TV’de Çekim Teknikleri ve Kamera Hareketler

Çerçeveleme Teknikleri

Resim sanatında olduğu gibi televizyonda da görüntüye alma ismi çerçeveleme olarak geçmektedir. Dolayısıyla bir görüntünün ekranda nasıl görüneceği kısmı tamamen çerçeveleme ile ilgilidir. Yakın zamana kadar bu konu büyük bir sorun teşkil etmiştir. Hem satır tarama sistemleri hem de 16:9 ve 4:3 görüntü formatları çerçeve oranlarını değiştirmekte, bu da izleyiciye görüntünün eksik ya da istenilenden küçük ulaşması anlamına gelmekteydi.

Zaman içerisinde yaşanan teknolojik gelişmeler sayesinde hem uydu alıcılar, hem televizyonlar hem de iptv benzeri diğer alıcılar bu sorunu kendi içlerindeki yazılımlar sayesinde otomatik çözebilecek özelliklere kavuşmuştur.

Temeli Fibonacci dizileri ya da sayılarıyla ilintili olan bu konun kısaca mantığında bir sayı dizisi bulunmaktadır. Örneğin 0,1,1,2,3,5,8, 13,21,34,55,89..gibi, bu sayı dizisinin iki özelliği bulunmaktadır. Birincisi, ilk sayı kendinden önceki iki sayının toplamıdır. İkincisi ise dizideki sayılardan herhangi birisinin önceki sayıya bölündüğünde birbirine yakın birbirine çok yakın sayılar elde edilmesi, tam sayı ve virgülden sonraki sayının hem 1,6180 olmasıdır. Altın sayı olarak bilinen bu sayı çerçevedeki uyumun sağlanması içinde tercih edilmektedir. Dikdörtgen olan televizyon ekranının altın sayıya göre yatay ve düşey olarak eşit karelere bölündüğü düşünüldüğünde; ekranın tam ortasına düşen karenin kesişme kısmına altın nokta ismi verilmektedir.

Konular çerçevelenirken dikkat edilmesi gereken farklı noktalar bulunmaktadır. Bunlardan belki de birincisi kompozisyon içindeki dengedir. Denge izleyicinin konuyu rahat algılamasına imkân sağlamaktadır. Aynı zamanda dengesizlik izleyiciyi rahatsız etmekte, beyninde tedirginlik yaratmaktadır.

Özel amaçla denge bozulabilse de; genellikle denge ekranda tam olarak kurulmaktadır. Denge dışında bir kişiy ya da konuyu çerçevelerken dikkat edilmesi gereken diğer hususlar da bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla baş boşluğu, bakış boşluğu, hareket boşluğu ve aksiyon çizgisidir.

Çekim Ölçekleri

Hikâyenin dramatik etkisine fazlasıyla etki eden planlar konunun ya da konuya dâhil olan nesnenin/kişinin kameraya yakınlığı veya uzaklığı prensine göre isimlendirilmiş ve Türkçeye ise çekim ölçekleri olarak çevrilmiştir.

Çekim ölçekleri konunun çerçevede kapladığı alana göre izleyici üzerinde yakınlık uzaklık algısı oluşturmaktadır. Bu bağlamda çekim ölçekleri genel çekimler, orta çekimler, yakın çekimler ve diğer çekim ölçekleri olmak üzere dört grupta toplanmaktadır.

Genel Çekimler

Genel çekimler konuyla ilgili genel bilgiler sunmak için kullanılan planlardan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla uzak çekim, toplu çekim, genel çekim ve boy çekimdir.

Orta Çekimler

Orta çekimler sahnedeki insaın yarısının çerçeve içine sığdırılmasıyla oluturulmaktadır. Bu nedenle diz çekim ve bel çekim olmak üzere iki grupta toplanmışlardır.

Yakın Çekimler

Yakın çekimler ise sahnedeki kişiyle artık izleyicinin bağının kuvvetlendiği çekimlerdir. Sahnedeki duygu aktarımı artmaktadır.Bunlarda sırasıyla göğüs çekim, omuz çekim, baş çekim ve ayrıntı çekim olmak üzere gruplandırılmaktadırlar.

Diğer Çekim Ölçekleri

Yakınlık uzaklık ilgisi dışında farklı anlatımların sağlanabilmesi için başvurulan çeşitli çekim ölçekleri de bulunmaktadır. Sözü edilen bu çekimlerden en fazla kullanılanları üçlü ve ikili çekimlerdir.

Çekim Teknikleri

Anlatımın kuvvetlendirilmesi, tek düzelikten kurtarılması, izleyiciyi kahramanla özdeşleştirme, sahnenin dramatik etkisinin artırılması gibi birçok nedenden ötürü farklı çekim teknikleri ve açılar kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu açılar televizyon ve sinema anlatısının temelini oluşturmaktadır.

Televizyon ve sinemanın dilini oluşturan bu tekniklerde genellikle kameranın konumu ya da objektifin konuya olan ilgisi değişiklik göstermektedir. Bu nedenle de kameranın konuya olan ilgisine, yüksekliğine göre kamera açıları ve diğer çekim teknikLeri olmak üzere üç gruba ayrılmaktadırlar.

Kameranın Bakış Açısına Göre Yapılan Çekimler

Kameralar sahneleri farklı noktalardan görüntülemekle kalmayıp aynı zamanda izleyicinin konuya bakışını da simgelemektedir. Kameranın bu amaç doğrultusunda konumlandırılarak sahneyi görüntülemesine bakış açısına göre yapılan çekimler denilmektedir. Nesnel ve Öznel açı olmak üzere iki grupta toplanmaktadır.

Kameranın Yüksekliğine Göre Yapılan Çekimler

Kameranın sahne üzerindeki dramatik ve psikolojik etkiyi artırmak için farklı yüksekliklere konumlandırılması da sıklıkla yapılan bir uygulamadır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çekimler alt açı, üst açı ve normal(görüş) açısı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Diğer Çekim Teknikleri

Sahneler kamerayla kayıta alınırken konum ve yüksekliği dışında farklı tekniklere de başvurulmaktadır. En sık kullanılanları omuz üstü çekim, eğik açı, kuşbakışı çekim ve yeşil perdedir.

Kamera Hareketleri

Çekimlerde başlıca kullanılan kamera hareketleri, çevirme, Tilt, Zoom, Dolly, Roll, Pedestal up-down, Tracking right-left, Kombine hareketler, Ark hareketidir.