Ölen Sigortalının Hak Sahiplerine İlişkin Mevzuat

Ölüm, her insan için kaçınılmaz bir sondur. Ölüm, sosyal güvenlik risklerinden biri olmakla beraber, ölümün gerçekleşmesi hâlinde ölen sigortalının yakınları gelir kaybına uğrarlar. Sigortalının ölümü ile birlikte geride kalan eş, henüz çalışma yaşına gelmemiş çocuklar ve sigortalının desteğiyle yaşamlarını sürdüren ana‐babaya kesilen gelirlerinin yerini alacak yardımın yapılması gerekir. Ölen sigortalının maaşı bu sayılan yakınlara bağlanır.

Ölen Sigortalının Hak Sahiplerine İlişkin Mevzuat

Sigortalının ölümünün gerçekleşmesi ile beraber sigortalının geride kalan yakınları normal geçim olanaklarını kaybederler. Sigortalının geride kalan yakınları sigortalının eşi, henüz çalışmaya başlamamış çocukları ve sigortalının bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasıdır.

Sigortalının ölümü ile geride kalanlara, ölen kişinin hizmet akdi veya bağımsız çalışan olması veya kamu çalışanı olması hâlinde farklı kurallar uygulanır

Ölüm Aylığının Bağlanacağı Kişiler

Ölüm aylığı, ölen sigortalının;

• Eşine,
• Çocuklarına,
• Anne ve babasına bağlanır.

Hayatını Kaybeden Sigortalının Eşine Aylık Bağlanmasının Şartları

Eşine aylık bağlanması için ölüm tarihinde sigortalının eşi ile yasal evlilik bağı bulunması şarttır. Sigortalının dul eşine %50’si; aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve bentleri hariç kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması hâlinde %75’i oranında aylık bağlanacaktır.

Hayatını Kaybeden Sigortalının Anne ve/veya Babasına Aylık Bağlanması

Anne ve/veya babaya aylık bağlanabilmesi için de yine birtakım kıstaslar mevcuttur. Öncelikle anne ve/veya baba 65 yaşın altında ise ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından geriye artan hisse olmak zorundadır. Ayrıca anne ve/veya babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş oldukları gelirleri asgari ücretin net tutarından az olmak zorundadır. Yine anne ve/veya babaya ölen çocuklarından ölüm aylığı bağlanabilmesi için diğer çocuklarından hak kazanılan gelir/aylıklar hariç olmak üzere, gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması da şarttır. Anne ve/veya baba 65 yaşın üstünde ise, yukarıda belirtilen şartları taşımaları hâlinde ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından geriye artan hisseye bakılmamakta, artan hisse olmasa bile ölüm aylığı bağlanmaktadır.

Ölüm Aylığının Bağlanacağı Kişiler

Ölüm aylığı,

Ölen sigortalının;

• Eşine,
• Çocuklarına,
• Anne ve babasına bağlanır.

Ölüm Aylığı Bağlanması

Ölüm aylığı bağlanabilmesi için hak sahiplerinin örneği kurumca hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine başvurması şarttır. Hizmet akdine tabi (4/a'lı) ve kendi nam ve hesabına (4/b'li) çalışmış sigortalıların hak sahipleri için;

Tahsis talep dilekçesine;

• 18 yaşını doldurmayanlar hariç, lise ve dengi öğrenim görmesi hâlinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi hâlinde 25 yaşını doldurmayan erkek çocukların ilgili öğretim kurumundan alacakları öğrenci belgesi,
• 15 yaşından küçük çocuklar hariç olmak üzere bir adet fotoğraf,
• Malul çocuklar için sağlık kurulu raporu,
• Vasi İlamı (Hak sahiplerine vasi tayin edilmesi durumunda) eklenir.

Ölen sigortalının;

Eşi yeniden evlendiği takdirde,

• Ölen sigortalının çocuklarının kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlamaları,
• Kendi sigortalılıkları nedeniyle taraflarına gelir veya aylık bağlanması, evli olmayan kız çocuğu evlendiği takdirde,
• Herhangi bir eğitim kurumunda öğrenim görmeyen erkek çocuğu 18 yaşını doldurduğu, ortaöğrenim gören erkek çocuğu 20 yaşını doldurduğu, yükseköğrenim gören erkek çocuğu 25 yaşını doldurduğu takdirde,
• Anne ve/veya babasına, diğer çocuklarından hak kazandıkları gelir/aylıklar dışında, gelir/aylık bağlandığı takdirde,
• Anne ve/veya babası asgari ücretin net tutarından fazla gelir elde ettiği takdirde bağlanmış bulunan ölüm aylıkları kesilir.

Dul ve yetim aylığı alanlar aylıkları ve bağlı oldukları kanun gereği sağlık hizmeti alabileceklerdir.