Reklam Sektörü ve Yaratıcı İnsan Kaynağı

Reklam ve yaratıcılık birbirinden ayrılamaz bir bütünün parçalarıdır. Yaratıcılık olmadan reklamcılık belirli kurallar dâhilinde hazırlanan ticari mesajlar niteliğini kazanır. Reklam yaratıcılığı; bir ürün veya hizmet, kuruluş ya da kurumlar için uygun mesaj ve medya seçimini sağlama ve bu iki unsur arasında dengeyi sağlama işlevidir. Reklam sektöründe bireysel yaratıcılıklar, bir örgüt düzeni içerisinde etkileşim yaratılarak kurumsal yaratıcılığa dönüşür. Bu nedenle reklam sektöründe insan kaynağı yönetimi oldukça önemlidir.

Reklam sektörü; reklamverenler, reklam ajansları, medya ajansları, reklam mecraları ile reklam üretiminde etkili olan yapımcıları da kapsayacak şekilde oldukça geniş bir yapı göstermektedir. Reklamverenler, “müşteri işletme” ya da “müşteri” olarak da adlandırılmaktadır. Reklam ajansları ise etkin bir reklam üretimi için alanında uzman, yaratıcı insan kaynağı bulunduran kuruluşlardır. Reklam sektöründe yer alan bir diğer yapı olan medya içerisinde geleneksel iletişim araçlarının yanı sıra dijital iletişim araçları da bulunmaktadır. Reklam sektörünün temel yapı taşları arasında ayrıca mesleki örgütler ile reklam mevzuatı da bulunmaktadır.

Reklam sektöründe yaratıcı insan kaynağını; geleneksel reklam ajansları ile dijital reklam ajanslarındaki kariyer alanları ve medya yaratıcılığı olmak üzere üç ana kategoride değerlendirmek mümkündür.

Reklam sektöründe yaratıcı insan kaynağının en yoğun olduğu taraf reklam ajanslarıdır. Ajanslar ürünlere ilişkin mesajın en yaratıcı şeklide aktarılabilmesi amacıyla alanında uzmanlaşmış, yaratıcı bireylerin bir araya geldiği kurumlardır. Ajans bünyesinde yer alan insan kaynakları birimi eleman seçimi, oryantasyonu, ücret belirlenmesinin yanı sıra yaratıcılığı destekleyecek çalışma ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmalar yapmaktadır. Bir reklam ajansında görevli insan kaynakları yöneticileri, bir yandan bağlı olduğu birimin işlevlerini yerine getirirlerken öte yandan ajansın tüm bölümlerinde yaratıcı iklimi geliştirecek meslek içi eğitime önem vermelidirler. Reklam ajanslarındaki insan kaynakları birimi özellikle metin yazma, sunum, medya satın alma gibi ajansın temel fonksiyonlarına ilişkin bilgilendirme toplantıları ve eğitimler gibi uygulamalara olanak sağlamaya özen göstermelilerdir.

Bir reklam ajansında yer alan birimler; müşteri ilişkileri bölümü, yaratıcı bölüm, stratejik araştırma ve planlama ile idari- mali işler olarak sıralanabilir. Bunlara ek olarak pazarlama, prodüksiyon, insan kaynakları birimleri de bulunabilir. Ancak ajans hangi büyüklük ve türde olursa olsun reklam sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin hepsinde yaratıcı birim vardır.

Reklam ajanslarında yaratıcı bölümü ilk kez kullanan ünlü reklamcı William Bernbach’ tır. Yaratıcı bölümler reklam ilişkin sürecin ilk aşaması olan yaratıcı fikirlerin geliştirilmesinden sorumludur. Bir reklam fikrinin hazırlanması ile ilgili faaliyetleri içeren yaratıcı bölümde reklam yazarı, sanat yönetmeni (art direktör) ve yapım sorumlusu (prodüktör) olmak üzere üç ana grup ve bu gruplara bağlı görevliler bulunmaktadır.

Reklamverenlerin dijital iletişim ihtiyaçlarına çözümler sunan bu yeni nesil ajanslara dijital ajans denilmektedir. Geleneksel ajanslardan farklı olarak yaratıcı birim ve teknoloji birimi olmak üzere iki temel birimden oluşmaktadır. Bu ajanslarda yer alan görev alanlarını; dijital yaratıcı yönetmen, içerik editörü, içerik yazarı ve içerik pazarlamacı, dijital sanat yönetmeni, dijital medya uzmanı, sosyal ve dijital medya yaratıcı içerik uzmanı, ile dijital video ve görüntü hizmetleri olarak sıralamak mümkündür.

Medya sektöründe büyüme ile medyanın tüketici yapısındaki değişimine bağlı olarak farklı alternatiflerin ortaya çıkışı neticesinde reklam mecrasındaki yaratıcılık da oldukça önemli hâle gelmiştir. Medyada yaratıcılık; medya planlarındaki yaratıcılık ve yaratıcı mecra olmak üzere iki temel alanda incelenmektedir.