Risk Kontrol Teknikleri
Şirketlerde oluşturulan risk envanteri; finansal riskleri, stratejik riskleri, operasyonel riskleri ve tehlike risklerini içermektedir. Risklerin yönetiminde ilk aşamada, risk olasılıklarının niteliğinin doğru tespiti gereklidir. Sonraki aşamada, şirketin faaliyetlerine uygun işlemlerin gerçekleştirilmesi gereklidir. Çünkü, risklerin yanlış veya eksik listelenmesi, olası risklerin yanlış değerlendirilmesine yol açacaktır. Tespit edilen riskler, şirketleri direkt olarak yapısal boyutta etkilemektedir. Buna göre risk yönetimi; mevcut kaynakları koruma, fırsatları değerlendirme ve işlem belirsizliklerini sınırlamada işlevseldir.
Şirketler risk içeren işlemlere ilişkin olarak çeşitli yollarla değerlerini arttırabilir. Şirketlerde oluşturulan risk envanteri; finansal riskleri, stratejik riskleri, operasyonel riskleri ve tehlike risklerini içermektedir. Risklerin yönetiminde öncelikli olarak risk olasılıklarının doğru tespiti önemlidir. Sonraki aşamada, şirketin organizasyon faaliyetlerine uygun işlemler gerçekleştirmesi gereklidir. Çünkü, risklerin yanlış veya eksik listelenmesi, olası risklerin yanlış değerlendirilmesine yol açacaktır.
Risklere karşı önlem almak şirket bütçesini olumsuz etkileyeceğinden, bazen risklerin kabulü mümkün olmaktadır. Risk sonuçlarını değerlemede geçerli risk kontrol teknikleri, meydana gelen kayıpları durdurmayı öngörmektedir.
Riskin kontrolü ya da giderilmesi sürecinde temel kontrol teknikleri genel şekliyle riskten kaçınma, riskin kontrolü, riskin azaltılması, riskin devri ve paylaşımı tekniklerinden oluşmaktadır.
Risk yönetimi, iyi ya da kötü olayların olabilirliği durumunda amaçlara ulaştırıcı kaynakları planlayan, düzenleyen, yöneten ve denetleyen süreçtir. Buna göre risk, ne mümkün ne de tamamen belli olan bir olayın ihtimaliyle doğar. Olasılık düzeyinde gelecek belirlenir, sürprizler gerçekleşemez. Bu nedenle bu gibi gelişmeler risk içermez.
Risklerin kabul edilmesi için risk, kontrol edilebilir düzeyde olmalıdır. Risk kayıplarını değerlemeden sonra risk yönetimi sürecindeki ikinci adım, risk kaybını önlemedir. Burada, belirli bir kaybın oluşması olasılığı ile başa çıkmak için uygun risk yönetim tekniklerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine bu aşamada hedef, kayıpların öngörülemezliğini tespit etmektir.
Riskin azaltılmasına yönelik kontroller ve faaliyetler olay öncesi ve olay sonrası olarak sınıflandırılır. Meydana gelebilecek istenmeyen durumlar için kişiler ya da şirketler çeşitli önlemler alarak risk azaltılabilir. Örneğin meydana gelebilecek olası bir kaza veya yangın olayı için yangın söndürme tertibatı kurmak ve yangın sonrası meydana gelebilecek zararları azaltmak için sigortalama yolu seçilebilir. Çeşitli risklere maruz olan şirketler, çalışanlarına tehlikeli bölgeleri tanıtarak veya güvenlik için kullanılacak özel giysi ve tertibatları sağlayarak meydana gelebilecek tehlikeleri azaltmaya çalışırlar.
Risk yönetimi değerlendirme sürecinde en belirgin şekliyle finansal standartlar ve etkililik standartları öne çıkmaktadır. Risk kontrol yönetimi süreci kapsamında, kayıpların giderilmesinde söz konusu olan “riskin finanslanması” ve “devri” gibi iki temele dayandığı ve risk yönetiminin ilk aşamada “kayıplara maruz kalınması”nı temel alırken nihai olarak “devir ve paylaşım” boyutlarını içerdiği görülmektedir.
Risk kontrol uygulamalarında, mevcut riskin konusu ve risk düzeyi-derecesi tespiti yapılır. Mevcut risk düzeyi, öngörülen risk seviyesi ile karşılaştırıldığında pozitif yönde gelişme varsa süreç devam ettirilir. Öte yandan, risk kayıpları giderilmeye çalışılırken bu noktada, uygulanabilir risk kontrol tekniklerinin, risk kontrol sürecinin işlevsel ve sürdürülebilir olmasındaki temel adım olduğunu bilmek gereklidir. Bu nedenle risklerin kontrol uygulamalarında, koşulların gerekli ve geçerli kıldığı kontrol tekniğini işlevselleştirmek önem arz eder.