TV Yayıncılığında Dijital Teknolojilerin Kullanımı
Dijital (Sayısal) Televizyon Yayıncılığı (DVB
1994 yılında önce uydular aracılığı ile başlayan dijital televizyon yayıncılığını (DVB-S), dijital kablolu yayıncılık (DVB-C) takip etmiş ve son olarak da dijital karasal yayıncılık (DVB-T) kullanılmaya başlanmıştır. Bu üç yayın sistemi dijital televizyon yayıncılığının temelini oluşturmaktadır. Dijital televizyon yayıncılığında HD (High Definition) içeriklerin artması ile birlikte görüntü kalitesi artmış ve analog yayın sistemlerinin son bulması kaçınılmaz olmuştur. Dijital yayıncılığın getirdiği avantajların yanında internet altyapısının gelişmesi ve iletim ağlarının hızlanması kullanıcıların televizyon ile olan etkileşimi arttırmıştır.
Etkileşimli Televizyon
Etkileşimli televizyon yayıncılığı, kullanıcıların internet bağlantılarını kullanarak televizyon yayınlarını ve içerikleri kontrol etmesini sağlayan gelişmiş bir televizyon teknolojisi olarak açıklanabilir. Etkileşimli dijital televizyon, farklı teknolojilerden ve çeşitli farklı uygulamalardan, hizmetlerden ve içeriklerden oluşur. Etkileşimli televizyonlar aracılığı ile sosyal medya platformları kullanabilir, multimedya oyunlar oynanabilir veya istenilen bir medya içeriği satın alınabilir. Dolayısıyla izleyici ile etkileşimli televizyon arasında tek yönlü değil, çift yönlü bir iletişim süreci bulunmaktadır. Kullanıcılar pasif seyircilerden aktif birer izleyiciye dönüşmektedir. Aynı zamanda Etkileşimli televizyon teknolojisinin sağladığı imkanlar IPTV (İnternet Protokolü TV Yayıncılığı) teknolojisinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
İnternet Teknolojisi Kullanılarak Gerçekleştirilen Yayın Türleri
İnternet üzerinden yapılan yayınlar IPTV (İnternet Protocol TV), internet TV ya da OTT TV (Over The Top Television) olarak türlere ayrılmaktadır.
IPTV
IPTV, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından görüntü, ses, metin, grafik ve verilerin IP tabanlı sistemler aracılığı ile belirli bir hizmet kalitesinde, güvenlikte ve güvenilirlikte etkileşimli olarak iletilmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Genel olarak IPTV, televizyon yayınlarının internet teknolojileri kullanılarak iletilmesini sağlayan yayın sistemi olarak açıklanabilir.
İnternet TV
İnternet TV internet ara yüzü kullanılarak televizyon yayınlarına ulaşılması, zaman ya da mekân fark etmeksizin ses ve görüntünün, internet bağlantısı üzerinden doğrudan kullanıcının cihazına gönderilmesi yoluyla yayın yapmaktadır. İnternet TV’de internet bağlantısını destekleyen herhangi bir cihazdan (masaüstü, dizüstü, tablet bilgisayar, akıllı TV, akıllı telefon vb.) televizyon yayınlarına erişim sağlanabilir.
OTT TV
OTT TV, İnternet TV ve IPTV ile benzer özellikleri taşımakla beraber, aslında bu iki yayın türü arasında yer almaktadır. OTT TV, dijital teknolojiler ve geleneksel TV hizmetlerinin birleşmesi ve genişbant sayesinde görüntü kalitesinin arttığı belirli bir kontrol barındıran bir İnternet TV hizmeti olarak açıklanabilir. İçeriğin internet aracılığı ile kullanıcıya ulaştığı, bir telekominikasyon şirketine ihtiyaç olmaksızın çeşitli içeriklere istenilen zamanda ulaşmayı sağlayan hizmetleri de kapsamaktadır.
