiçbir ilişkinin olmadığı varsayılır. Fiyatın bağımsız hareket ettiği, mevcut bilgilerin fiyata yansıdığı kabul edilir.

Yarı Kuvvetli Formda Piyasa Etkinliği; hisse ile ilgili pazara duyurulan tüm bilgilerin pazarda dikkate alındığı ve fiyatlara yansıdığı piyasa şeklidir.

Kuvvetli Formda Piyasa Etkinliği; hisse ile ilgili duyurulan –duyurulmayan tüm bilgilerin tam olarak hisse fiyatına yansıdığı piyasa şeklidir.