Sayısal Fotoğrafta Baskı
Dijital Görüntünün Anatomisi
Dijital baskı için öncelikle dijital görüntü ele alınmalı ve incelenmelidir. Bu nedenle piksel, çözünürlük, bit derinliği gibi bazı terimlere bakılmalıdır.
Piksel: Dijital bir görselin en küçük yapı birimine piksel denir.
Çözünürlük: Bir fotoğrafı oluşturan piksellerin toplamı veya bir ekranın (monitör, televizyon, tablet gibi) çözünürlüğüdür.
Fotoğraf Çözünürlüğü: Bir fotoğrafın çözünürlüğü ise fotoğrafın alanındaki piksellerin toplam sayısıdır.
Megapiksel: 1 megapiksel 1 milyon piksel demektir.
PPI: Dijital görüntüde inç başına düşen piksel sayısına PPI denir.
DPI: DPI, baskıda her inç-kare alandaki nokta sayısını belirler.
Piksel ve Bit Derinliği /Renk Derinliği: Bit derinliği (renk derinliği), dijital görüntüdeki bir pikselin, ne kadar renk bilgisi aldığını gösterir.
Yazıcılar
Dijital görüntüleme cihazlarının gelişmesinin yanı sıra, dijital görüntülerin basıldığı cihazlarda da önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Özellikle mürekkep püskürtmeli yazıcılar, 1980’lerin ortalarında piyasaya çıkmış ve günümüze kadar çok hızlı bir gelişme göstermiştir.
Yazıcı Türleri
- Nokta vuruşlu yazıcılar
- Mürekkep püskürtmeli yazıcılar (inkjet printer)
- Termal püskürtmeli
- Piezo
- Solid – katı mürekkepli yazıcılar
- Lazer yazıcılar
- Boya süblime (dye-sublimation)
Nokta vuruşlu yazıcılar (Dot-Matrix Printers): Kullanım alanları, muhasebe çıktıları gibi harf ve rakamlardan oluşan baskı dosyalarıdır.
Mürekkep püskürtmeli yazıcılar / inkjet yazıcılar: Bu yazıcılarda kâğıda yüksek bir hızda mürekkep püskürtülür ve çok yüksek kalitede baskı çözünürlüğüne sahiptirler. İnkjet yazıcılar, kâğıda milyonlarca minik mürekkep damlacıkları püskürten bir kafa (başlık) kullanırlar. İnkjet mürekkep püskürtmeli yazıcılar, modellerine göre farklı sayılarda mürekkep kullanırlar.
Mürekkep püskürtmeli yazıcılar, farklı püskürtme yöntemleri kullanırlar. Mürekkep püskürtme biçimlerine göre inkjet yazıcılar;
Isıl / termal,
Piezoelektrik türleri olarak iki kategoriye ayrılır.
Termal inkjet yazıcılar: Bu yazıcılar, yazıcı kafası haznesinin içindeki bir rezistansın ısıtılmasıyla baskı alırlar.
Piezo inkjet yazıcılar: Piezo inkjet yazıcıların, püskürtme iğnelerinin arkasına bir piezo kristal yerleştirilmiştir. Piezo kristalleri, elektirik akımı ile titreşir ve mürekkebin kâğıda düşmesini sağlar.
İnkjet mürekkep püskürtmeli yazıcıların kullandığı mürekkepler
Boya tabanlı (Dye-Based),
Pigment tabanlı (Pigment-Based) olmak üzere ikiye ayrılır.
Boya Tabanlı (Dye-Based) mürekkep, su bazlı baskı mürekkebidir. Pigment tabanlı mürekkep ise içeriğinde pigment partikülleri bulundurur. Pigment tabanlı mürekkepler, boya tabanlı mürekeplere göre çok daha uzun süre kalıcı ve uzun ömürlüdürler.
Boya süblime (dye sublimasyon): Bir tür termal transfer yazıcıdır. Isıya dayalı bir yazıcı türüdür. Boya süblime yazıcılar, mürekkep kartuşu yerine renkli şeritler kullanırlar. Kâğıt yüzeyine baskı, bu şeritler sayesinde yapılır.
