Siyasal Reklam Kampanyaları ve Uygulamaları

Sanayileşmenin bir sonucu olarak değişen ekonomik ve toplumsal hayatın en önemli unsurlarından biri hiç kuşkusuz tüketime dayalı bir sosyal yapının oluşumudur. Söz konusu yapı, 20. yüzyılın başlarından itibaren geniş toplum kesimlerinin ekonomik anlamda "tüketici", siyasal anlamda "seçmen" olarak görüldüğü bir anlayışın zeminini oluşturmuştur. Tüketici tercihleri ve seçmen tercihlerinin belirleyici olduğu bu sistem, iknaya dayalı iletişimsel faaliyetleri vaz geçilmez bir unsur haline getirmiştir.

Siyasal Reklamcilik ve İlgili Kavramlar

Motivasyonel iletişim, ticari alanda uygulandığında reklam ve pazarlama gibi alanlar gündeme gelmekte, siyasi alanda uygulandığında ise propaganda olgusu ortaya çıkmaktadır. Propaganda olgusu ise esasında siyasal iletişimin alanının ilk uygulama biçimi olup günümüzde bu kapsamdaki çalışmalar siyasal pazarlama ve siyasal reklamcılık gibi modern tekniklerin oluşumuna zemin hazırlamıştır.

Siyasal İletişim

Siyasal iletişim teknik anlamda iletişim biçimlerinden biri olarak nitelendirildiğinde belirli bir kaynaktan hedef kitleye iletilen mesajların siyasal bir içerik taşıması durumunda gündeme gelmektedir. Bu çerçevede siyasal iletişim; politikacı, medya ve kamuoyu arasındaki söylemlerin mübadele alanı olarak tanımlanmaktadır

Siyasal Pazarlama

Siyasal pazarlama kavramı siyasal görüşlerin ya da adayların adeta ticari bir ürün gibi pazarlanabileceği yaklaşımından doğmuştur. Bu anlamda siyasal pazarlama; “bir adayın potansiyel seçmenlerine uygunluğunu sağlamak, adayı en yüksek sayıdaki seçmen kitlesinin ve bu kitledeki her bir seçmenin tanımasını sağlamak, rakiplerle –ve muhalefetle- farkını yaratmak ve minimum araçla, bir kampanyayı kazanmak için gerekli olan oy sayısını elde etmek için kullanılan tekniklerin tümü” olarak tanımlanabilmektedir

Siyasal Reklamcılık

Siyasal reklamcılık kavramı ise reklamcılık uygulamalarında özel bir alana işaret etmekte olup, amacı ve içeriği siyasal olan reklamcılık faaliyetlerini tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu noktada siyasal reklamcılığı; bir siyasal partinin veya adayın kitle iletişim kanallarında zaman ve yer satın alarak, seçmenlerin siyasal inançlarını, tutumlarını veya davranışlarını etkilemek bakımından, siyasal mesajlar vermek için kullanılması süreci olarak tanımlanmak mümkündür.

Dünyada ve Türkiye’de Siyasal Reklamciliğin Gelişimi

1950’li yıllarda ilkin ABD’de etkili bir tarzda kullanılan siyasal reklamcılık uygulamaları zamanla dünyanın diğer bölgelerinde de benimsenen bir yaklaşım haline gelmiş ve siyasal kampanyalarda Amerikanlaşma olgusu ortaya çıkmıştır.

Siyasal Reklam Kampanyalarının Dünyada Gelişimi

Siyasal reklamcılığın gelişiminde ABD’de 1952 yılında gerçekleşen başkanlık seçimleri önemli bir kilometre taşı olarak kabul edilmektedir. Bu seçimlere yönelik kampanyalarda kullanılan bazı yöntem ve teknikler siyasal reklamcılığın profesyonelleşmesi açısından öncü girişimler niteliğindedir. Söz konusu dönemde Amerika’da özellikle televizyonun yaygın bir kitle iletişim aracı haline gelmiş olması siyasal kampanya faaliyetlerinde ve siyasal reklamcılık uygulamalarında merkezi bir konuma gelmesine yol açmıştır.

