Televizyon Yayıncılığında Meslek Kategorileri

Televizyon Yayıncılığında Meslek Kategorileri ve Sorumlulukları

İletişim araçları ile ilgili iş imkânları her geçen gün çoğalmakta ve buna bağlı olarak sektörler her geçen gün genişlemektedir. Her ne kadar yeni medya araçlarının ortaya çıkması ile televizyon sektörü kısmi olarak zayıflamış olsa da, en eski medya sektörleri arasında olmakla birlikte günümüzde hâlen varlığını güçlü bir şekilde sürdürmektedir. Şüphesiz sektörün pekçok katmanı ve iş bölümü bulunmaktadır. Zira sektördeki mesleki yapılanma diğer sektörlerden farklıdır. Farklılığın nedenleri arasında sektör sınırlarının çok geniş bir yapıda olması, farklı sektörlerle yakın bir ilişkisi bulunması, farklı biçimlerde yayıncılık anlayışlarına sahip olunması gibi faktörler sıralanabilir.

Yapım-Yönetim Grubu

Prodüksiyonu ilk etapta geliştiren, programın bütçesini veya bir kısmını oluşturan kişi veya kişilere yapımcı denilmektedir. Yapımcıya, prodüksiyon sürecinde her türlü desteği sağlayan kişi ise yapımcı yardımcısıdır.

Çekimlerin planlanmasında ve bütçenin ayarlanmasında yapım amiri görev almaktadır. Çekim için uygun mekanları mekan sorumlusu ayarlamaktadır.

Oyuncuların, yönetmen ve yapımcının istekleri doğrultusunda bulunması ile görevli kişiye kast direktörü denilmektedir.

Televizyon programı, film, dizi veya belgesel gibi yapımların sanatsal ve teknik açıdan amacına ulaşmasını sağlayan yönetmen ve yardımcılarına yönetim ekibi denilmektedir.

Temelde hikâye anlatma becerisini, görsel düşüncesiyle birleştiren, bütün ekibi bu amaç için yönlendiren sanatçıya yönetmen denilmektedir. İhtiyaca göre yönetmen yardımcılarının sayısı artmakla birlikte yönetmene her türlü desteği sağlayan kişiye yönetmen yardımcısı denilmektedir.

Yazım Grubu

Olayların ve düşüncelerin, sinema veya televizyon yapımlarının diline uygun gelecek şekilde hazırlanarak, sahnelere ayırılmış özel bir sayfa düzeninde yazılmasına senaryo denilmektedir. Senaryo yazarı ise kabaca ifade edilecek olursa bu işi yapan kişidir. Genellikle dramatik bir özelliği bulunmayan televizyon programlarında (örneğin; haberler) ve belgesellerde, özellikle dış sesin metinlerini kaleme alan kişilere metin yazarı denilmektedir.

Sanat-Tasarım ve Uygulama Ekibi

Sanat-Tasarım ekibi prodüksiyon sırasında yönetmen ve yapımcının vizyonunu gerçekleştirmek için gerekli sanatsal ve estetik tasarımları üreten veya tasarlayan ve inşa eden ekipten oluşmaktadır. Sanat yönetmeni, yapım tasarımcısının yönlendirmeleri ile prodüksiyonun sanatsal vizyonunun idare edeni ve yürütücüsüdür.

Set dekoratörü her türlü set malzemesini (mobilya, kullanım eşyaları, araçlar vs.) temin etmekle görevli kişidir.

Yönetmen ve yapımcının talepleri doğrultusunda setin inşa edilmesini sağlayan ekibe inşa ekibi denilmektedir.

Oyuncuların kullandıkları aksesuarlardan, giyindikleri kıyafete kadar kostüm ekibi sorumludur.

Prodüksiyon için gerekli her türlü özel efektin üretilmesinden sorumlu kişiye özel efekt uzmanı denilmektedir.

Standart ve ileri makyaj tekniklerine hâkim ve pratikte uygulama yetisine sahip kişiye makyaj sanatçısı denilmektedir. Makyaj sanatçısı tarafından tasarlanan makyajları, oyuncunun veya figüranların üzerinde uygulayan kişiye set makyözü denilmektedir.

Kamera-Işık-Ses Grubu

Kameraman, çekim platosu, stüdyo veya başka bir ortamda çekim öncesi hazırlıkları ve teknik ayarları yaparak estetik şekilde çekim yapan kişidir.

Prodüksiyon için gerekli ışık kaynaklarını ve aksesuarlarını tespit eden ve programın içeriğine göre aydınlatma tasarımı yapan kişiye ışık şefi denilmektedir.

Işık şefi kadar tecrübeli, talep edilen ışık malzemelerinin sete getirilmesinden ve uygun güvenlik şartlarını sağlamaya çalışan kişiye ışık asistanı denilmektedir.

Ses Ekibi

Televizyon ve film prodüksiyonlarında ses kayıtlarının (konuşma, ses efekti, müzik vs.) net ve anlaşılır bir şekilde kayıt edilmesinden sorumlu ekibin yöneticisine ses teknisyeni denilmektedir. Ses kayıtçısı, televizyon programı sırasında kamera ile senkronlu gelecek şekilde mikrofonların ses seviyelerini mikser üzerinden kontrol etmek suretiyle, kayıt ortamına yüksek bir kalitede ses kaydını aktaran kişidir. Boom operatörü esnek bir çubuğun ucuna yerleştirilmiş mikrofonun yönlendirerek sesin kayıtçıya aktarılmasını sağlamak ile sorumlu kişidir. Tonmayster stüdyo, plato çekimlerinde veya bilhassa müzik programlarında orkestrada bulunan bütün enstrümanlar, vokal ve solistlerin seslerini dinleyen ve sanatçılar için tatmin edici yanılsamalar oluşturan kişidir.

Stüdyo Teknik-Yayın Grubu

Bütün yayının ve teknik ekibi idare eden kişiye yayın yönetmeni denilmektedir. Enformasyon teknolojisi tabanlı tüm sistemlerden sorumlu (kurulum, onarım, bakım vs.) kişiye sistem sorumlusu denilmektedir. Görüntü ve ses sistemlerinden ölçü bakım mühendisi, stüdyo ve kontrol odalarında yer alan yayın sistemlerinden ölçü bakım teknisyeni sorumludurlar.

Teknik yönetmen televizyon programı için gerekli teknik altyapının oluşmasını ve devamlılığını takip eder. Resim seçici gelen görüntüleri ve resimleri yayına veren kişidir. Grafik-KJ Operatörü televizyon programında kullanılacak yazılarla ilgilenir.

Yapım Sonrası Grubu (PostProdüksiyon)

Çekim materyallerini formatlara aktararak kurgulama sürecini yöneten kişiye kurgu yönetmeni denilirken; ham görüntüleri aktarımını, seçimini ve sıralanarak hazır hale getiren kişiye kurgu operatörü denilmektedir. Kurgusu yapılan görüntünün renk ayarını, yönetmenin görüşü ve amaçları doğrultusunda düzenleyen kişiye ise renk düzeltme uzmanı denilmektedir.

Haber Grubu

Haber grubunda editör, gerçekleşen hadiseleri takip ederek bunlardan seçim yapar ve habere dönüştürülmesini sağlar. Muhabir ise hadiseleri takip eden ve araştıran kişidir. Haber spikeri ise haberlerin sunumunu üstlenen kişidir.

Kamera Önü Meslek Grubu

Kamera önü meslek gruplarından programları sunan kişiye televizyon program sunucusu, televizyon, sinema, tiyatro vb. işlerde görev alan sahne sanatçılara ise oyuncu denilmektedir.