Yazıcı seçimi: Yazıcı seçiminde en temel sorulardan biri "Yazıcı ile ne yapmak istiyorsunuz?" sorusudur. Bu soruya verilecek cevaba göre yazıcı tercihi belirlenebilir.
Masaüstü ve geniş format yazıcılar: Masaüstü yazıcılar (bazen “dar format” olarak adlandırılır) 24 inç'ten daha küçük yazıcılardır. Masaüstü yazıcılar, sayfa (yaprak) kullandıkları gibi bazı modellerinde rulo kullanırlar. Geniş format yazıcılarda ise baskı genellikle, baskı boyutu, 24 inç ya da daha geniş kabul edebilen yazıcılardır. Geniş format yazıcıların kâğıt genişliği 24-60 inç ve üzerindedir.
Katı mürekkep yazıcılar: Adından da anlaşılacağı üzere bu sistemin en önemli özelliği, mürekkep yerine katı muma benzeyen bir tür katı mürekkep kullanmasıdır.
Yazıcı çözünürlüğü: Her yazıcı üreticisi, yazıcı modelleri için farklı özellikleri vurgulamaktadır. 1440 dpi, 2880 dpi, 4800 dpi ve 5760 dpi yazıcı çözünürlükleri çıplak gözle pek farkedilmez ve çoğu yeni yazıcı, yazıcı çözünürlüğü açısından fazlasıyla yeterlidir.
Renk (mürekkep) sayısı: Mürekkep püskürtmeli sistemde baskı için mümkünse, en az altı renk (mürekkep) kullanan yazıcı modelleri tercih edilmelidir. Çünkü dört renkli düşük çözünürlükte olan yazıcılar, bazı alanlarda grain (kumlama) gösterme eğilimindedir. Geniş format yazıcılarda 12 farklı renkten oluşan ve farklı baskı modlarında baskı yapılabilen modeller de bulunmaktadır.
Mürekkep damlacık boyutları: Bir yazıcının baskı sırasında kullandığı, damla veya nokta boyutlarının küçük olması, baskıda alınacak detayın ve renk değişimlerinin mükemmelliğiyle ilintilidir.
Kâğıt Seçenekleri: Mürekkep püskürtmeli yazıcılar için çeşitli markaların ürettiği, parlak, yarı parlak, mat, sanat kâğıtları (fine art) veya farklı yüzey seçenekleri ve farklı kâğıt gramajları bulunmaktadır.
Kâğıt boyutları: Genellikle masaüstü yazıcılar için 9x12cm gibi bir ebattan başlayan ve A3 boyutlarına kadar değişen kâğıtlar bulunmaktadır. Büyük ve rulo baskı yapan baskı cihazlarında ise, kısa kenarları 162 cm’e (64 inç) ve uzunlukları 30 metreye ulaşan boyutlar bulunmaktadır.
Baskı dayanıklılığı: Mürekkep püskürtmeli yazıcılardan alınan baskılar, UV– Gün ışığına karşı hassastırlar. Yoğun gün ışığına, uzun süre maruz kalan baskıların renklerinde solmalar meydana gelmektedir. Ayrıca baskının ömrünü uzatmak için saklama koşullarına özen gösterilmelidir.
Yazıcı Kalibrasyonu ve Profilleme: Yazıcılardan turarlı bir şekilde baskı alma yolları, kalibrasyon ve profillemeden geçmektedir.
Yazıcı kalibrasyonu: Renk yönetimi bağlamında yazıcı kalibrasyonu, yazıcının mürekkep yoğunluklarının ve ton değerlerinin düzenlenme işlemidir. Bu işlemle yazıcının renk değerleri, bilinen ve sabit olduğu öngörülebilir bir duruma getirilir.
Yazıcı profili: Renk hedeflerinin basılıp, daha sonra ölçülerek, bu ölçümlerden ICC profilleri oluşturulma işlemidir.