Çalışanların Sağlık Hakkından Faydalanmasına İlişkin Mevzuat
Kanunun sistematiğine göre çalışanları; bağımlı sigortalı çalışanlar, bağımsız sigortalı çalışanlar, kamu görevlisi olarak çalışanlar şeklinde üç ana gruba ayırmak mümkündür.
Sigortalı olarak çalışmaya başlamış olanlar, tescil edildikleri tarihten itibaren başka herhangi bir işleme gerek olmadan genel sağlık sigortalısı sayılır.
Aylık almaya hak kazanmış kişiler de aylıklarını almaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortası kapsamındadır.
Genel sağlık sigortası kapsamında sağlanan sağlık hizmetlerinden yararlanmak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler açısından bir haktır ve bu haklardan yararlanmayı sağlamak ise SGK'nın yükümlülüğüdür.
Kişilerin yararlandığı haklar ile primlerin tutarı arasında ilişki kurulamamaktadır.
SGK tarafından sağlanan sağlık hizmetlerini koruyucu sağlık hizmetleri, tedavi edici hizmetler, yardımcı üreme sağlama hizmetleri, diş sağlığı hizmetleri, analık hizmetleri ve diğer tamamlayıcı hizmetler olarak maddelemek mümkündür.
Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yukarıda sayılan şartla birlikte, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihte kısa ve uzun vadeli sigorta primleri dâhil genel sağlık sigortası prim borcunun bulunmaması şarttır.
Çalışanların Sağlık Hizmetinden Yararlanması
Genel sağlık sigortası, “toplumun tüm bireylerinin yasada belirtilmiş istisnalar haricinde, hastalık hâlinde her türlü koruyucu, tedavi edici ve bakım üstlenen tıbbi hizmetlerini, iş göremezlik hâlinde sağlıklarını tekrar kazanmaları için gerekli sağlık yardımlarını, analık hâlinde ayakta veya yatarak tıbbi bakım ve tedavilerini belli şartlarla yardımcı üreme yöntemi tedavileri ile bu yasada belirtilmiş ilaç ve tıbbi malzeme yardımını ihtiva eden sigortalılık hâli” olarak tanımlanabilir. Sağlık hizmetlerinden genel sağlık sigortalılık hâlinden yararlanmaya hak kazanan kişi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlanır. 5510 sayılı Kanun ile çalışanlara ve bakmakla yükümlü oldukları kişilere genel sağlık sigortası kapsamında sağlanacak sağlık hizmetleri ve diğer haklar düzenlenmiştir.
Çalışanların Sağlık Hizmetinden Yararlanmasına İlişkin Mevzuat
Çalışan kişi, sosyal güvenlik sistemine dâhil olma hakkına sahiptir. Bu hak, aynı zamanda bir yükümlülük olarak da ifade edilebilir. Nitekim bu durum kanunen zorunludur. Çalışanın bu hakkın yerine getirilmesini işverenden talep etme hakkı vardır. Bu hak yerine getirilmediği takdirde çalışanın bunu işvereninden talep etme ve yasal yollara başvurma hakkı mevcuttur. Kanunun sistematiğine göre çalışanları; bağımlı sigortalı çalışanlar, bağımsız sigortalı çalışanlar, kamu görevlisi olarak çalışanlar şeklinde üç ana gruba ayırmak mümkündür.
Aşağıda belirtilenler doğrudan sigortalı sayılırlar ve sağlık yardımından yararlanırlar.
- 5510 4/I‐a statüsünde bağımlı çalışanlar
- 5510 4/I‐b statüsünde bağımsız sigortalı çalışanlar
- 5510 4/I‐c statüsünde kamu görevlisi olarak çalışanlar
Hak Sahiplerinin Sağlık Yardımından Yararlanması
Hak sahibinden kasıt, genel sağlık sigortalısının sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı sebebiyle gelir veya aylık almayan eşi, 18 yaşını doldurmamış çocuğu, lise ve dengi okullarda çıraklık eğitimi alanların 25 yaşını doldurmamış çocukları.