Proje Formu ve Raporu Hazırlama

Proje Nedir?

Günümüzde kurumlar kapasitelerini geliştirmek, faaliyetlerini gerçekleştirmek, gelecek planlamalarını öngörebilmek, gerçekleştirmeyi planladıkları hedeflere ulaşıp ulaşmadıklarını anlayabilmek için proje tabanlı çalışmalar gerçekleştirmektedir.

Proje, belirli bir yerde, belirli bir zaman ve bütçe çerçevesinde, bir başlama ve bitiş noktasına sahip, önceden belirlenmiş amaçlara ulaşılmasını sağlayacak olan faaliyetler topluluğudur.

Proje Yaşam Döngüsü

İyi bir proje ortaya koyabilmek için sadece değişimi fark etmek ve sorunu tespit etmek yeterli olmayacaktır. Bir projenin başarılı olabilmesi için;

  • İhtiyaç analizinin yapılması
  • Proje sürecinde ilişkili olabilecek grupların koordinasyonun sağlanması
  • Bölgeye, kültüre uyumlu olması
  • Hedeflerin net ifade edilmesi
  • Projeyi yürütecek kuruluşların yeterli kapasiteye sahip olması
  • İnsan kaynaklarının ve diğer bütçe kalemlerinin tespit edilmesi
  • İyi planlama yapılması gerekir.

Tüm bu süreçlerin başarıyla gerçekleşebilmesi için proje yaşam döngüsünün başarıyla gerçekleştirilmesi gerekir. Bir projenin fikir olarak doğuşundan hazırlanmasına, analizine, onaylanmasına, uygulanması, uygulama sonrası değerlendirilmesine kadar geçen aşamaların bütününe Proje Yaşam Döngüsü, bu döngü çerçevesinde yapılan faaliyetlerin bütününe ise ‘Proje Döngüsü Yönetim’ denilmektedir.

Mantıksal Çerçeve Hazırlama ve Proje Raporunun Yazılması

Proje Yaşam Döngüsü projenin başarılı bir şekilde yönetilmesi için gerekli olan işlerin sıralanmasından ve birbirini takip etmesinden oluşur. Projenin için sınanabilir, anlaşılır ve etkili olabilmesi için yardımcı bir unsurdur. Bilgilerin niteliği, nasıl uygulandığı, fikrin uygunluğu gibi değişkenler projenin başarısını etkiler. Proje Yaşam Döngüsünün uygulanabilmesi ve projenin hazırlanabilmesi için proje planlama ve uygulama aracı olan “Mantıksal Çerçeve Yaklaşımı” kullanılır.

  • Mantıksal çerçeve yaklaşımı bir projenin,
  • Neden yapılması gerektiğini
  • Neyi başarmayı hedeflediğini,
  • Hangi yollarla başarıya ulaşacağını,
  • Hangi dışsal koşulların başarıya ulaşmada etkin olduğunu,
  • Başarının ölçülmesinde kullanılacak gösterge ve ölçütleri vebunlarla ilgili bilginin nerede bulunacağını belirlemek üzere kullanılan, düşünmeye yardımcı bir yöntemdir.

Tasarlama, uygulama ve değerlendirme sürecinde kullanılan Mantıksal çerçeve farklı aşamalarda farklı görevleri yerine getirmektedir. Analiz ve planlama aşamalarından oluşan mantıksal çerçeve bu aşamaları oluşturan yedi basamağı da içermektedir.

Sorun Analizi

Sorun analizini yaparken eğer bu bir fikre dönüşecekse öncelikle sorunun nedenleri ve sonuçlarının net bir şekilde analiz edilmesi gerekir. Bu analizde aşağıdaki sorular sorulabilir, sorun beyin fırtınası yapılarak irdelenebilir. Sorun analizi için sorun ağacı tekniği kullanılır.

Değiştirilmesi istenen mevcut durum nedir?

Sorunu doğuran nedenler ve sonuçları nelerdir?

Paydaş Analizi

Proje ile ilişkisi olabilecek herhangi bir birey, kurum, kuruluş, örgüt veya firma paydaş olarak tanımlanmaktadır.

Paydaşlar, proje sonuçlarını doğrudan ya da dolaylı, olumlu veya olumsuz olarak etkileyebilecek ve proje sonuçlarından olumlu veya olumsuz etkilenebilecek kişiler, topluluklar, örgütler, kurum ve kuruluşlardır.

Hedef Analizi

Projenin mantıksal çerçevesi hazırlanırken dikkat edilmesi gereken önemli bir diğer adım hedef analizinin oluşturulmasıdır. Hedef analizi sorun analizinin olumlu yönüdür, sorunlar olumlu yönleri ile yeniden ifade edilir. Hedef analizi artık bu sorun çözüldüğünde neler olabilir ile ilgili fikirler sunar. Projenin başarıyla bitirildiğinde neler olabileceğinin hayal edilmesidir.

Strateji Analizi

Sorunların belirlenmesi, paydaşlarla fikir alışverişleri, projenin sonuçlarının hayali ile oluşturulan hedef analizini ardından hedeflere ulaşabilmek için hangi yolların seçilmesi gerektiği strateji analizi ile yapılır.

Mantıksal Çerçeve Matrisinin Hazırlanması

Planlama evresi içinde yer alan mantıksal çerçeve matrisinin hazırlanması aşamasında stratejinin uyulamaya yönelik ve işe vuruk olarak tanımlanması ve planlanması gerekir. Mantıksal çerçeve yaklaşımının planlama için kullandığı araç "mantıksal çerçeve matrisi"dir. Matris içerisinde

  • Projenin yapısı
  • Göstergeler
  • Doğrulama kaynakları
  • Varsayımlar
  • Projenin genel hedefi
  • Projenin amacı
  • Sonuçlar
  • Faaliyetler yer alır.

Faaliyet Planının Hazırlanması

Faaliyet planı, bir projenin faaliyetlerini birbirleri arasındaki bağlantılarını da belirleyecek şekilde mantıksal bir sıralama ile sunma yöntemidir. Faaliyet planı, uygulama planı olarak da adlandırılır.

Proje Bütçesinin Hazırlanması

Faaliyetlerin gerçekleşebilmesi için gerekli olan insan kaynakları, ekipman, malzeme vb. girdiler ve bunların miktarları belirlenmelidir. Tespit edilen bu girdilerin fiyatlaması ile birlikte projenin toplam maliyeti, yani bütçesi ortaya çıkar.