Radyo Yayıncılığında Meslek Kategorileri

Radyo Yayıncılığı ve Radyo Yapılanması

Siyasal ve ekonomik unsurlar radyonun örgütlenme biçiminde etkilidir. Genel olarak radyo yayıncılığı siyasal yönelimlere göre ulusal ve tecimsel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.Çok az da olsa iki yayıncılık anlayışının da radyo istasyonlarında yer verdikleri meslek grupları farklılaşsa da genel olarak radyolarda radyo müdürü,programlar müdürü, müzik müdürü,haber müdürü, program yapımcısı, muhabir, sunucu ve spiker, teknik yönetmen, tonmayster, sesçi ve efektör meslekleri bulunmaktadır.

Radyo Sahibi

Tecimsel yayın yapan yayın organları, medya şirketleri ya da medya holdingleri aracılığıyla yönetilmektedir. Holding yönetiminin diğer sanayi kollarında olduğu gibi şirket temel amacı, ekonomik kâr elde etmektir. Ulusal sistemle yönetilen radyo kanallarında radyo sahibi bulunmamaktadır. Bu tür kuruluşlarda radyo yayınlarının tüm faaliyetlerinden sorumlu kamu kurumları bulunmaktadır.

Radyo Müdürü

Radyo müdürü, radyo istasyonunun en üst düzey yetki ve sorumluluk sahibi kişisidir. Kamusal yayın yapan ulusal sistemle yönetilen radyo istasyonlarında radyo müdürü, genel müdür olarak da adlandırılmaktadır. Radyo müdürü, radyo istasyonunun lisansının kurallara uygun olup olmadığını denetleyen kişidir. Radyo müdürü; yıllık hedefleri belirleme, diğer müdürlükler ile koordinasyonu sağlama, bütçeyi hazırlama, şirket politikasını çalışanlarına yayma, çalışanların izin ve performanslarını değerlendirme gibi görevleri yerine getirmektedir.

Programlar Müdürü

Radyo da alt müdürlüklerce hazırlanan tüm programların yapısında, yayın içeriklerinden sorumlu kişi programlar müdürüdür. Genel olarak programlar müdürünün altında haber, stüdyo programları, drama, müzik, pazarlama müdürlükleri gibi birimler yer almaktadır.

Programlar müdürü; radyo yayınlarının yayın politikasına uygun olmasını sağlamakla,programların hazırlanan programların içeriklerini denetlemekle, yayınların sorunsuz ve başarılı bir şekilde sonlanması, herhangi bir teknik sorun karşısında ilgili birimleri teknik sorunun çözüme ulaşması için görevlendirme,radyo programlarında değişiklik yapma ve radyo müdürü ile koordineli bir şekilde çalışarak yayıncılık alanındaki son gelişmeleri takip etme gibi görevleri yerine getirir.

Müzik Müdürü

Müzik yayınları özellikle tecimsel radyo yayıncılıkta büyük yer kapladığından müzik müdürü, radyo yayıncılığında büyük öneme sahiptir.

Müzik müdürü; müzikleri seçme, yeni çıkan müzik eserlerini değerlendirme, radyonun müzik yayın türü ve saat dilimlerine yönelik planlamalar yapmakla görevlidir.

Haber Müdürü

Günümüzde bazı radyo istasyonlarında saat başı olarak habere yer verilirken bazı haber temalı radyo yayınlarında gün boyu haber verilmektedir.Bu tamamen radyo yayın politikalarıyla ilgili bir durumdur. Haber programlarına yoğun şekilde yer veren radyolardaki haber müdürü daha yoğun bir tempoyla çalışmaktadır. Genel olarak haber müdürü; yayınlanacak haberleri seçen, altında bulunan birimleri koordineli şekilde yöneten, haber bültenlerinden ve haber programlarından sorumlu kişidir.

Pazarlama Müdürü

Radyo istasyonunda reklam gelirleri ile ilgili makam Pazarlama Müdürlüğü'dür. Özellikle tecimsel yayın yapan radyo istasyonlarında radyo müdürü kadar öneme sahip olan pazarlama müdürü; yayınlarında reklamlara yer vermek suretiyle istasyona ekonomik gelir sağlama, reklam ajansları ile bağlantı kurma, radyo yayınlarını takip etme, reklam vermek için temasta bulunan kişi ve kurumlarla iletişimi sağlama, reklamcılığı ve tanıtımı denetleme gibi görevleri yerine getirmektedir.

Program Yapımcısı

Radyo programında birçok radyo çalışanı görev almasına rağmen bir yapımın sorumluluğu program yapımcısındadır. Program yapımcısı; programların fikrinin oluşmasında program taslağını oluşturmakla, programın stratejisi ve dinleyici kitlesini belirlemekle, programın bütçesini oluşturmakla, programı başından sonuna kadar yönetmek ve program çalışanları ile koordineyi sağlamakla görevli olan kişidir.

Muhabir

Haber müdürünün altında çalışan muhabir, haber müdürünün kendisinden istediği olay ve olguyu haberleştirerek radyoya ulaştırmakta daha sonra dinleyiciye ulaşıncaya geçen aşamalarda görev almaktadır.

Sunucu ve Spiker

Müzik ağırlıklı yayın yapan radyo istasyonlarında sunucular, hem programın yapımcısı hem de müzik seçimleri ve teknik işler gibi bir çok görevi yerine getirmektedir. Ancak büyük radyolarda sunucunun görevi hazırlanan programı sunmaktır.Spiker ise önceden hazırlanan metni sunan kişidir.

Teknik Yönetmen

Genel olarak teknik yönetmen, program yapım sürecindeki teknik aksaklıkların giderilmesi, teknik malzemelerin satın alınması ve onarılması gibi işleri de yürütmektedir.

Tonmayster

Genel olarak tonmayster; ses-kayıt düzeneği kurabilme, kayıt edilen sesleri tonlama, parça parça kayıt altına alınmış olan seslerden bir bütün oluşturabilme gibi görevleri icra eder. Tonmayster yalnızca radyo istasyonlarında değil ses ve müziğin olduğu diğer medya yayın organlarında da görev alabilmektedir.

Sesçi

Radyo istasyonlarının ses biriminde çalışan teknik elemana sesçi denilmektedir. Radyo istasyonunda sesçinin görevi, ses kaydını başarılı bir şekilde gerçekleştirmek ve programın ses miksini yapmaktır. Yayından önce bir programın ses ile ilgili her türlü olanağı hazırlayan sesçi, yayın sırasında ses seviyesinin ayarlanması ve sesin balansını yapmaktadır.

Efektör

Radyo programlarında efekt üzerine çalışan teknik elemana efektör denilmektedir. Günümüzde radyo programlarında müzik programlarına ağırlık verilmesi ve teknolojik gelişmelerin ilerlemesi gibi sebeplerden ötürü bazı radyo istasyonlarında efektöre yer verilmemektedir.