Tekstilde Renk

Renk Kavramı

Rengin modern bilimde anlaşılması 1600’lü yıllarda ışığın spektral yapısının Isaac Newton tarafından keşfedilmesiyle başlamıştır. Newton’a göre ışık partiküller akışı olarak tanımlanmaktadır. Prizma deneyi sayesinde beyaz ışığın farklı renklere ayrışabileceğini göstermiştir. Renk günlük yaşantımızda birçok şeyi etkiler. Örneğin; duygularımızı, ruh hâlimizi ve doğadan zevk alma şeklimizi arttırır. Bu yüzden bu önemli kavramın tekstil endüstrisinde de kullanımı büyük önem arz etmektedir.

Renk Sistemleri

Renklerin bir sistem dahilinde düzenlenmeleri oldukça eski tarihlere dayanmaktadır. Günümüzde de bilim insanları tarafından fazla sayıda renk sistemi bulunmuş ve paylaşılmıştır.

Oswald Renk Sistemi

Bu sistem taban tabana yapıştırılmış iki konik üzerinde bütün renkleri barındırmaktadır. Bu sistem eski bir tarih olan 1917 yılında insanlarla paylaşılmıştır.

Munsell Renk Sistemi

1915 yılında ABD’de geliştirilmiş bu sistem geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Bu sistemde merkezde siyah-gri ve beyazın oluşturduğu bir eksen bulunur.

Manfred Richter Renk Sistemi

Bu sistemin keşfi 1950 yılında Almanya’da Manfred Richter tarafından yapılmıştır. Daha sonrasında bu sistem Alman standartlarında DIN renk sistemi olarak sunulmuştur.

CIE Renk Sistemi

Bu sistem Uluslararası Işık Komisyonu CIE tarafından geliştirilmiştir. Bu renk sistemi standart renk değerlerinden x ve y’nin kullanımı ile elde edilir.

CIELAB Renk Sistemi

CIE renk sisteminin dezavantajları saptandıktan sonra 1970 yılında tekstil sanayisinde oldukça fazla oranda kullanım alanına sahip olan CIELAB renk sistemi geliştirilmiştir.

Renk Ölçümleri ve Cihazları

Renk ölçümünde kullanılan 3 farklı yöntem vardır. Bunlar; karşılaştırma yöntemi, üç filtreli ölçme yöntemi ve spektral yöntemdir.

Karşılaştırma Yöntemi

Karşılaştırma yönteminde değerlendirilmesi yapılacak olan renk, birkaç rengi aditif olarak karşılaştırmak esasına dayanılarak elde edilmeye çalışılır. Ancak bu yöntemin kullanımı günümüzde artık bulunmamaktadır.

Üç Filtreli Ölçme Yöntemi

Üç filtreli ölçme yönteminde kırmızı, mavi ve yeşil olmak üzere üç adet filtre ve üç adet fotoelektriksel alıcı bulunmaktadır. Bu filtrelerle yapılan ölçümler sonucunda X, Y ve Z değerlerine ulaşmak mümkündür. Ancak bu yöntem kullanılarak remisyon eğrilerinin çıkarılması mümkün değildir.

Spektral Yöntem

Bu yöntem renk ölçümünün temel yöntemi olarak kabul edilmektedir. Bu yöntemde spektralfotometreler yardımıyla fiziksel olarak renk ölçümü yapılmaktadır.

Spektral Yöntem İle Ölçüm Cihazı (Spektrofotometre)

Bu yöntemin kullanıldığı cihazın adı, spektrofotometredir. Bu cihaz yardımı ile renk ölçümleri günümüzde yaygın bir şekilde yapılmaktadır. Bu cihazda ölçüm yapmak için ışık kaynağı, renkli bir örnek ve yansıtılan ışığa ihtiyaç duyulmaktadır.

Tekstilde Renk Ölçümünün Kullanım Alanları

Tekstil sektöründe renk ölçümünün kullanıldığı alan, tekstil terbiyesidir. Renk ölçümü özellikle tekstil boyamacılığı ve baskıcılığında geniş bir alana sahip olmuştur.

Renk Ölçümünü Etkileyen Faktörler

Renk ölçümünün yapıldığı cihazlarda ölçümü etkileyen birçok faktör vardır. Doğru bir renk ölçümü yapabilmek için mümkün olunan en iyi şartların sağlanması gerekmektedir. Renk ölçümünü etkileyen faktörler arasında ölçüm yapılan yerin zemini, kumaş yüzeyinin düzgünlük dercesi, kumaşın yapısındaki nem oranı ve kumaşın sahip oılduğu sıcaklık gösterilebilir.

Tekstil Mamullerinin Beyazlık Derecesi

Tekstil mamullerinin beyazlık derecesinin arttırılması için 4 farklı yol vardır. Bunlar; ağartma, çivitleme, optik beyazlatma ve beyaz pigment aplike edilmesidir.