Sağlık Kurumlarında Sermaye Maliyeti

Sermaye maliyeti, bir işletmenin kendisine fon sağlayan kişilere ve kuruluşlara bu fonlar karşılığında ödediği fiyattır. Yatırımcılar açısından beklenen ortalama getiri, işletme açısından ortalama sermaye maliyetini oluşturmaktadır. Bunlar: Adi hisse senedinin maliyeti, imtiyazlı hisse senedinin maliyeti ve dağıtılmayan kârların maliyeti şeklindedir.

Hisse senedi yoluyla sağlanan fonların maliyeti, hisse senedi ihracı yoluyla işletmeye sağlanan fon girişlerinin bugünkü değeri ile bu ihtiyaçtan doğan fon çıkışlarının, dolayısıyla gelecekte ödenecek kar paylarının bugünkü değerini eşitleyen iskonto oranıdır. Ancak uygulamada bu formül yerine kâr payı modeli esas alınmaktadır. Adi hisse senedinin maliyeti, hisse başına dağıtılan kâr payının hissenin fiyatına oranlanması ile hesaplanmaktadır.

İmtiyazlı hisse senedi, işletmelerde ortakların özel bir çıkar grubunu temsil etmekte olup maliyeti, imtiyazlı hisse başına dağıtılan kar payının hissenin net girişine oranlanması ile hesaplanmaktadır.

Dağıtılmayan kârlar, işletmelerin otofinansman maliyeti olarak ifade edilmektedir. Dağıtılmayan kârların maliyeti hesaplanırken, hisse senedi maliyeti dikkate alınmakta , gelir vergisinin etkisinin de hesaplama dâhil edilmesi gerekmektedir. Dağıtılmayan kârların ilk bakışta maliyeti olmadığı düşünülebilir. Ancak, dağıtılmayan kârların da bir maliyeti vardır ve bu maliyet, ortakların mahrum kaldıkları kâr payı olan fırsat maliyetidir. Ortaklar, kendilerine dağıtılmayıp işletmede tutulmasına karar verilen kârlardan, en az kendi yatırım fırsatlarından sağlamayı bekledikleri kadar getiri beklerler.

Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, işletmenin sağlamış olduğu tüm kaynakların maliyeti ile kaynakların yatırım içindeki paylarının çarpılarak toplanması sonucu bulunan toplam değerdir.

Sermaye maliyeti, bir işletmenin kendisine fon sağlayan kişilere ve kuruluşlara bu fonlar karşılığında ödediği fiyattır. Yatırımcılar açısından beklenen ortalama getiri, işletme açısından ortalama sermaye maliyetini oluşturmaktadır. Dolayısıyla işletmeler açısından sermaye maliyeti, yatırımdan sağlanan minimum getiri oranını göstermektedir. İşletmelerin çıkarmış olduğu hisse senetlerini satın alan yatırımcıların bu hisselerden beklediği getiri oranı sermaye maliyetini oluşturmaktadır. Sermaye yapısında yabancı kaynağın da olması durumunda sermaye maliyeti, tüm kaynakların ortalamasından oluşmaktadır.

Birçok araştırmacıya göre sermaye maliyeti ile pazar değeri arasında yakın bir ilişki vardır. İşletmenin sermaye maliyeti azaldığı zaman hisse senetlerinin pazar fiyatı artarken, sermaye maliyeti yükseldiği zaman fiyatların düştüğü görülmektedir. Bilindiği üzere finansman kararları ile yatırım (sermaye bütçelemesi) kararları birlikte değerlendirilmektedir. Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan iskonto oranı, bir yatırım projesinin kabul edilebilirliğinde kullanılmaktadır. Proje değerlendirmede kullanılan iskonto oranı, yatırımın finansmanında kullanılan kaynak maliyetini ifade etmektedir.

Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan Net Bugünkü Değer Yöntemi’ nde sermaye maliyeti üzerinden indirgeme işlemi yapılmakta ve Net Bugünkü Değeri pozitif olan projeler kabul edilmektedir. Ayni şekilde proje değerlendirmede kullanılan İç Kârlılık (Verimlilik) Oranı Yöntemi’ ne göre projelerin kabul koşulu, projenin iç kârlılık oranının sermaye maliyetinden büyük olmasıdır. Dolayısıyla işletme değerini artırma amacına yönelik olarak, işletmelerin yatırım kararlarında sermaye maliyetinden daha yüksek bir kârlılık hedefine ulaşılması gerekmektedir.