Sağlıkta Bilgi Sistemleri

Bilginin tanımıyla ilgili çok sayıda görüş olduğu söylenebilir. En yaygın olan görüşlerden biri şu şekilde izah edilebilir: İnsan, duyu organlarıyla evreni algılar. Bu algılama sürecinde"özne" (suje) ve "nesne "(obje) adında iki unsur bulunur. Özne, bilen olarak insan; nesne ise bilinen olarak varlıklardır. Bilgi; bilen ile bilinen arasındaki ilişki süreci ile elde edilen ürün olarak tanımlanabilir. Bilgi kısaca formel ya da informel olarak yaşama, öğrenme, deneyim, gözlem, araştırma ve inceleme gibi yöntemlerle elde edilen zihinsel ürünlerdir.

BBilgi sistemleri planlama, kontrol, analiz etme ve karar verme amaçlı bilgiyi elde edip saklama ve gerektiğinde kullanmak için faaliyet gösteren elementler sistemidir.

Bilgi sistemleri, elde edilen bilgiyi yöneten sistemlerdir. Sistem kendi aralarında ilişkili unsurların dışarıdan alınan girdiyi işleyip amaçlara uygun çıktılara evirme süreci olarak tanımlanabilir. Yani bilgi sistemleri çevreden ve organizasyonun kendi içinden bilgileri veri olarak sağlar. Ardından bu veriler işlenerek amaca uygun kullanılabilir çıktılar hâlini alırlar. Kısaca bilgi sistemleri önceden tespit edilen amaçlar için verilerin anlamlı ve kullanılabilir hâle getirilip karar veren mercilere sunulmasında rol alan birey, program ve yönetsel unsurlardan meydana gelen bir süreçtir.

Organizasyonda var olan ya da olması muhtemel sorunlar ve karışıklıkları asgari düzeye çekme, mümkünse tamamen çözme

Uygun zamanda uygun sistemleri kullanarak işlenen verileri karar verici mercilere aktarma

Organizasyonun etkin çalışmasını, ortaya konulan ürün ve hizmetlerin kalite düzeyini yükseltmeyi amaçlayan haricî ve dâhilî bilgileri elde etme, işleme, kullanıma hazır hâle getirme

Elde edilen veriyi yeri zamanı geldiğinde, uygun çıktılar hâlinde sunabilme

Bilgi Sistemleri Unsurları

Donanım, yazılım, dosyalama, insan, işlemler

Tıbbi bilişim, tıptaki bilgilerin etkili kullanımı, yayılması, incelenmesi, yeniden değişmesi şeklinde yönetilmesi üzere farklı bilimlerle etkileşim içinde güncel bilgisayar ve bilgi teknolojilerinin yüksek seviyede kullanılmasını hedeflemektedir.

Sağlık Bilişimi Paydaşları

Doktor,hemşire, idareciler,hasta bakıcılar,araştırmacılardır.

Sağlıkta bilgi sistemlerinin başlıca işlevi, hastanın vaziyetinin iyileştirilmesi, hasta güvenliği ve performansının geliştirilmesi için kararlara yardımcı olmaktır.

Bilgi teknolojilerinin sağlıkta yer almadığı zamanlarda hastalar randevu için sabah erken saatler hastanenin önünde sıralanır, sadece muayene kağıdına adını yazdırabilmek bile zorlu bir iş olarak görülürdü. Buna tanı, teşhis, tedavi, tahlil, ilaç vb. süreçleri de ekleyecek olursak günümüzde bilgi teknolojilerinin sağlıkta nasıl köklü bir devrim yaptığı anlaşılacaktır.

Hastaneler birçok görevi, bölümü, malzemesi, personeli, hizmet alanı, hizmet vereni, idarecisi gibi paydaşlarıyla karmaşık kurumlardır. Bu nedenle hastanelerde bilgi sistemlerinin kullanılması kaçınılmazdır.

Günümüzde sağlık kurumları bilgi teknolojilerinden, idari hizmetler, teşhis, karar, yol gösterme, analiz, laboratuvar testleri gibi birçok sahada yararlanmaktadır.

Science Direct, Web of Science, Medline- PubMed, Scopus ve Embase vb. birçok veri tabanı araştırmacıların alan yazını taramasını o kadar kolay hâle getirmiştir ki bir doktor herhangi bir vakayla ilgili onlarca çalışmaya dakikalar içerisinde ulaşabilmektedir.

Sağlık Bakanlığı HBYS'ler için standartlar belirlemiştir.