Rekreasyon ve Liderlik
20. yy sonlarından itibaren önem kazanan ve günümüzde bireylerin kendini ifade etme biçimi olan serbest zaman rekreasyon aktivitelerinin doğru ve sonuca ulaşmak üzere icra edilebilmesinin yolunun alanında uzman liderlerden geçtiği oldukça açıktır.
liderlik kavram olarak bir grubun içerisinden yükselen, grubun dinamiklerini tanıyan ve grubun ihtiyaçlarına göre hareket ederek liderlik ettiği bireyleri arzulanan sonuca ulaştıran bireydir. Lider, genellikle rol modeldir ve liderlik ettiği grup ile birlikte yürümesine rağmen takip edilen kişidir.
Farklı liderlik davranış türleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları karizmatik, geleneksel, yasal-rasyonel, otokritik, demokratik, laissez-faire, yönetsel ve dönüşümsel lider olarak sıralanabilir. Liderin içerisinde bulunduğu durum farklı liderlik davranışları göstermesine sebep olabilir. Bu nedenle liderlik türlerini iyi yada kötü olarak değil, durumsal olarak değerlendirmek gereklidir.
Liderlik ve lider kavramlarını açıklamak üzere literatürde farklı liderlik kuramları yer almaktadır. Bunlardan bazıları Özellik Kuramı, Davranışsal Liderlik Kuramı ve Durumsal Liderlik Kuramıdır. Özellik Kuramı liderin doğuştan gelen fiziksel ve zihinsel bazı özellikleri olduğunu bu nedenle liderlik kişilik özelliğinin sonradan kazanılamayacağını savunur. Davranışsal Liderlik Kuramı'nın temelinde liderin karakteristik özelliklerindense, liderlik yaptığı esnada sergilediği davranışın belirleyici olduğu yatmaktadır. Durumsal Liderlik Kuramı etkin bir lider olmak için bireyin farklı durumların taleplerine kendi stilini adapte etme becerisi olarak yaklaşmaktadır.
Rekreasyon liderliğinin çerçevesi serbest zaman içerisinde yapılan etkinlikleri kapsamaktadır. Rekreasyon liderlerine duyulan gereklilik ise serbest zamanda yapılan rekreasyonel etkinliklerin sadece bireyi değil aynı zamanda toplumu etkileyebilme potansiyelinden kaynaklanmaktadır.
Rekreasyon liderinde bulunması gereken bazı özellikler şöyle sıralanabilir: özgüven, empati, tolerans, duygusal zekâ ve inisiyatif alma.
Rekreasyon liderinin yetenekleri arasında genel anlamda soyut düşünme, bireysel arası beceriler ve girişimcilik becerileri bulunmaktadır. Bunlar haricinde bir rekreasyon lideri rol model olabilen bir bireydir. Grubu ile güçlü bir iletişime sahiptir. Grup üyelerin cesaretlendirir. Liderlik ettiği bireylerin kendisine güvenmesini sağlar. Tutarlı ve adil davranışlar içerisindedir. Aynı zamanda oldukça iyi bir dinleyicidir. Etkinlikler esnasında oldukça dikkatlidir ve planlama bütçeleme ve organize etme gibi yönetsel becerilere de haizdir.
Genel anlamda göz önünde bulundurulduğunda, rekreasyon liderinin en önemli sorumluluğu liderlik ettiği grubun nihai amacına ulaşmasını sağlamaktır. Bu nedenle de en başta rekreasyon lideri gerçekleştirilecek olan etkinliğin seçimi ve programlanmasından sorumludur. Bu basamakta ise en önemli görev olarak risk analizi rekreasyon liderinin karşısına çıkmaktadır. Rekreasyon lideri aynı zamanda liderlik ettiği grubu etkinlik ile ilgili bilgilendirir ve gerekli olması durumunda belirli eğitimlerle onları destekler. Rekreasyon liderinin görev ve sorumlulukları arasında liderlik ettiği bireyleri cesaretlendirmek ve desteklemek bulunmaktadır. Ayrıca rekreasyon lideri yapılacak etkinlikte görev ve sorumluluk tayin ederken grubu içerisindeki üyelerin özelliklerini göz önünde bulundurmalıdır. Ayrıca yapılan etkinliği de katılımcıların özelliklerine göre biçimlendirmelidir.
Rekreasyon lideri serbest zamanda yapılan rekreasyon aktivitelerinin bulunduğu her ortamda iş imkânı bulabilmektedir. Bunlar içerisinde özel kurslar, belediye ve gençlik merkezleri destekli programlar, kamp liderliği, turizm faaliyetleri içerisinde yer alan animasyondan ekstrem sporlara kadar geniş bir yelpazesi olan etkinlikler, üniversiteler içerisinde akademik çalışan gibi pozisyonlar bulunabilmektedir.