TV’de Yapım Aşamaları

Televizyon yapımları sadece metin yazarı ya da senaristin değil yapımcı ve yönetmen dâhil yapımda yer alan tüm ekibin alacağı kararlar ve bir takım olanaklar içeresinden yapılacak seçimlerle şekillenen zor ve zahmetli bir işlemi gerektirir.

Televizyon programları anlatı dili ve hedef kitlesi açısından farklılık arz etse de hepsinin ortak özelliği yapım aşamasında izlediği ortak teknik süreçtir. Bu yapımlar özenle hazırlanmış bir hazırlık dâhilinde yayına hazır hale getirilirler

Yapım Öncesi

Yapım öncesi aşama, senaryo ya da metin hazırlığıyla başlar. Yapımın türüne, görsel üslup, kullanılacak teknik malzeme, yapımda yer alacak ekip ve bu ekibin sayısı, yapım maliyetini karşılamak için bütçe hazırlanması, bu yapımın stüdyo mu yoksa dış mekânlarda mı hazırlanacağı gibi önemli konulara “yapım öncesi” aşamada karar verilir.

Yapım öncesi aşamanın ilk basamağı senaryo yazım aşamasıdır. Senarist ya da metin yazarı bir fikir etrafında yapım formatına uygun bir metin geliştirir. Senaryo yazımında özgünlük önemlidir. Ancak televizyon yayıncılığı boyunca hemen hemen tüm formatlarda yüzlerce içerik geliştirilmiş, işlenmeyen konu nerdeyse yok denecek kadar azdır. Burada senariste düşen görev genel geçer kabul görmüş fikirlere farklı bir bakış açısı getirmektir.

Bir televizyon programının daha fikir aşamasından senaryo formatına döküldüğü ilk andan itibaren bir takım seçimlerle şekillendiğinden bahsedilmişti. İlk olarak senaryo aşaması tamamlanan program taslağının bir öneri formuna dönüştürtülmesi gerekir.

Bir televizyon programının hazırlanmasında hazırlanan bütçe yapımın büyüklüğüne ya da küçüklüğüne göre değişiklik arz edebilir. Ancak burada önemli olan nokta bütçe hazırlanırken olabilecek tüm aksiliklerin göz önünde bulundurulmasıdır. Çünkü böyle bir yaklaşım hazırlayacağınız bütçenin gerçekçi olmasına katkı sağlayacaktır. Birçok kalemin yer aldığı bütçe bir kez hazırlandıktan sonra programın yapımı bu bütçe doğrultusunda gerçekleşir.

Bir programın hayata geçirilmesinde en önemli huşulardan biri de doğru mekan seçimidir. Türüne göre değişiklik gösteren programlar bilindiği üzere stüdyolarda ya da gerçek mekanlarda gerçekleştirilir. Burada en önemli husus çekimler başlamadan önce çekim yapılacak mekânların yapım belirlenmesi ve çekime hazır hale getirilmesidir.

Programların yapım aşaması bir takvim dâhilinde gerçekleştirilir. Programın çekimlerinin hangi tarihlerde hangi mekânlarda yapılacağı ve ne kadar süreceğini bir takvime bağlamak bütçe yönetimi başta olmak üzere belirlenen tarihte yayına hazır hale gelmesi açısından önemlidir.

Yapım Aşaması

Ön hazırlığı tamamlanan ve senaryosu yazılan programın çekilmesi ve ardından kurguya gönderilmesi aşamasında tüm ekip yapıma dâhil olur. Yapım ekibi işin gerçekleştirilmesinden sorumlu teknik ekiptir.

Yapımın başarılı bir şekilde çekim takvimine uygun ve belirlenen bütçe dâhilinde hayata geçirilmesi iyi bir planlamayla mümkün olacaktır. Diğer yandan yapım bir stüdyo programıysa daha önceden hazırlanan program akışına bağlı kalınarak yayından önce birkaç kez prova almak programın başarılı bir şekilde tamamlanmasında önem arz etmektedir.

Ön hazırlık aşamasından programın yayına hazır hale gelinceye kadar geçen tüm süreçten sorumludur. Yapımcı tüm mali ve idari işleri koordine eder. Ekibe alınacak kişileri belirler. Harcamalar konusunda yetkili ve sorumlu kişidir.

Programın teknik ve estetik açıdan yaratıcı tüm unsurlarından sorumlu kişidir. Çekimleri hatta çekim sonrası kurgu aşamasını yönetir. Senaryoda yazılı tüm talimatları görsel dile aktarır. Tüm teknik ekip ona bağlı çalışır. Yönetmenin programın içeriğiyle ilgili net bilgiye sahip olmalıdır.

Stüdyo ve dış çekimler dâhil olmak üzere dekor gerektiren tüm çekimlerde kospt ve görsel kimliğin oluşturulmasından sorumludur. Sanatsal ve estetik kurallara bağlı olarak dekor, giysi ve aksesuarları tasarlar ve bunların uygulanmasını sağlar. Yönetmen ve görüntü yönetmeniyle yakın çalışır.

Bir fikirden yola çıkarak bir taslak hikâye (teratman) geliştirir ve bunu görselleştirir. Programın yapısını hazırlar. Diyalogları yazar. Yapımcıyla yakın çalışır. Kısacası çekilecek programın hammaddesinden sorumludur.

Stüdyo programları dışında gerçekleştirilecek çekimler için hazırlanacak dekorlar basit bir fon perdesinden başlayarak daha karmaşık yapılara doğru geniş bir yelpaze oluşturur. Ancak dekorun tasarlanmasında dikkat edilmesi gereken nokta programın içeriği ve görsel kimliğiyle uyumlu olmasıdır. Özellikle sınırlı bir bütçe ile çalışıyorsanız programın başarısı için etkileyici bir tasarım size yardımcı olacaktır

Aydınlatmanın temel amacı kameraların teknik görüntüyü oluşturacak kadar setin, oyuncuların ya da nesnelerin ışıklandırılmasıdır. Bu da yapılan aydınlatmanın kullanılacak kameranın diyafram yeterliliğine uygun olması gerekliliğini ortaya koyar. Bu şekilde kamera doğru bir pozlama yapabilir.

Sesleri gelişigüzel kaydedemeyiz. Bu çoğunlukla can sıkıcı sonuçlar doğurur. Tiz, bozuk, boğucu seslere dönüşür. Ses birden azalır ya da birden yükselir. Bu da rastgele rahatsız edici bozuk bir ses haline gelir. Özellikle kameralarda yer alan dahili mikrofonlar ses için tercih edilmemelidir çünkü bunlar iyi birer ses kaynakları değillerdir. Dahili mikrofonlar özellikle diyaloglu çekimlerde oyuncuya uzak kalırlar.

Yapım Sonrası

Çekimlerin tamamlanmasının ardından belli bir düzene göre klasörlenen dosyalar bir araya getirilir. Yönetmen bu çekimleri dikkatli bir şekilde izler. Genel akış ya da anlatı yapısına uygun olup olmadığına ve kurgu aşamasında nelerin birleştirilip nelerin atılacağına karar verir. Daha sonra senaryo metnine uygun olan görüntüler seçilir. Bu aşamada kurgucu programı en iyi şekilde nasıl kurgulayacağı konusunda yönetmenle birlikte çalışır. Kurgucu programın anlatı yapısını ve estetik yönlerini özümsemesi önemlidir. Birden fazla tekrar çekim yapıldığından bu çok sayıdaki görüntü kurgucunun işini zorlaştırabilir.