Sosyal Güvenlik Kurumu Mevzuatı

En genel manada sosyal güvenlik; toplumu oluşturan tüm bireylerin hiçbir ayrım gözetilmeksizin, ekonomik ve sosyal açıdan bugünlerinin ve yarınlarının güvence altına alınmasını amaçlayan sistemler bütünüdür. Sosyal güvenlik kavramı, hukuki bir metinde ilk olarak 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanunu'nda (American Social Security Act), daha sonra ise 1941 tarihli Atlantik Paktı Sözleşmesi'nde ve 1944 tarihli Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Philedelphia Konferansında kullanılmıştır.

Cumhuriyetin ilk yıllarında, sayıca fazla olmakla birlikte sosyal sigortalara benzeyen, ancak kişi ve risk bakımından oldukça dar kapsamlı olan bazı emeklilik ve yardımlaşma sandıklarının kuruluşunu ilişkin kanunlar çıkarılmıştır.

Norm birliğinin sağlanması ve sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sistemi oluşturulması maksadıyla, yukarıda kuruluşları bakımından tarihsel süreci özetlenen Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü ve Bağ‐Kur Genel Müdürlüğünü aynı çatı altında toplayan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, 20.05.2006 tarih ve 5502 sayılı Kanun ile kurulmuştur.

Sosyal Güvenlik Kurumu; kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali açıdan özerk, 5502 sayılı Kanun'da ve cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde hüküm bulunmayan hâllerde özel hukuk hükümlerine tabi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ilgili kuruluşudur. Kurumun merkezi Ankara’dadır.

Sosyal Güvenlik Kurumunun organları; genel kurul, yönetim kurulu ve başkanlıktır. Başkanlık teşkilatı ise merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı merkez teşkilatı; hizmet birimlerinden oluşmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı taşra teşkilatı ise Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezlerinden oluşmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumunun temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürülebilir ve çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun görevleri arasında ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak, hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek, haklarının kullanılması ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak, sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek, usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak vb. yer alır.

Kurum, amacı doğrultusunda görevlerini gerçekleştirmek için çeşitli kalemlerden oluşan gelirleri kullanır. Sosyal Güvenlik Kurumunun gelirleri denildiğinde akla sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası prim gelirleri, idari para cezaları, gecikme cezaları, gecikme zamları ve katılım payları, taşınır ve taşınmaz gelirleri, Kurum tarafından hazırlanan her türlü standart form, manyetik, elektronik veya akıllı kart satışından elde edilecek gelirler ile her türlü data hattı, internet kullanımı ve benzeri kira gelirleri vb. gelir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun giderleri ise sosyal sigorta kapsamında sigortalı ve hak sahiplerine ödenecek olan gelir, aylık ve ödenekler, genel sağlık sigortası kapsamında yapılacak giderler, genel yönetim giderleri vb. kapsar.