Türkiye’de Sağlık Sektörü

Türkiye'de Sağlık Hizmetlerinin Yapısı

Türkiye’de sağlık sektörü; erişebilirliğin artması ve olumlu ekonomik gelişmeler neticesinde artan satın alma gücü gibi etkenler ve son yıllarda sektöre ilişkin gerçekleşen destekleyici gelişmelere paralel olarak büyümektedir.

Sağlık Bakanlığı 2017 yıl sonu verilerine göre, Türkiye’de toplam 1518 hastane bulunmaktadır. Bunun 879’ Sağlık Bakanlığı'na, 68’i üniversitelere, 571’i özel sektöre aittir. Yine 2017 yılındaki toplam hastane yatağı sayısı 225.863’tür. Bu rakamın 135.339’u Sağlık Bakanlığı’na, 41.324’ü üniversitelere, 49.200’ü ise özel sektöre aittir. Bu verilere göre, Sağlık Bakanlığının sağlık sektöründeki ağırlığı devam etmektedir.

Sağlık Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı "Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekaleti" adı altında 15.5.1920 tarih ve 3 sayılı yasayla kurulmuştur. Bakanlık; genellikle koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerini yürütmek, sağlık personeli yetiştirmek, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim yapmak, sağlık kurumları kurmak ve işletmek, diğer kamu kuruluşları ile özel kesime sağlık kurumları kurma ve işletme izni ve bunları denetlemekle yükümlüdür.

Üniversiteler (Tıp Fakülteleri)

Türkiye’de üniversitelerin birimi olarak faaliyet gösteren tıp fakülteleri önemli üç işlevi yerine getirmektedirler. Birincisi, kamu sektöründe araştırma yapmak; ikincisi yüksek düzeyde sağlık personeli yetiştirmek için eğitim vermek; üçüncüsü de sağlık hizmetlerini doğrudan toplumun kullanımına sunmaktır. 2017 yılı verilerine göre, üniversitelerin 68 hastane ve 41.324 yatak kapasitesiyle Türk sağlık sistemi içerisinde çok önemli bir yeri vardır.

Türkiye'de Temel Sağlık Sorunları

Demografik Sorunlar

İnsan faktörü mal ve hizmet üretiminin temel elemanı olmasının yanı sıra, üretilen mal ve hizmetlerin tüketimi açısından da önemlidir. Bu yönüyle bir ülkenin nüfusu, nüfusun nitelikleri ve yaş gruplarına göre dağılımı, o ülkenin gücünü belirleyen önemli bir göstergedir. Ülke nüfusun sayı olarak yetersiz olması, ekonomik kaynakların atıl kalmasına yol açarak önemli kayıplara sebep olabilir. İşte ülkenin doğal kaynaklarını mevcut sermaye ile en iyi bir şekilde kullanabilecek nüfus miktarına "optimal nüfus" denilmektedir.

Kötü Beslenme Sorunu

Kötü beslenme yaygınlığı ve onun zararlı etkisinin en çok çocuklar arasında olduğu saptanmıştır. Kötü beslenme düşük gelirli ülkelerde 5 yaşın altındaki çocuklar arasındaki bütün ölümlerin yarıdan çoğunda birinci ve çok önemli bir faktör olarak gösterilmektedir.

Çevre Sağlığı Sorunu

Çevre sağlığı sorunları özellikle büyük kentlerde daha da yoğun yaşanmaktadır. Çünkü kirliliği yaratan insanlardır. Çevre şartlarının sağlığa uygun olmaması, birtakım bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasında ve yayılmasında büyük rol oynamaktadır.

Yeterli Miktar, Kalite ve Tipte Tıbbi Bakımın Olmayışı Sorunu

Türkiye’de sağlık hizmetlerini yerine getirecek yetişmiş insan gücünün yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

Türkiye'de Kırsal ve Kentsel Alanlardaki Sağlık Anlayışı ve Doktor Hasta İlişkisi

Türkiye’de doktor-hasta ilişkileri açısından yapılan tüm değerlendirmelerin sonuçları göstermiştir ki, doktorlar mutlak üstünlük psikolojisiyle bazen sert tutumlarla hastaya yaklaşırken, hastalar daha muhtaç ve daha ezik bir psikolojiyle doktora yaklaşmaktadır.

Türkiyede Sağlık Reformları

Türkiye’deki ilk sağlık reformu hamlesi 1987 yılındaki “Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu” ile olmuştur. Sağlıkta reform sürecinin en son hamlesi ise, kamu hastanelerinin elden çıkarılmasına yönelik “Kamu Hastaneler Birliği” uygulamasının Kasım 2011 tarihinde yayınlanan 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle uygulamaya konulmasıdır. Bu uygulama 2017 yılında kaldırılmıştır.

Genel Sağlık Sigortası

1 Ocak 2012 yılından itibaren zorunlu Genel sağlık Sigortası (GSS) uygulamasına geçilmiş ve sağlık sisteminin finansmanında köklü değişikliklere gidilmiştir. GSS, sağlık hizmeti alacak bireylerden prim toplama esasına dayanan bir finansman sistemidir.

Aile Hekimliği

5258 sayılı “Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun” 2004 yılında çıkarılmıştır.

Sağlık İşletmesi Modeli

Sağlık işletmesine dönüş modeli çerçevesinde, ilk olarak Sağlık Bakanlığı'na bağlı olmayan Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) hastanelerinin bakanlığa bağlanması sağlanmıştır.

Türkiye'de Sağlık Sektörünün Güçlü ve Zayıf Yönleri ile Fırsatları ve Tehditleri

Sektörün Güçlü Yönleri

Türk toplumu hastalıklarının tedavisi için tıp merkezlerine gitme alışkanlığı kazanmıştır.

Sektörün Zayıf Yönleri

Sağlık hizmetleri için genel bütçeden sınırlı pay ayrılmaktadır.

Sektörün Fırsatları

Sağlık verilerinin raporlanarak en iyi uygulamaların tespit edilebilmesi ve sağlık ekonomisi metotlarından yararlanma fırsatları gelişmiştir.

Sektörün Tehditleri

Tıbbi hizmet, teknoloji ve malzeme fiyatlarının, dolayısıyla maliyetin sürekli artması ve finansmanı zorlaştırması sorunu yaşanmaktadır.