.ABD’de bu dönemdeki seçim kampanyaları büyük ölçüde profesyonel ajanslar tarafından yürütülmüş, kampanya sürecinde kamuoyu araştırma şirketlerinden de destek alınmıştır.

Siyasal kampanyalardaki profesyonelleşme anlayışıyla şekillenen Amerkanvari siyasal reklamcılık uygulamaları kısa bir süre içinde Avrupa ülkeleri başta olmak üzere tüm dünyada ciddi manada yaygınlaşmıştır.

Siyasal Reklam Kampanyalarının Türkiye’de Gelişimi

Türkiye’de siyasal kampanyalar ve siyasal reklamcılıkla ilgili ilk gelişmeler çok partili hayata geçilmesiyle birlikte yaşanmaya başlamıştır. 1950’lerde ilk kampanya çalışmaları görülmüş olsa da Türkiye’de 1970’li yıllarda televizyonun da hanelerde yaygın bir şekilde kullanılmaya başlaması siyasal kampanyalara yeni bir boyut kazandırmıştır. 1970’lerde siyasal kampanyalarda ilk kez profesyonel ajans desteği alınmış, siyasal kampanyalar gazete, radyo, televizyon gibi birçok mecradan etkili bir şekilde yürütülmüştür. 1980’li yıllardan itibaren artık neredeyse tüm siyasal partiler kampanyalarını profesyonel ajans desteği ile yapmaya başlamıştır.

Siyasal reklamcılıktaki profesyonelleşme eğilimi 1990’lı yıllarda da artarak devam etmiş bu dönemde yayın hayatına giren özel radyo ve televizyonlar vesilesiyle siyasal kampanyalar daha renkli ve ilgi çekici bir görünüm kazanmıştır.

2000’li yıllarda ise siyasal reklamcılıkta yeni iletişim teknolojilerinin de gündeme gelmesiyle birlikte yepyeni boyutlara ulaşılmıştır. Günümüze gelen süreçte siyasal kampanyalar büyük ölçüde uzmanlaşma, medyatikleşme, kişiselleşme (imaj) ve benzeri unsurların belirleyici olduğu Amerikanvari bir çerçevede şekillenmektedir.

Siyasal Reklam Kampanyasi Uygulamalari

Siyasal reklam kampanya uygulamalarının temel aşamaları, kullanılan siyasal reklam türleri ve stratejileri kampanya başarısında belirleyici olmaktadır.

Siyasal Reklam Kampanyasının Aşamaları

Siyasal Siyasal reklam kampanyalarının diğer motivasyonel iletişim kampanyaları (reklamcılık, halkla ilişkiler vb.) gibi bir takım aşamaları bulunmaktadır. Bu aşamaları araştırma, planlama, uygulama ve değerlendirme olarak sıralamak mümkündür.

Siyasal Reklam Türleri ve Stratejileri

Siyasal reklam kampanyalarında hazırlanan stratejinin bir gereği olarak farklı türde siyasal reklamlar ve uygulama biçimleri gözlemlenebilmektedir. En temel anlamda siyasal reklamlar içeriklerine göre sınıflandırıldığında pozitif, negatif ve karşılaştırmalı siyasal reklamlar şeklinde kategorize edilebilmektedir.

Siyasal reklamlar mesaj stratejilerine göre de kategorize edilebilmektedir. Bu sınıflandırmada mesajlardaki vurgu noktaları belirleyici olmaktadır. Bu kapsamda siyasal reklamlar partiye yönelik, adaya/lidere yönelik ya da konuya/soruna yönelik olarak tasarlanabilmektedir.

Siyasal reklam kampanyalarında hedef kitlenin belirlenmesi de son derece önemli bir faktördür. Bu anlamda kampanya stratejilerinde çoğunlukla seçmen kitlesinin genelin dikkate alınmakla birlikte toplumun belirli kesimleri de spesifik hedef kitleleri olarak belirlenebilmektedir.