İş Hayatında Risk Faktörleri
Günlük hayatımızda ve çalışma hayatımızda sağlımızı ve güvenliğimizi etkileyen birçok riskle karşı karşıya gelmekteyiz, çalışma koşullarında ki riskleri belirleyip minimize edip ortadan kaldırmanın yollarını bulmak için çalışmalıyız.
Fiziksel Risk Faktörleri: Titreşim, gürültü, yetersiz havalandırma, termal konfor, yetersiz veya aşırı aydınlatma, radyasyon, alçak veya yüksek basınç.
Kimyasal Tehlike Faktörleri: Patlayıcı, oksitleyici, toksik gazlar, organik sıvıların buharları, ergimiş hâldeki metal gazları, asit bazlar nedeniyle yanmalar, tosik tozlar, kanserojen tozlar, fibrojenik tozlar ve alerjik tozlardır.
Elektrikle Çalışma Esnasında Oluşabilecek Tehlike Faktörleri: Elektrik ve aydınlatma tesisatının periyodik kontrollerinin uzman kişilerce yapılmaması, yetkisiz kişilerin arızalara müdahale etmeleri, yüksek gerilim ile çalışmada gerekli kurallara uyulmamasıdır.
Mekanik Tehlike Faktörleri: Makine ve tezgâhı tehlike anında durdurmak için stop butonun ya da otomatik swich’lerin bulunmaması, yetersiz ve uygun olmayan makine ve koruyucu teçhizat kullanılması, yetersiz uyarı sistemleri, makinelerin bakım ve periyodik kontrollerinin yapılmamasıdır.
Tehlikeli yöntem ve işlemlerden kaynaklı risk faktörleri: Yüksek malzeme istifleme, gereken uyarı, ikaz işaret ve yazılarının konmamış olması, işe yeni başlayan işçiye çalıştığı işle ve iş sağlığı ve güvenliği konularında alıştırma ve işbaşı eğitimi vermeden çalıştırma, makinelerin ve teçhizatın yanlış yerlere yerleştirilmesidir.
İşyeri Ortamından Kaynaklanan Tehlike Faktörleri: İş yeri zemininin bozuk veya kaygan olması, yetersiz yollar, acil çıkış kapıları, dağınık çalışma alanı, düzensiz yerleşim sorunlarıdır.
Risk Değerlendirme Süreçleri
1. Planlama: Detaylı plan hazırlaması ve iç talimatların hazırlaması.
2. Sınıflandırma: Faaliyetler özelliklerine göre sınıflandırmaya tabi tutulur.
3. Veri toplama: Veri toplama araçları aracılığıyla veriler toplanmaktadır. Veriler kaydedilirken ne zaman toplandığı, kimden toplandığı belirtilmelidir.
4. Tehlikelerin tanımlanması: Tehlike veya olasılıklardan kimler nasıl ve ne şekilde etkilenebileceği dikkate alınır.
5. Alınacak önlemlerin belirlenmesi: Önceliğin derecesine göre ve yüksek öncelikli olan yöntemden başlayarak daha az öncelikli olana doğru sıralanarak belirlenir.
6. Risk değerlendirme raporunun hazırlanması: Risk değerlendirme raporunda yapılan işlerin tanımlanması, mevcut riskler neler, risklerden etkilenen çalışanların tespiti ve listesi, zarar hasar ve yaralanmanın şiddet değeri, risk değerlendirmenin sonuçları, alınması gereken kontrol önlemleri bulunur.
7. Denetim izleme ve gözden geçirme: Planlanmış düzenlemelerin uygunluğunu, kuruluşun politika ve amaçlarının karşılanıp karşılanmadığını, denetim sonuçlarının yönetime bildirilmesi faaliyetlerini kapsar.
8. Yönetimin gözden geçirme toplantısı: Mevzuat değişikliklerinin neler getirdiği, işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili olaylardan alınan derslerin bir daha olmaması, iletişim ve rapor verme düzenini sağlamak amacıyla yapılır.