Psikiyatrik Sosyal Hizmet Uzmanının Klinik Düzey Rolleri II

Giriş

Sosyal hizmet içinde en karmaşık sorunları barındıran ve bu sorunlara müdahalede bulunmak için yüksek düzeyde beceri gerektiren bir meslektir. Sosyal hizmet uzmanlarının klinik düzeyde rollerini gerçekleştirmeden önce insan davranışı, doğası ve ihtiyaçları hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Her birey özeldir ve ihtiyaçları da toplumdaki diğer bireylerden farklıdır. Bundan dolayı her kişiye verilen tedavi ya da uygulanan yaklaşımın farklı olması gerekmektedir.

Bireylerle Sosyal Hizmet

Bireylerle sosyal hizmet, birebir ilişki yoluyla kişilerin kişisel ve çevreden kaynaklanan sorunlarını çözmek ve psikososyal işlevselliklerini arttırmak için bilimsel, sanatsal ve bireyselleştirilmiş bir uygulamadır. Bireylerin sorunlarıyla etkin bir şekilde başa çıkmaları için kişisel ve diğer kaynakların birleştirildiği bir sosyal hizmet uygulama yöntemidir. “Biyopsikososyal” ya da “çevresi içinde birey” vurgusu, bireylerle sosyal hizmetin temelini oluşturmaktadır. Klinik uygulamalarda bireylerle çalışan psikiyatrik sosyal hizmet uzmanlarının bireyin sağlığını etkileyen fiziksel, psikolojik ve sosyal (mikro, mezzo ve makro düzeylerde) faktörlerin karmaşık etkileşimlerini hesaba katması gerekmektedir. Sosyal hizmet uzmanları mesleki uygulamalarında müracaatçının sorunlarını ele almak için planlı müdahale sürecini kullanmaktadır.

Planlı Müdahale Süreci ve Aşamaları

Planlı müdahale sürecinde tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme aşamaları bulunmaktadır.

Gruplarla Sosyal Hizmet

Bir sosyal hizmet uygulama yöntemi olan grup çalışması, kişisel gelişim, sosyal işlevsellikte artış ve sosyal anlamda gerçekleştirilmesi istenen hedeflere ulaşmak için grupların kullanılması olarak tanımlanabilir.

Grup Çalışmasının Özellikleri

Grup çalışması, karşılıklı anlayışa ve duygulara dayalı olan sistematik bir yaklaşımdır. Grup çalışmasının bazı özellikleri arasında hümanist yaklaşıma dayanması, her üyede diğerine yardım etme arzusu uyandırması, sorun ve duyguların paylaşıldığı bir ortam olması, daha fazla bilgi ve beceri öğretmesi ve kişiliği geliştirmesi yer almaktadır.

Türlerine Göre Sosyal Hizmet Grupları

Toseland ve Rivas (1984) sosyal hizmet gruplarını ilk önce tedavi ve görev grupları şeklinde sınıflandırmış, daha sonra tedavi gruplarını gelişme, terapi, eğitim, sosyalleştirme ve destek grupları olmak üzere beş gruba ve görev gruplarını da yönetim kurulları, görev güçleri, komiteler ve komisyonlar, yasama kurulları, personel toplantıları, multidisipliner ekipler, vaka konferansları ve sosyal eylem grubu olmak üzere 8 gruba ayırmışlardır.

Gruplarla Sosyal Hizmet Müdahalesi Aşamaları

Uluslararası Gruplarla Sosyal Çalışma Derneği (IASWG), 1998 yılında etkili gruplarla sosyal hizmet uygulamaları için gerekli olan değer, bilgi ve beceri temeline dayalı ve sosyal hizmet uygulamasına kılavuzluk edecek standartlar geliştirmiştir. Bu standartlar hazırlık aşaması, başlangıç aşaması, orta aşama ve son aşama olmak üzere dört grupta toplanmıştır.

Savunuculuk

Savunuculuk, sosyal hizmet uygulamasının ayrılmaz bir parçasıdır ve mesleğin etik ilkelerinde belirtildiği üzere sosyal hizmet uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde incinebilir ve baskı altındaki birey ve gruplarla birlikte ya da onlar adına sosyal adaletsizlikle mücadele etmek durumundadır.

Ruh sağlığı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının bazı savunuculuk rolleri arasında müracaatçı ve aile perspektifine dayalı klinik uygulama, müracaatçı ve aile gruplarının faaliyetlerine katılım, müracaatçı ve aile gruplarının gelişimini desteklemek ve geliştirilecek olan programları birlikte planlamak ve değerlendirmek ve müracaatçılara ve ailelerine yönelik olumsuz tutumlar ve damgalama ile mücadele etmek ve mevcut ruh sağlığı hizmetlerinin kalitesini iyileştirmek bulunmaktadır.

Psikoterapi

Psikoterapi, zihinsel, psikolojik ve/veya duygusal sorunların tedavisini ifade etmek için kullanılan genel bir terimdir. Psikoterapi ile bireyin içsel çatışmalarının çözülmesi ya da kişilerarası işlevsellik düzeyini arttırmak için düşünceleri, duyguları ve davranışlarının keşfedilmesine çalışılır.

Ruh sağlığı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları tarafından yaygın olarak sunulan psikoterapi yaklaşımları arasında görev odaklı yaklaşım, anlatı terapisi, çözüm odaklı terapi ve bilişseldavranışçı terapi bulunmaktadır.

Görev odaklı yaklaşımda dört adımdan oluşan bir süreç kullanılır. Bunlar; problemi tanımlamak, hedefleri belirlemek, hedefler üzerinde çalışmak, hedefleri gözden geçirmektir.