Sağlık Kurumlarında Faaliyete Dayalı Maliyetleme
Küreselleşme ile birlikte rekabet baskısının artması, varlıklarını sürdürebilmek hedefinde olan sağlık kurumlarının maliyetlerini daha iyi ölçmeyi ve yönetmeye yöneltmiştir. Üretim teknolojisindeki değişiklikler, geleneksel maliyetleme yöntemlerinin yetersizliğini ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda verimlilik ve hizmet kalitesini esas alan, daha doğru maliyet bilgisi vermeyi amaçlayan, kaynakları etkin bir şekilde kullanan ve yönetimin ihtiyaç duyduğu kararların alınmasına olanak sağlayan faaliyete dayalı maliyetleme yöntemi sağlık kurumlarında da rekabet avantajı sağlanması açısından geliştirilmiştir.
Bir işletmenin tüm endirekt giderlerini, bu giderleri gerekli kılan faaliyetlere yükleyen ve faaliyetlerin maliyetlerini ise faaliyetlerin yapılmasını gerektiren mamullere dağıtan bir yöntem olan faaliyete dayalı maliyetlemede “Mamüllerin Faaliyetleri Tükettiği”, “Faaliyetlerinde Kaynakları Tükettiği” varsayımından hareketle genel üretim gideri yükleme verileri sağlanır.
Geleneksel maliyetleme yönteminde, doğrudan üretilen mamul ve hizmetler üzerinde odaklanmak söz konusu iken, faaliyete dayalı maliyetleme yönteminde gerçekleştirilen faaliyetlerdeki çeşitlilik ve farklılık ön planda tutulmaktadır.
Faaliyete dayalı maliyetleme yöntemi sağlık kurumlarına kaynakların tüketimi, doğru maliyetleme fırsatı gibi avantajlar sağlamaktadır. Bunula birlikte bazı sakıncalar da doğurmaktadır. Özellikle, yöntemin sektörde tanınmaması, yöneticilerin performans kaygısı nedeniyle doğru maliyetlemeye yönelmemesi, veri toplamada ve nitelikli personel istihdam etmede güçlüğü bulunması sağlık kurumları açısından sorun oluşturmaktadır.
Kapsamlı faaliyetleri içeren sağlık kurumlarının faaliyete dayalı maliyetleme yöntemini uygulayabilmesi daha rekabetçi bir yapıya kavuşmalarına olanak sağlayacaktır.