IPTV Hizmetleri ve Bileşenleri
IPTV; TV kanallarını ve video içeriklerini, IP paketlerine dönüştürülerek genişbant erişim teknolojileri üzerinden kullanıcıya ulaştırmaktadır. IP paketlerine dönüştürülen içerikler dijital teknolojiler üzerinden kullanıcının bulunduğu konuma ulaştırılır. Kullanıcının bulunduğu konumda ise erişimin sonlandığı modeme ek olarak set üstü cihazlara ihtiyaç duyulmaktadır. Set üstü cihaz ise televizyona bağlı durumdadır. Set üstü cihazda bulunan üzerindeki bulunan kullanıcı arayüzü televizyon ekranında görüntülenmektedir. Kullanıcı izlemek istediği içeriği bu arayüz sayesinde seçebilir.
IPTV Hizmetleri
IPTV’nin kullanıcılara sunduğu hizmetlerin bazıları kısaca şunlardır:
İsteğe Bağlı Video kullanıcıların belirlenmiş yayın saatlerinden ziyade istedikleri zaman film ve TV şovları gibi video veya ses içeriklerini seçmelerine ve izlemelerine olanak sağlayan bir programlama sistemidir. Pay TV, dijital yayıncılık teknolojileri temelinde yayın yapan, abonelik sistemi üzerinden çalışan, televizyon programlarını belli bir ücret karşılığında izleme imkânı sunan ticari bir yayıncılık hizmetidir. Kişisel video kaydı (PVR): Televizyonda yayınlanan bir videoyu dijital biçimde bir hard diske, USB flash diske veya SD hafıza kartına kaydeden elektronik bir cihazdır. Televizyon Yayını Durdurma: Bu hizmet sayesinde izleyicilerin izlemekte oldukları yayınları durdurarak istedikleri zaman kaldıkları yerden devam etmeleri sağlanır. Gecikmeli Yayın İzleme hizmeti kullanıcın kaçırmış olduğu bir yayını, yayın akışından bağımsız olarak izlemesine imkân tanır. Elektronik Program Rehberi (EPG): EPG sayesinde izleyiciler istedikleri programın özetini, saatini, yayında kimlerin olduğu gibi detaylı bilgilere ulaşabilirler. Üçlü Oyun şebekelerin telefon, televizyon ve internet hizmetini aynı anda vererek kullanıcılara sunmasıdır.
Yeni İletişim Teknolojilerinin Toplumsal Özellikleri
Yeni iletişim teknolojilerinin genel olarak en belirgin üç özelliği ise Etkileşimsellik, kitlesizleştirme ve eşzamansızlıktır. Etkileşimsellik, Birey-birey etkileşimi, Birey-kitle etkileşimi, Birey-içerik etkileşimi olarak üç şekilde gerçekleşmektedir. Etkileşim, izleyicinin medya içerikleri ile daha sağlam bir ilişki içinde olmasını, bireyselleşmiş medya kullanımını ve daha fazla izleyici seçeneğini ifade etmektedir. Kitlesizleştirme kavramı içeriklerin kullanıcıların her birine özel olarak iletilmesini ve yayıncılar tarafından kullanıcıların istek ve ihtiyaçlarına göre farklı üretilmesini ifade etmektedir. Eşzamansızlık ise kavramı kullanıcıların belirli bir mekânda ya da belirli bir zamanda bulunma zorunluluğunun ortadan kalkmasını ifade etmektedir.
Türkiye’de Etkileşimli Televizyonculuğun Durumu
Türkiye’deki evlerin 94’ünde en az 1 televizyon, %40’ında internete bağlanabilen akıllı televizyon bulunduğu belirtilmektedir. Ülkemizde etkileşimli televizyon yayınlarının yalnızca %10’luk bir yer kaplamaktadır. Ancak ilerleyen zamanlarda genç nesil ile birlikte televizyon izleme deneyimlerinin daha fazla değişeceği, etkileşimli televizyon hizmetleri için gerekli olan teknolojik gelişmelerin daha fazla hızlanacağı ve fiyatlarının da düşeceği öngörüldüğünde etkileşimli televizyon yayıncılığının yaygınlaşacağı söylenebilir.