Sosyal İçerikli Reklam Kampanyaları ve Uygulamaları
Sosyal Pazarlama ve Sosyal İçerik Pazarlaması
Sosyal içerik pazarlaması, sosyal bir kavramın çıkar gruplarınca işlenmesi ve ihtiyaç olarak örneğin çevrenin, yaşlıların veya çocukların koşullarının iyileştirilmesine yönelik çabalar bütünü biçiminde tanımlanmaktadır. Burada pek tabi ki, sosyal sorunları olan kesimler, empati yapılarak algılanmak ve olası müşteriler olarak kazanılmak durumundadır.
Sosyal pazarlama, alkollü araba kullanma, boğulma, aile içi şiddet, cep telefonlarını sağduyulu bir biçimde kullanma, cinsel saldırı, yangın önleme, afete hazırlık, silahların güvenli bir biçimde saklanması, bisiklet kaskı ve kemer kullanma, intiharların önlenmesi gibi konuları hedef alabilmektedir. Çevrenin korunması doğrultusunda su kaynakları ve kalitesini, doğal hayatı ve yenilenemeyen kaynakları iyileştirmeyi ve korumayı hedeflemektedir.
Sosyal içerik ya da sosyal sorun pazarlaması, işletmeler tarafından uygulandığında alt yapı için önemli ip uçları sunabilmektedir. Bunlar; vizyon, misyon ve amaçlarla uyumlu bir alan seçilmesi, kurumsal kaynakların değerlendirilmesi, rakiplerin varsa sosyal soruna yönelik konumlandırmalarının gözden geçirilmesi, ortakların dikkatli bir biçimde seçilmesi, üstlenilen sorumluluk programının adının önemsenmesi, sürdürülebilirliğin sağlanması, varlıkların güçlendirilmesi, olası dağıtım kanalları ile iletişime geçilmesi, yerel olunması ve yenilik yapılması şeklindedir.
Kurumsal kaynaklar, işletmenin sosyal amaçlarıyla uyumlu bir yapı göstermeli ve işletme temel amaçlar doğrultusunda bu kaynakları kullanmaktan kaçınmamalıdır. İşletmenin olası rakipleri arasında kendisi gibi sosyal sorunlar üzerinden giderek pazarlama yapmakta olan işletmeler olabilir. Dolayısıyla, rakiplerin sosyal sorunu bir ürün olarak nasıl konumlandırdığı dikkate alınmalıdır. Sosyal pazarlamada seçilen ortak program başından sonuna kadar uyumluluk açısından farkındalık oluşturmaktadır. Uyumsuz bir ortakla sosyal bir sorun üzerinden gidilerek yapılacak pazarlama eylemi yerinde sayabilir. Programın adı, dikkat çektiği için mutlaka ön plana çıkartılmalı ve iyi işlenebilmelidir. Programın sürdürülmesinde bir takım olası sorunlarla karşılaşılması doğaldır. Bu sorunların programın devamlılığına bir engel oluşturmamasına da özen gösterilmelidir. Varlıklar her geçen gün kendilerinden daha fazla verim alınabilecek bir biçimde güçlendirilmeli ve bu tür programlarda eksikliği duyulan varlıklara yenileri eklenebilmelidir. Olası tüm dağıtım kanallarıyla iletişime geçilmesi, ürünün aracılar tarafından tanınması açısından çok önemlidir. Yerelleşme, işletmeler açısından bir seçenektir. Sosyal sorunun yerel bazda ele alınıp sürdürülmesi, işletmeleri hem maliyet tasarrufuna götürecek hem de yerel bazda uzmanlaştırabilecektir. İşletmelerin, sosyal sorun pazarlamasında başarılı olmalarını sağlayabilecek önemli bir unsur da yeniliğe eğilimli olmalarıdır. Farklı ve yeni bir sosyal sorunun irdelenmekte olması ya da sosyal sorunu çözmede kullanılan yöntemin yeni ve etkili bir yöntem olması ilginin daha yüksek olmasını ve sosyal sorun pazarlaması yapan firmanın daha samimi olarak algılanmasını sağlayabilecektir.
Sosyal İçerikli Reklamların Hazırlanması
Bu tür reklamlarda öncelikle, olumlu ve olumsuz güdülerin yönlendirilmeleri üzerinde durulmalıdır. Olumlu mesajlar, espri, gurur ya da sevgiyi kullanmaktadır. Olumsuz güdüleri harekete geçiren mesajlar ise, korku, suçluluk ve utanç duygularını kullanıma açmaktadır. Özellikle olumsuz duyguları işleyen mesajların daha kalıcı hoşnut olmama ve acı duyma gibi duyguları da beraberinde taşıdığı ifade edilmektedir[6]. Burada, aslında örneğin, insanlar sigara ve alkol kullanımından zarara uğrayacakları için vazgeçmek durumunda kalmaktadırlar. Fakat kullanıma devam etmeleri durumunda önemli olumsuzlukları da yaşayabilecekleri kaçınılmaz olmaktadır. Yaşanılabilecek olumsuz durumların reklam mesajında gösterilmesinden rahatsızlık duyan kişiler, kurumlar tarafından avantaja dönüştürülerek değerlendirilebilir. Reklam mesajlarının kişilere itici gelmesi pek tabi ki hayal edilen durumun gerçeğe dönüşmesi durumunda ortaya çıkacak çaresizlik duygusuyla ilişkilidir. Buna verilebilecek en güzel örneklerden biri aile içi şiddet, diğeri de yaşlılığın getirebileceği fiziksel ve zihinsel eksiklikler ya da yetersizliklerdir.
Sosyal İçerikli Reklam Örnekleri
Sosyal içerikli reklamlara verilebilecek en güzel örneklerden birinin Benetton’ un, amacı farklı ırkların ve kültürlerin uyum içinde birlikte yaşamalarına duyulan inancı topluma anlatabilmek için kışkırtıcı reklam dili kullanmak olan rahibeyle öpüşen bir rahip, zenci bir kadının beyaz bir bebeği emzirmesi, siyah ve beyaz iki kelepçelenmiş el biçiminde yaptığı reklamdır.
McDonald’s’ ın kurumsal sorumluluk adına blog yayıncılığı şeklinde oluşturduğu “Bugün ve gelecek için balık kaynaklarını korumak” ve “Ambalajlamayı çevreyi göz önünde bulundurarak tasarlamak” sloganları diğer bir çarpıcı sosyal içerikli reklam örneğidir.
Çocuklara yönelik pazarlama çabaları; aşk, denge, mizah, korku, ustalık ve hayaller üzerine oturtulmuştur. Bu çerçeveden bakıldığında, birçok çocuk kendi internet sitesinin olmasını hayal etmektedir.
Diğer bir örneğin, yine cinsiyet kökenli olduğu ifade edilebilir. Yalnız, burada daha farklı sosyal ve kültürel bir durumun oluştuğu söylenebilir. Kadınların kozmetik kullanımıyla güzelleştiklerinin erkekler tarafından da fark edilmesi sonucunda erkeklerin de kozmetik ürünleri kullanmaya başladıkları belirtilmektedir.
“Sen Bir Çizim Değilsin. Anoreksiya ‘ya Hayır De” sloganı reklamda etkili bir biçimde kullanılmaktadır.
Duyarlı kozmetik kavramını ortaya çıkartan Body Shop işle toplumsal anlayış arasında hayvanlar üzerindeki testlere karşı nefreti, çevreye karşı üstün duyarlılığı ve üçüncü dünyayla ticaret bağlantıları konusunda dikkati ön planda tutmaktadır.