Sağlık Kurumlarında Malzeme ve Stok Yönetimi

Malzeme Yönetimi

Sağlık kurumlarında özellikle hastanelerde malzeme yönetimin temel amacı, sağlık hizmetlerinde kullanılacak ilaç ve tıbbi malzemenim alternatifler arasından en kaliteli malzemeyi en düşük maliyetle tedarik etmek ve bu malzeme ile en etkili sağlık hizmetini sunmaktadır. Malzeme yönetiminin birincil amaçlarını düşük maliyet, yüksek hizmet kalitesi, verimlilik, kalite güvence, düşük sermaye, etkin stok yönetimi, doğru tedarikçi seçimi ve atık değerlendirme gibi fonksiyonları yerine getirmektir.

Malzeme Yönetiminin Fonksiyonları

İhtiyaç planlama,
Satın alma,
Stok yönetimi,
Depolama ve taşıma,
Kalite kontrol,
Atıkların değerlendirilmesidir.

Modern Malzeme Yönetimi Teknikleri ve Sistemleri

Malzeme İhtiyaç Planlaması (MİP) sistemi, stok yatırımlarını minimize etmek, sağlık hizmeti üretimini ve verimliliğini arttırmak ve hastaya sunulan hizmeti geliştirmek amacıyla kullanılan bir malzeme yönetim çizelgeleme ve kontrol tekniğidir

Üretim Kaynakları Planlaması (ÜKP) sistemi uzun ve orta dönemde sağlık hizmeti üretim faaliyetlerinin planlaması ve kontrolü için kullanılan bir hastane bilişim sistemidir. Sistem sağlık hizmeti üretim aşamalarının planlanması (ameliyathane, poliklinikler, radyoloji, lab gibi) ve denetimini kapsamaktadır.

Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) ya da işletme kaynak planlaması sağlık kurumlarında özellikle sağlık hizmeti üretimi için gereken iş gücü, makine, malzeme gibi kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını ve karar alma süreçlerini desteklemek amacını taşıyan bütünleşik yönetim sistemlerine verilen genel addır

Tam Zamanında Üretim Sistemi (JIT) sağlık hizmeti üretimi için gerekli olan ilaç ve malzemenin hastanın sağlık kurumuna geldiğine veya ihtiyaç duyulduğunda tedarik eden, sıfır stoku ve sıfır hatayı hedef alan bir stratejik bir malzeme yönetim sistemidir. JIT felsefesi, ürünün değerini artırmayan tüm unsurları israf olarak adlandırmaktadır.

Malzeme Yönetim Bilgi Sistemleri

Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi (MKYS)
İlaç Takip Sistemi (İTS)
e‐Reçete
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB) Sistemi
Medula, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP)
Ürün Takip Sistemi (ÜTS)

Malzeme Yönetiminde Yardımcı Teknikler

Barkod Sistemi,
Radyo Frekans İle Tanımlama (RFID),
Karekod
Otomatik ilaç dağıtım ve izleme sistemleridir.

Stok Yönetimi

Stok yönetiminin amacı, toplam stok maliyetlerinin en az olacağı, işletmenin kârlılığını düşürmeyecek stok seviyesini belirlemektir

Stok Kavramı

Gelecekteki gereksinimleri karşılamak amacıyla üretim faaliyetlerinin bir tıkanıklık ile karşılaşılmadan ve verimli olarak yürütülmesini sağlamak için işletmenin elde bulundurduğu fiziksel mallara stok denir.

Stok Maliyetleri

Hastanelerde stok yönetiminin en önemli amacı stok maliyetlerini minimize etmektir. Stok maliyetlerini 6 ana grup içerisinde toplanabilir. Bunlar;

Sipariş Maliyeti

Üretime Hazırlık Maliyeti
Satın Alma Maliyeti
Üretim Maliyeti
Stok Bulundurma Maliyeti
Sermaye Maliyeti
Depolama Maliyeti
Hizmet Maliyeti
Risk Maliyetleri

Stok Bulundurmama (Stoksuzlu) Maliyeti

Stok bulundurma nedenleri

İşletmeler aşağıda belirtilen nedenlerle stok bulundurmaktadır. Belirsizliklere karşı hazırlıklı olma,
Ölçek ekonomilerinden yararlanma,
Spekülatif amaçlı nedenler,
İşletme faaliyetlerinin sürekliliğini sağlama.

Stok Değerlendirme Yöntemleri

İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) Yöntemi
Son Giren İlk Çıkar (LİFO) Yöntemi
Bir Sonraki Girecek Olan İlk Çıkar (NIFO) Yöntemi
Ortalma /Tartılı Ağırlıklı/Hareketli Maliyet Yöntem
Piyasa Fiyatı Yöntemi
Standart Maliyet Yötemi

Stok Kontrol Yöntemleri

Gözle Kontrol Yöntemi
Çift Kutu Yöntemi
Sabit Sipariş Miktarı /Periyodu Yöntemi
ABC Yöntemi
VED Yöntemi
AVC‐VED Matris Yöntemi
Maksimum‐Minimum Yöntemi
Ekonomik Sipariş Miktarı Yöntemi
Diğer Yöntemler