Feminist Analiz

Feminizm, 1960'lı yılların sonlarında kendisini gösteren savaş karşıtlığı, eşcinsellere ve siyahlara yönelik hak ve özgürlük talepleri, kapitalizm karşıtı hareketler, hippi kültürü gibi özgürlükçü akımlarla ilişkilidir.Feminist hareketin temel mücadele alanı şu şekilde özetlenebilir:

Kadınların siyasi, kültürel ve ekonomik alanlarda erkeklerle aynı haklara sahip olması, etkin bir rol üstlenmesi ve karar alabilmesi için çabalamak.

Kadınların erkeklere bağımlı olarak konumlandırılmasına, erkeklerin lehine işleyen bir cinsiyet ayrımcılığına karşı durmak.

Feminizm, kadınların işgücünden dışlanmamasını, kamusal alana etkin bir biçimde katılabilmesini amaçlayan bir eşitlik mücadelesi olagelmiştir.

Kadının erkeğin "öteki"si olarak, erkek olmayan şeklinde konumlandırılması, feminist hareketin ve bu harekete dayanan kuramsal yaklaşımların temel meselesidir.

Feminizm, toplumsal bir hareket olarak kadınların da ataerkil ifade biçimlerine başvurmasına, erkek egemen kültür tarafından belirlenen rolleri benimseyerek kendilerini bu kültür içinde konumlandırmasına karşı çıkarken sosyal bilimler alanındaki kuramsal yaklaşımlardan yararlanır.

Toplumsal cinsiyete ilişkin çalışmalar kadın kimliğine yönelik çalışmalar ile iç içedir. Kişinin cinsiyete dayalı kimliğinin; biyolojik cinsiyetinin (biyolojik özelliklerinin) ötesinde toplum tarafından belirlenmesini işaret eden toplumsal cinsiyet kavramı feminist kuramı ve feminist analizi kavramak açısından temel bir öneme sahiptir.

Feminist hareket ve feminizm alanında yapılan çalışmalar aynı zamanda sabit olarak görülen erkeklik ve kadınlık kategorilerini sorgulamaya tabi tutar. Kadınların pasif konumunun değiştirilmesi sürecinde söz konusu kategorilerin de dönüştürülebileceğini ortaya koyar.

Feminist kuram ve analiz, kitle iletişim ürünlerinde kadınların cinsel özgürlük sorununun, toplumsal yaşamda erkeklerle aynı haklara sahip olmaları konusundaki mücadelenin ne şekilde yansıtıldığını ve bu süreçte kadınlara atfedilen kalıplaşmış rollerin yeniden üretilip üretilmediğini inceler.

Feminist analiz yöntemi, filmlerde kadınların ne ölçüde geleneksel roller içinde sunulduğunu ortaya koyma amacını taşır. Sinema ve reklam filmlerinin feminist analiz yöntemi ile incelenmesi sonucu kadınların film anlatılarında ataerkil kültürün kalıpları üzerinden yansıtılıp yansıtılmadığı sorusu sorulur.

Kitle iletişim ürünlerinde kültürel açıdan "ideal kadın" olarak sunulan kadın modelinin sorgulanması feminist analiz yönteminin temel amaçlarındandır.

Filmlerdeki anlamlandırma süreci genellikle kadının, erkeğin taşıdığı önemi vurgulamak ve sağlamlaştırmak üzere kullanılması üzerinden işler.Feminist analiz yöntemi ile kadınların bu tür bir anlamlandırma süreci içinde yer alıp almadığı sorusu sorulur.

Aynı zamanda kadının özgürleşmesini teşvik eden, geleneksel kadın kimliğine alternatif olarak geliştirilen temsil biçimleri işaret edilir.

Feminist film uygulamaları ve analizi filmlerde gerçek yaşamdaki kadınların karşılığını bulmayı amaçlar. Böylece erkek egemen bir kültür tarafından kodlanan kadın rollerinin film alanında yeniden üretilip üretilmediği sorgulanırken özgürleşim potansiyelleri açığa çıkarılır.

Feminist kuram ve analiz ile gerçek yaşamdaki kadın mücadelesini, kadınların günlük sorunlarını yansıtan filmlere dikkat çekilir. Kadınların özgürleşme ve eşitlik mücadelesinin önemine ve filmler yoluyla yerleşik cinsiyet rollerini ve bunlara bağlı temsilleri sarsma potansiyeline işaret edilir.